IFF Meta 61000 Posts Blocked: સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ હટાવવા અને બ્લોક કરવાની કાર્યવાહી અંગે નવો વિવાદ ઊભો થયો છે. ઇન્ટરનેટ ફ્રીડમ ફાઉન્ડેશન (IFF)ના જણાવ્યા અનુસાર, જુલાઈ 2026માં CJPના ‘ચાલો સંસદ’ માર્ચ બાદ માત્ર બે અઠવાડિયામાં Metaએ Facebook અને Instagramની 61 હજારથી વધુ પોસ્ટ સામે કાર્યવાહી કરી હતી. આ માહિતી Meta દ્વારા ગૃહ મંત્રાલય હેઠળના ભારતીય સાયબર ક્રાઇમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C)ને આપવામાં આવી હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
હવે IFFએ ગૃહ મંત્રાલય પાસે આ કાર્યવાહી અંગે સ્પષ્ટતા માગી છે. સંસ્થાએ વર્ષ 2026માં Meta સાથે યોજાયેલી બેઠકોની વિગતો, પોસ્ટ હટાવવા પાછળનાં કારણો અને સરકારી એજન્સીઓ દ્વારા ‘સહયોગ’ પોર્ટલ મારફતે મોકલવામાં આવેલી વિનંતીઓની માહિતી જાહેર કરવાની માગ કરી છે. IFFનો સવાલ છે કે આટલી મોટી સંખ્યામાં પોસ્ટ સામે કાર્યવાહી થઈ હોવા છતાં સામાન્ય લોકોને તેની પૂરતી વિગતો કેમ આપવામાં આવી નથી.
14 દિવસમાં 61 હજારથી વધુ પોસ્ટ સામે કાર્યવાહી
‘ધ પ્રિન્ટ’ના અહેવાલને ટાંકીને IFFએ જણાવ્યું હતું કે Metaએ 25 જુલાઈથી 7 ઑગસ્ટ 2026 દરમિયાન Facebook અને Instagram પર 61 હજારથી વધુ પોસ્ટ સામે કાર્યવાહી કરી હતી. કંપનીએ આ સામગ્રીને ‘હિંસક અને ઉશ્કેરણીજનક’ શ્રેણીમાં મૂકી હતી.
Statement : Meta told the Home Ministry it acted against 61,000 posts in the fortnight after Chalo Sansad. IFF calls for the record to be made public.
New Delhi, 13 November 2026
Meta has told the Indian Cyber Crime Coordination Centre (I4C), the cybercrime arm of the Ministry of Home Affairs, that it acted on more than 61,000 Facebook and Instagram posts it classified as violent and inciteful between 25 July and 7 August 2026, @ThePrintIndia reported on 12 November. That is about three posts a minute for 14 days. The period begins on the day the Education Minister resigned and the Cockroach Janta Party (CJP) ended its protest at Jantar Mantar, five days after police used tear gas and a lathi charge against its Chalo Sansad march.
The Internet Freedom Foundation (IFF) condemns the absence of any public account of this action. Meta disclosed the figure to the Home Ministry at a meeting on 21 August, and it became public only because the minutes were filed in the Supreme Court’s suo motu proceedings on digital arrest scams.. In IFF’s assessment, the minutes record direct pressure from the Ministry of Home Affairs on the content Meta carries.
As per the report in The Print a meeting was chaired by Rajesh Kumar, I4C’s chief executive, and followed reviews by the Union Home Secretary, a parliamentary committee and a court-monitored committee on digital arrests. Its scope was wider than financial fraud.
According to ThePrint, I4C sought an in-person briefing on “how the algorithm amplifies or suppresses specific content and viral accounts”, an analysis of bot networks across prominent handles, and Meta’s draft guidelines on deepfakes and re-uploaded content for review.
The minutes, as reported, do not state what the 61,000 posts concerned. It is not known which agency, if any, flagged them, or which law or company rule Meta applied. I4C itself did not accept aggregate figures when Meta cited 70 lakh pieces of content removed, it asked for examples with links. Users and the public are entitled to the same detail.Complaints received by IFF show what was being restricted on Instagram as the period began. Here we are relying on our own inbound queries and requests for pro-bono help and legal assistance.
1) On 23 July, a story about the protests shared by a private account with 137 followers was made unavailable in India through what Instagram described as “an automated system implemented pursuant to legal requirements” under the IT Rules, 2021.
2) On 24 July, a reel by the journalist Ila Kazmi showing a Delhi Police facial recognition van scanning protesters at Jantar Mantar was withheld on a notice from “The Government of India / Law Enforcement under Section 79(3)(b)”, which referred her to the Government of India for any questions. The Delhi High Court has directed the Home Ministry, the IT Ministry, the Delhi Police and Meta to produce the notice and will next hear the case on 17 November.
3) On 28 July, three days after the minister’s resignation, Instagram withheld a video published on 15 June by the current-affairs page Unmutezone under the title “Why Modi Can’t Ask Dharmendra Pradhan to Resign?”. Its editor reported that a second video was blocked on 3 August.
Press reports describe similar restrictions. Newslaundry reported that an interview by the journalist Yaqut Ali with a former CJP spokesperson, posted on 26 July, was blocked in India within minutes, and that Facebook reels on the protests by the creator Jyoti Yadav, including an interview with AAP’s Sanjay Singh, were restricted. It later reported restrictions on Instagram posts by Scroll and The Hindu about pellet-gun victims in Kashmir. None of this content is violent or inciteful, and Meta has not said whether it forms part of the figure.
The Home Ministry is involved at each stage from notices under Section 79(3)(b) reach platforms through the Sahyog portal, which I4C operates where close to 1.95 lakh blocking orders were issued to Instagram, Facebook and YouTube between March and July 2026, most of them through the portal, and Meta has integrated its systems with it so that flagged content can be restricted without human review. On 27 July the Delhi Police, which reports to the Home Ministry, was reported to have directed platforms to remove posts it considered offensive to the Prime Minister. Meta’s transparency report lists violence and incitement among the categories that I4C refers to it. A ministry that operates this channel and also reviews Meta’s enforcement figures and algorithm is supervising online speech.
We regret to state that the Supreme Court’s own proceedings have provided an avenue for such censorship without sufficient checks and balances. In the suo motu digital arrest case, in which it directed intermediaries to place their proposals before I4C, and in the Just Rights for Children Alliance matters, in which it indicated that platforms may lose safe harbour, the Court has largely acted as a facilitator of executive action rather than as an adjudicator of its constitutional limits. The objectives of curbing fraud and protecting children are legitimate, but the supervision they have enabled now extends to lawful speech and results in censorship without legal authority.
These restrictions do not have a basis in law and often executive rulemaking is being used to circumvent the fundamental right to freedom of speech and expression. Section 79(3)(b) sets a condition for a platform’s immunity and in Shreya Singhal v. Union of India (2015), the Supreme Court confined it to court orders and government notifications within Article 19(2). The power to block lies in Section 69A, which requires written reasons, committee review and, following Tanul Thakur (2022), a copy of the order and a hearing for the author. Rule 3(1)(d) of the IT Rules requires each intimation to state reasons, the provision, the unlawful act and the URL, and to be reviewed monthly by a Secretary-rank officer. These requirements cannot be met through an automated integration with a three-hour deadline, whatever share of the 61,000 posts came through Sahyog.
Further, we state that while it may constitute a category of harmful speech, “Violent and inciteful” is not a ground for state mandated censorship under Article 19(2). Shreya Singhal protects discussion and advocacy and permits restriction only at the stage of incitement; a video asking why a minister has not resigned is discussion. Nor is there any clear statutory basis for I4C to perform the function of review a platform’s content guidelines or to ask which accounts its algorithm promotes.
Our demands
1) The Ministry of Home Affairs must publish the minutes of its meetings with Meta in 2026 and state how many of the 61,000 posts were flagged by I4C, the Delhi Police or any other agency through Sahyog.
