Priyanka Chaturvedi: દેશમાં વધી રહેલી બળાત્કારની ઘટનાઓ અને ત્યારબાદ અદાલતો દ્વારા હાઈ-પ્રોફાઈલ કેસોમાં આરોપીઓને ‘શંકાનો લાભ’ આપીને નિર્દોષ જાહેર કરવાના વલણ સામે પૂર્વ સાંસદ પ્રિયંકા ચતુર્વેદીએ ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. શિવસેના યુબીટીના પૂર્વ સાંસદે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘એક્સ’ પર પોતાની વેદના ઠાલવતા જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં બળાત્કારની પીડિતો માટે ન્યાય મેળવવો એ એક લાંબી અને અત્યંત પીડાદાયક પ્રક્રિયા બની ગઈ છે. તેમના મતે, પીડિતોને ન્યાયની માત્ર એક ઝલક મેળવવા માટે પણ વર્ષો સુધી તકલીફો ભોગવવી પડે છે, જે આપણા લોકતંત્રનું કડવું સત્ય છે.
નબળી તપાસ અને ઓછો સજાનો દર: ન્યાયમાં વિલંબ પર આકરા પ્રહાર
મહારાષ્ટ્રના પૂર્વ રાજ્યસભા સાંસદે દેશની ન્યાયિક અને તપાસ વ્યવસ્થાની ખામીઓ પર સીધો પ્રહાર કર્યો છે. તેમણે લખ્યું કે ભારતમાં બળાત્કારના કેસોમાં સજા મળવાનો દર (conviction rate) ઘણો ઓછો છે. આ પાછળનું મુખ્ય કારણ પોલીસની નબળી તપાસ છે, જે આરોપીઓ વિરુદ્ધ મજબૂત પુરાવા એકત્ર કરવામાં નિષ્ફળ રહે છે. આ ઉપરાંત, તેમણે ન્યાયપાલિકાના ઢીલા વલણ તરફ ઈશારો કરતા કહ્યું કે અદાલતો ચુકાદો આપવામાં ઘણો લાંબો સમય લે છે. જ્યારે વર્ષો બાદ ચુકાદો આવે છે, ત્યારે ઘણીવાર ‘બેનિફિટ ઓફ ડાઉટ’ (શંકાનો લાભ) આપીને આરોપીઓને છોડી દેવામાં આવે છે, જે પીડિતોના જખમ પર મીઠું ભભરાવવા સમાન છે.
Most rape victims in India have to go through years of suffering to even get a chance of justice- that is the only truth- conviction rate low, police investigation shoddy, judiciary takes forever, then benefit of doubt leads to acquittals. Only when a case leads to public outrage…
— Priyanka Chaturvedi🇮🇳 (@priyankac19) May 4, 2026
સરકારોની કામગીરી પર સવાલ: જનતાનો આક્રોશ હોય ત્યારે જ કેમ જાગે છે તંત્ર?
પ્રિયંકા ચતુર્વેદીએ માત્ર ન્યાયતંત્ર જ નહીં, પણ સરકારોની દાનત પર પણ પ્રશ્નાર્થ ચિન્હ મૂક્યું છે. તેમણે ટાંક્યું કે સરકારો ‘ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ’ અથવા ઝડપી સુનાવણીના વાયદાઓ ત્યારે જ કરે છે જ્યારે કોઈ જઘન્ય અપરાધને લઈને જનતામાં ભારે આક્રોશ પેદા થાય છે. સામાન્ય સંજોગોમાં ન્યાયની ગતિ મંદ રહે છે, જે અત્યંત શરમજનક બાબત છે. શું ન્યાય આપવાની જવાબદારી માત્ર જનતાના દબાણ હેઠળ જ નિભાવવાની હોય છે? આ સવાલ આજે દેશની દરેક પીડિત દીકરીના પરિવાર વતી તેમણે ઉઠાવ્યો છે.
તીસ હજારી કોર્ટનો તાજેતરનો ચુકાદો: વિવાદનું તાજું કારણ
પૂર્વ સાંસદની આ નારાજગી પાછળ દિલ્હીની તીસ હજારી કોર્ટનો એક તાજેતરનો ચુકાદો જવાબદાર માનવામાં આવે છે. આ કોર્ટે છેડતી અને જાતીય સતામણીના એક કેસમાં શંકાનો લાભ આપીને એક યુવકને નિર્દોષ જાહેર કર્યો છે. એડિશનલ સેશન જજે પોતાના આદેશમાં નોંધ્યું હતું કે ફરિયાદી પક્ષ આરોપી વિરુદ્ધ શંકાથી પર રહીને દોષ સાબિત કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યો છે. આ પ્રકારના ચુકાદાઓ જ્યારે હાઈ-પ્રોફાઈલ કેસોમાં આવે છે, ત્યારે સામાન્ય નાગરિકનો ન્યાયિક પ્રક્રિયા પરથી વિશ્વાસ ડગમગવા લાગે છે.
શું ન્યાયિક વ્યાખ્યા બદલવાની જરૂર છે?
એક જાગૃત પત્રકાર અને નાગરિક તરીકે આપણે અહીં મૌન રહી શકીએ નહીં. શું ‘શંકાનો લાભ’ એ ગુનેગારો માટે છટકબારી બની રહ્યો છે?. જ્યારે પોલીસ તપાસમાં ક્ષતિ રહે છે, ત્યારે તેનો ભોગ પીડિત પક્ષે જ કેમ બનવું પડે છે?. જો ન્યાયમાં થતો વિલંબ એ ન્યાયનો ઇનકાર (Justice delayed is justice denied) હોય, તો વર્ષો સુધી ચાલતા આ કેસોમાં પીડિતોની માનસિક સ્થિતિની જવાબદારી કોની? સરકારોએ માત્ર આક્રોશના સમયે જાગવાને બદલે એક એવી વ્યવસ્થા બનાવવાની જરૂર છે જ્યાં તપાસ અને ન્યાય બંને પારદર્શક અને ઝડપી હોય. જો આપણે ખરેખર મહિલા સુરક્ષાની વાતો કરતા હોઈએ, તો કાયદાકીય છટકબારીઓ બંધ કરવી અનિવાર્ય છે.
આ પણ વાંચો:
