Imran Khan India Exit Notice: બોલિવૂડ અભિનેતા અને આમિર ખાનના ભાણેજ ઇમરાન ખાનને મુંબઈ પોલીસે 28 ઑક્ટોબર 2026 સુધીમાં ભારત છોડવાની નોટિસ આપી હોવાના અહેવાલ સામે આવ્યા છે. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માગ સાથે મુંબઈમાં યોજાયેલા વિરોધ પ્રદર્શનમાં સામેલ થયા બાદ આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. ઇમરાન ખાન અમેરિકાના નાગરિક છે અને ભારતમાં ઓવરસીઝ સિટિઝન ઑફ ઇન્ડિયા (OCI) કાર્ડના આધારે રહે છે. આ મામલે વિદેશી નાગરિકો અને ઇમિગ્રેશન સંબંધિત કાયદાઓ હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
આ ઘટનાને પગલે વિદેશી નાગરિકોના રાજકીય વિરોધ પ્રદર્શનોમાં ભાગ લેવાના અધિકારો અને OCI કાર્ડધારકો પર લાગુ પડતા નિયમો અંગે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. જોકે, નોટિસ પાછળનો ચોક્કસ કાનૂની આધાર અને ઇમરાન ખાન સામે નોંધાયેલા કથિત ઉલ્લંઘનની વિગતો સ્પષ્ટ થવી જરૂરી છે.
10 ઑક્ટોબરે ઑગસ્ટ ક્રાંતિ મેદાનમાં યોજાયેલા પ્રદર્શનમાં હાજરી
ઇમરાન ખાન 10 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ મુંબઈના ઑગસ્ટ ક્રાંતિ મેદાનમાં યોજાયેલા વિરોધ પ્રદર્શનમાં સામેલ થયા હતા. આ પ્રદર્શનમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માગ કરવામાં આવી હતી. મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન સુધારણા પ્રક્રિયા એટલે કે સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR)માં કથિત અનિયમિતતાઓના વિરોધમાં પણ આ કાર્યક્રમ યોજાયો હતો.
આંદોલન દરમિયાન કૉક્રોચ જનતા પાર્ટી (CJP)ના સમર્થનમાં પણ લોકો એકત્ર થયા હતા. ઇમરાન ખાન સાથે તેમની સાથી અભિનેત્રી લેખા વૉશિંગ્ટન અને તેમની પિતરાઈ બહેન જાયન મેરી ખાન પણ હાજર હતાં. મુંબઈ પોલીસે પ્રદર્શન દરમિયાન ત્રણેયને અટકાયતમાં લીધાં હતાં, જોકે બાદમાં તેમને મુક્ત કરવામાં આવ્યાં હતાં.
અહેવાલો અનુસાર, પ્રદર્શનમાં ભાગ લીધા બાદ ઇમરાન ખાન સામે દેશ છોડવાની નોટિસની કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. આ મામલે પોલીસ અને સંબંધિત અધિકારીઓએ કયા ચોક્કસ નિયમના ભંગનો આધાર લીધો છે, તે સ્પષ્ટ થવું મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
અમેરિકાની નાગરિકતા અને OCI કાર્ડ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં
ઇમરાન ખાન અમેરિકાના નાગરિક છે અને તેમની પાસે OCI કાર્ડ છે. OCI કાર્ડ ભારતીય મૂળના વિદેશી નાગરિકોને ભારતમાં લાંબા સમય સુધી રહેવા સહિત કેટલીક સુવિધાઓ આપે છે, પરંતુ તે ભારતીય નાગરિકતા અથવા ભારતીય પાસપોર્ટનો અધિકાર આપતું નથી.
OCI કાર્ડધારકોને ભારતીય નાગરિકોની જેમ તમામ રાજકીય અધિકારો મળતા નથી. તેઓ ભારતીય ચૂંટણીમાં મતદાન કરી શકતા નથી અને સંસદ કે રાજ્ય વિધાનસભાની ચૂંટણી પણ લડી શકતા નથી. જોકે, મતદાન કે ચૂંટણી લડવાના અધિકારો અને જાહેર વિરોધ પ્રદર્શનમાં ભાગ લેવાના પ્રશ્નો અલગ છે. તેથી માત્ર વિરોધ પ્રદર્શનમાં હાજરીના આધારે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોય તો તેની પાછળનો કાનૂની આધાર સમજવો જરૂરી છે.
કિરીટ સોમૈયાની ફરિયાદ બાદ મામલો આગળ વધ્યો
આ ઘટનામાં ભાજપના નેતા અને ભૂતપૂર્વ સાંસદ કિરીટ સોમૈયાની ફરિયાદ પણ ચર્ચામાં છે. સોમૈયાએ ઇમરાન ખાનની નાગરિકતા અને ભારતમાં રહેવાના અધિકારની તપાસ કરવાની માગ કરી હતી. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફૉર્મ X પર પોસ્ટ કરીને અભિનેતાને દેશનિકાલ કરવાની માગ કરી હતી અને સંબંધિત અધિકારીઓને તેમના દસ્તાવેજોની તપાસ કરવા જણાવ્યું હતું.
અહેવાલો અનુસાર, સોમૈયાએ 12 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી. ત્યારબાદ મામલો વિદેશી નાગરિક નોંધણી કચેરી (FRRO) સુધી પહોંચાડવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે, ફરિયાદ કરવામાં આવી હોવી અને તેમાં કરવામાં આવેલા આક્ષેપો સાબિત થવા એ બંને અલગ બાબતો છે.
2011માં ભારતીય નાગરિકતા મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો
ઇમરાન ખાને 2011માં ભારતીય નાગરિકતા મેળવવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. તે સમયે તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેઓ ભારતીય પાસપોર્ટ મેળવવાની પ્રક્રિયામાં છે અને ટૂંક સમયમાં પાસપોર્ટ મળી જશે તેવી આશા રાખે છે. તેમણે પોતાના દેશની સેવા કરવી પોતાની ફરજ હોવાનું પણ કહ્યું હતું. જોકે, હાલના અહેવાલો અનુસાર તેઓ અમેરિકાના નાગરિક છે અને ભારતમાં OCI કાર્ડના આધારે રહે છે.
વિદેશી નાગરિકો માટે વિરોધ પ્રદર્શનમાં ભાગ લેવાના નિયમો શું કહે છે?
ભારતમાં OCI કાર્ડધારકો વિદેશી નાગરિક ગણાય છે અને તેમના અધિકારો તથા પ્રવૃત્તિઓ પર લાગુ પડતા નિયમોનું પાલન કરવું પડે છે. તેમ છતાં, જાહેર પ્રદર્શનમાં ભાગ લેવાને લઈને દરેક પરિસ્થિતિમાં આપમેળે પ્રતિબંધ લાગુ પડે છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. આ મામલે કયા નિયમ હેઠળ નોટિસ આપવામાં આવી છે અને કયું કથિત ઉલ્લંઘન નોંધવામાં આવ્યું છે, તે વિગતો નિર્ણાયક બની શકે છે.
હાલમાં ઇમરાન ખાનને 28 ઑક્ટોબર 2026 સુધીમાં ભારત છોડવાની નોટિસ આપવામાં આવી હોવાનો અહેવાલ છે. આ ઘટનાએ SIR વિરુદ્ધના વિરોધ પ્રદર્શનો અને વિદેશી નાગરિકોના અધિકારો અંગે ચર્ચા ઊભી કરી છે. હવે નોટિસનો ચોક્કસ કાનૂની આધાર, સંબંધિત અધિકારીઓની આગળની કાર્યવાહી અને ઇમરાન ખાનનો પ્રતિભાવ આ મામલાની આગામી દિશા નક્કી કરવામાં મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