2) Meta must publish a breakdown of the 61,000 posts by the rule or law applied, the action taken and the requesting authority, and give each affected user the notice on which it acted. Further monthly breakdowns with qualitative disclosure is necesary.
3) I4C must withdraw its requests to review Meta’s draft guidelines and to be briefed on its algorithm. Oversight of this kind requires a law made by Parliament and may only be performed by an independent regulatory body with a clear mandate and objective.
4) The Union Government must publish the monthly Secretary-level reviews under Rule 3(1)(d) for July and August 2026.
5) Meta must end the automatic execution of government and police flags in India and provide human review, a reasoned notice and an opportunity to respond before any restriction.
Users whose posts or accounts were restricted in India in July or August 2026 may write to legal@internetfreedom.in with screenshots of each notice.
— Internet Freedom Foundation (IFF) (@internetfreedom) November 13, 2026
આ 14 દિવસના સમયગાળામાં સરેરાશ દર મિનિટે લગભગ ત્રણ પોસ્ટ સામે કાર્યવાહી થઈ હતી. જોકે, આ પોસ્ટમાં કઈ પ્રકારની સામગ્રી હતી, કઈ સરકારી એજન્સીએ તેની ઓળખ કરી હતી અને કયા કાયદા અથવા નિયમ હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી તેની સ્પષ્ટ માહિતી જાહેર કરવામાં આવી નથી.
IFFએ ગૃહ મંત્રાલયને પૂછ્યું છે કે આમાંથી કેટલી પોસ્ટ ‘સહયોગ’ પોર્ટલ દ્વારા ઓળખવામાં આવી હતી અને કેટલી પોસ્ટ I4C, દિલ્હી પોલીસ અથવા અન્ય સરકારી એજન્સીઓની વિનંતી બાદ હટાવવામાં આવી હતી.
‘ચાલો સંસદ’ માર્ચ પછી કાર્યવાહીનો સમયગાળો
આ કાર્યવાહીનો સમયગાળો CJPના NEET પેપર લીક સામેના વિરોધ પ્રદર્શન સાથે જોડાયેલો છે. 20 જુલાઈએ દિલ્હીમાં ‘ચાલો સંસદ’ માર્ચ દરમિયાન પોલીસે પ્રદર્શનકારીઓ પર ટિયર ગેસનો ઉપયોગ કર્યો હતો અને લાઠીચાર્જ કર્યો હતો. 24 જુલાઈએ પોલીસ કાર્યવાહીના વિરોધમાં દેશવ્યાપી પ્રદર્શનનું આહ્વાન કરવામાં આવ્યું હતું.
25 જુલાઈએ શિક્ષણ મંત્રીના રાજીનામા બાદ CJPએ જંતર-મંતર પર પોતાનું પ્રદર્શન સમાપ્ત કર્યું હતું. આ ઘટનાઓની આસપાસ જ Meta દ્વારા 61 હજારથી વધુ પોસ્ટ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.
IFFના જણાવ્યા અનુસાર, વિરોધ પ્રદર્શન અને પોલીસ કાર્યવાહીની માહિતી આપતી કેટલીક પોસ્ટ પણ ભારતમાં બ્લોક કરવામાં આવી હોવાની ફરિયાદો મળી હતી.
21 ઑગસ્ટની બેઠકમાં Metaએ રજૂ કર્યા હતા આંકડા
‘ધ પ્રિન્ટ’ના અહેવાલ મુજબ, Metaએ 21 ઑગસ્ટ 2026ના રોજ I4C સાથેની બેઠકમાં 61 હજારથી વધુ પોસ્ટ સામે થયેલી કાર્યવાહીના આંકડા રજૂ કર્યા હતા. બેઠકની અધ્યક્ષતા I4Cના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી રાજેશ કુમારે કરી હતી.
આ બેઠકની મિનિટ્સ 7 ઑક્ટોબરે ડિજિટલ અરેસ્ટ સંબંધિત કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટની સ્વતઃ સંજ્ઞાન લેતી કાર્યવાહી દરમિયાન કેન્દ્ર સરકારના સ્ટેટસ રિપોર્ટ સાથે રજૂ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ આ આંકડા ચર્ચામાં આવ્યા હતા.
બેઠકમાં I4Cએ Meta પાસેથી અન્ય મુદ્દાઓ અંગે પણ માહિતી માગી હતી. તેમાં સોશિયલ મીડિયા અલ્ગોરિધમ કઈ રીતે પોસ્ટની પહોંચ વધારે છે અથવા ઘટાડે છે, મુખ્ય એકાઉન્ટ્સ વચ્ચે સક્રિય બોટ નેટવર્કનું વિશ્લેષણ, ડીપફેક અને હટાવેલી સામગ્રી ફરી અપલોડ થતી અટકાવવા માટેની માર્ગદર્શિકા તથા Metaની કમ્યુનિટી ગાઇડલાઇન્સનો મુસદ્દો સામેલ હતો.
પત્રકારો અને પ્રદર્શનકારીઓની પોસ્ટ પણ બ્લોક થઈ હોવાની ફરિયાદ
IFFએ પોતાની પાસે આવેલી ફરિયાદો અને કાનૂની સહાય માટેની અરજીઓનો ઉલ્લેખ કરીને જણાવ્યું હતું કે વિરોધ પ્રદર્શન સાથે જોડાયેલી કેટલીક પોસ્ટ અને વીડિયો પણ ભારતમાં ઉપલબ્ધ રહ્યા નહોતા.
સંસ્થાના જણાવ્યા અનુસાર, 23 જુલાઈએ 137 ફોલોઅર્સ ધરાવતા એક ખાનગી Instagram એકાઉન્ટની પ્રદર્શન સંબંધિત સ્ટોરી ભારતમાં બ્લોક કરવામાં આવી હતી. Instagram તરફથી તેને IT નિયમો, 2021 હેઠળ કાનૂની જરૂરિયાતને કારણે પ્રતિબંધિત કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું હતું.
24 જુલાઈએ પત્રકાર ઇલા કાઝમીએ જંતર-મંતર પર પ્રદર્શનકારીઓનું સ્કેનિંગ કરતી દિલ્હી પોલીસની ફેસ રેકગ્નિશન વૅનનો વીડિયો શેર કર્યો હતો. IFFના જણાવ્યા અનુસાર, આ વીડિયો પણ ભારતમાં બ્લોક થયો હતો. નોટિસમાં IT એક્ટની કલમ 79(3)(b)નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.
28 જુલાઈએ ‘અનમ્યૂટઝોન’ નામના પેજનો એક વીડિયો પણ ભારતમાં પ્રતિબંધિત કરવામાં આવ્યો હોવાની ફરિયાદ થઈ હતી. આ વીડિયોમાં સવાલ ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન પાસે રાજીનામું કેમ માગી શકતા નથી. પેજના સંપાદકના જણાવ્યા મુજબ, 3 ઑગસ્ટે તેનો બીજો વીડિયો પણ બ્લોક કરવામાં આવ્યો હતો.
મીડિયા સંસ્થાઓની સામગ્રી સામે પણ કાર્યવાહી
IFFએ અન્ય મીડિયા અહેવાલોનો ઉલ્લેખ કરીને જણાવ્યું હતું કે પત્રકાર યાકૂત અલીનો CJPના ભૂતપૂર્વ પ્રવક્તા સાથેનો ઇન્ટરવ્યૂ 26 જુલાઈએ પ્રકાશિત થયાની થોડી મિનિટોમાં ભારતમાં બ્લોક થઈ ગયો હતો.
કન્ટેન્ટ ક્રિએટર જ્યોતિ યાદવની પ્રદર્શન સંબંધિત Facebook રીલ્સ પર પણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હોવાના અહેવાલો હતા. તેમાં આમ આદમી પાર્ટીના સાંસદ સંજય સિંહ સાથેનો ઇન્ટરવ્યૂ પણ સામેલ હતો. આ ઉપરાંત, કાશ્મીરમાં પેલેટ ગનથી ઘાયલ થયેલા લોકો અંગે ‘સ્ક્રોલ’ અને ‘ધ હિન્દુ’ની Instagram પોસ્ટ બ્લોક કરવામાં આવી હોવાની માહિતી પણ સામે આવી હતી.
IFFએ સવાલ કર્યો છે કે આ પોસ્ટ પણ 61 હજારની યાદીમાં સામેલ હતી કે નહીં.
‘સહયોગ’ પોર્ટલ અને સરકારી નિયંત્રણ અંગે સવાલ
IFFએ ગૃહ મંત્રાલય હેઠળ I4C દ્વારા ચલાવવામાં આવતા ‘સહયોગ’ પોર્ટલની ભૂમિકા અંગે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. ‘ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ’ના અહેવાલ મુજબ, માર્ચથી જુલાઈ 2026 દરમિયાન Instagram, Facebook અને YouTubeને લગભગ 1.95 લાખ બ્લોકિંગ આદેશો મોકલવામાં આવ્યા હતા.
IFFનો આરોપ છે કે Metaએ ‘સહયોગ’ પોર્ટલ સાથે પોતાની વ્યવસ્થાને જોડતાં સરકારી એજન્સીઓ દ્વારા ઓળખાયેલી સામગ્રી સામે માનવીય સમીક્ષા વિના પણ કાર્યવાહી થવાની શક્યતા ઊભી થઈ છે. સંસ્થાએ 27 જુલાઈના એક અહેવાલનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેમાં દિલ્હી પોલીસે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વિશે વાંધાજનક ગણાતી પોસ્ટ હટાવવાનો આદેશ આપ્યો હોવાની માહિતી હતી.
IFFની પાંચ મુખ્ય માગણીઓ
IFFએ ગૃહ મંત્રાલય અને Meta સમક્ષ પાંચ મુખ્ય માગણીઓ રજૂ કરી છે:
- વર્ષ 2026માં Meta સાથે યોજાયેલી તમામ બેઠકોની વિગતો અને 61 હજાર પોસ્ટમાંથી સરકારી એજન્સીઓ દ્વારા ઓળખાયેલી પોસ્ટનો આંકડો જાહેર કરવામાં આવે.
- Meta કયા કાયદા અથવા નિયમ હેઠળ પોસ્ટ હટાવે છે, કઈ એજન્સીની વિનંતી પર કાર્યવાહી થાય છે અને અસરગ્રસ્ત યુઝર્સને કઈ નોટિસ આપવામાં આવે છે તેની માહિતી આપે.
- I4C દ્વારા Metaના અલ્ગોરિધમ અને કમ્યુનિટી ગાઇડલાઇન્સની સમીક્ષા કરવાની માગ પાછી ખેંચવામાં આવે.
- IT નિયમો હેઠળ સચિવ સ્તરના અધિકારી દ્વારા જુલાઈ અને ઑગસ્ટ 2026માં કરવામાં આવેલી સમીક્ષાની વિગતો જાહેર કરવામાં આવે.
- કોઈ પોસ્ટ હટાવતાં પહેલાં માનવીય સમીક્ષા થાય, યુઝરને કારણ જણાવતી નોટિસ મળે અને જવાબ આપવાની તક આપવામાં આવે.
અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા સામે સુરક્ષાનો પ્રશ્ન
આ સમગ્ર મામલે એક તરફ ગેરકાયદેસર સામગ્રી, હિંસા અને સાયબર ગુનાઓ સામે કાર્યવાહી કરવાની જરૂરિયાત છે, તો બીજી તરફ સોશિયલ મીડિયા પર નાગરિકોની અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા જાળવવાનો મુદ્દો છે.
IFFનું કહેવું છે કે પોસ્ટ સામે કાર્યવાહી કયા કારણસર અને કયા કાયદા હેઠળ થઈ તેની પારદર્શક માહિતી જાહેર થવી જોઈએ. હવે ગૃહ મંત્રાલય અને Meta આ સવાલો અંગે શું સ્પષ્ટતા કરે છે તેના પર ડિજિટલ અધિકારો સાથે જોડાયેલા લોકોની નજર રહેશે.
