Vijapur Lok Darbar Liquor Ban: મહેસાણા જિલ્લાના વિજાપુરમાં યોજાયેલા લોક દરબાર દરમિયાન દારૂબંધીના મુદ્દે પોલીસ અધિકારી અને સામાજિક કાર્યકર્તા વચ્ચે થયેલી ચર્ચાએ ધ્યાન ખેંચ્યું હતું. લોક દરબારમાં નાગરિકોને પોતાની સમસ્યાઓ રજૂ કરવાની તક આપવામાં આવી રહી હતી. આ દરમિયાન સામાજિક કાર્યકર્તા તરુણ પટેલે જાહેરમાં દારૂના વેચાણ અને પોલીસ કાર્યવાહી અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. મંચ પર એસપી સહિત પોલીસ અધિકારીઓ હાજર હતા ત્યારે તેમણે આસપાસના વિસ્તારોમાં દારૂ ક્યાં વેચાય છે તેની પોલીસને જાણ હોવા છતાં પૂરતી કાર્યવાહી થતી ન હોવાનો આક્ષેપ કર્યો હતો.

‘દારૂ બંધ કરી શકો તો કહો’ એવો સવાલ

તરુણ પટેલે પોલીસ અધિકારીઓ તરફ ઈશારો કરીને સવાલ કર્યો હતો કે અહીં જેટલા પોલીસ કર્મચારીઓ ઊભા છે તેમાંથી કોઈ એક કહી શકે કે દારૂ સંપૂર્ણપણે બંધ કરાવી શકાય છે? તેમણે પોલીસને પડકારતા કહ્યું હતું કે જો અધિકારીઓમાં એવો આત્મવિશ્વાસ હોય તો જાહેરમાં કહેવું જોઈએ કે દારૂ બંધ થશે.

આ સવાલના જવાબમાં એસપીએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે પોલીસનું કામ શું છે તેની તેમને સારી રીતે જાણ છે અને તેઓ પોતાની ફરજ યોગ્ય રીતે બજાવી રહ્યા છે. એસપીએ તરુણ પટેલને કહ્યું હતું કે જો કોઈ ચોક્કસ સ્થળે દારૂ વેચાતો હોવાની માહિતી હોય તો સ્થળનું નામ અને જગ્યા જણાવવામાં આવે, પોલીસ ત્યાં જઈને રેડ કરવાની કાર્યવાહી કરશે.

નાગરિકોને સવાલ પૂછવાનો અધિકાર હોવાનો મુદ્દો

ચર્ચા દરમિયાન તરુણ પટેલે કહ્યું હતું કે તેઓ નાગરિક તરીકે પોતાની વાત રજૂ કરી રહ્યા છે. તેના જવાબમાં એસપીએ પણ સ્વીકાર્યું હતું કે નાગરિક પોતાની રજૂઆત કરી શકે છે અને સવાલ પૂછી શકે છે. જોકે, અધિકારીએ એવી પણ વિનંતી કરી હતી કે ફરિયાદ કે સમસ્યાની ચોક્કસ રજૂઆત કરવામાં આવે જેથી પોલીસ તેના આધારે કાર્યવાહી કરી શકે.

આ દરમિયાન બંને વચ્ચે દારૂબંધીને લઈને થોડો ઉગ્ર સંવાદ પણ થયો હતો. તરુણ પટેલે જણાવ્યું હતું કે માત્ર એક દિવસ રેડ પાડવાથી સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ આવતો નથી. તેમના કહેવા પ્રમાણે, કાર્યવાહી બાદ થોડા દિવસો માટે દારૂનું વેચાણ બંધ થાય છે અને ત્યારબાદ ફરી શરૂ થઈ જાય છે.

ગુજરાતમાં દારૂબંધીની અસરકારકતા પર સવાલ

તરુણ પટેલે ગુજરાતમાં દારૂબંધી હોવા છતાં ખુલ્લેઆમ દારૂ મળતો હોવાનો દાવો કર્યો હતો. તેમણે લઠ્ઠાકાંડ જેવી ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ કરીને દારૂબંધીના અમલ પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં દારૂનું વેચાણ ક્યાં થાય છે તેની સ્થાનિક લોકોને જાણ હોય છે અને કેટલાક સ્થળોએ હોમ ડિલિવરી સુધી થતી હોવાની ચર્ચા છે.

તેમણે એવો પણ સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે જો કાયદો છે તો તેનું સંપૂર્ણ પાલન કેમ ન થાય? ગાંધીની ભૂમિ તરીકે ઓળખાતા ગુજરાતમાં દારૂબંધી હોવા છતાં દારૂની ઉપલબ્ધતા અંગે વારંવાર ફરિયાદો કેમ સામે આવે છે, તે અંગે સરકાર અને તંત્ર પાસે સ્પષ્ટ જવાબ હોવો જરૂરી છે.

‘મહેસાણાના દરેક વિસ્તારમાં દારૂ બંધ કરાવવાનો પ્રયાસ’

પોલીસ તરફથી જવાબ આપવામાં આવ્યો હતો કે માત્ર વિજાપુર તાલુકા પૂરતું નહીં પરંતુ સમગ્ર મહેસાણા વિસ્તારમાં દારૂ ન મળે તે માટે પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. અધિકારીએ કહ્યું હતું કે પોલીસનો પ્રયાસ એવો દિવસ લાવવાનો છે જ્યારે લોકો કહી શકે કે તેમના તાલુકામાં દારૂ મળતો નથી.

તરુણ પટેલે જવાબમાં કહ્યું હતું કે તેમને પણ એવો જ દિવસ જોઈએ છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું હતું કે કાયદો અસ્તિત્વમાં હોય તો તેનું પાલન થવું જોઈએ અને કાયદો મજબૂત બને તે માટે સતત કાર્યવાહી જરૂરી છે.

વિધવા મહિલાઓનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો

ચર્ચા દરમિયાન તરુણ પટેલે પોતાના જૂના પુદીરા ગામનો ઉલ્લેખ કરીને દારૂની સામાજિક અસરો અંગે ગંભીર વાત કરી હતી. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે ગામનો અડધો વિસ્તાર વિધવા મહિલાઓથી ભરેલો છે અને દારૂની સમસ્યાથી અનેક પરિવારો પ્રભાવિત થયા છે. તેમણે પોલીસને અપીલ કરી હતી કે જો દારૂનું વેચાણ રોકવામાં આવે તો આવી મહિલાઓ અને તેમના પરિવારોને મોટી રાહત મળી શકે.

તેમણે એવો પણ આક્ષેપ કર્યો હતો કે કેટલાક સ્થળોએ દારૂના ગેરકાયદે વેપાર સાથે હપ્તા પહોંચતા હોવાની ચર્ચા છે. જોકે, આવા આક્ષેપોની સત્તાવાર પુષ્ટિ થવી બાકી છે.

કાયમી કાર્યવાહી સામે માત્ર દેખાવનો આરોપ

તરુણ પટેલે અંતે સવાલ કર્યો હતો કે જો એક દિવસ રેડ પાડ્યા બાદ આઠ દિવસ સુધી દારૂનું વેચાણ બંધ રહે અને નવમા દિવસે ફરી શરૂ થઈ જાય તો તેને કાયમી કાર્યવાહી કેવી રીતે કહી શકાય? બીજી તરફ પોલીસ અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે દારૂના વેચાણ અંગે ચોક્કસ માહિતી અને સ્થળની રજૂઆત કરવામાં આવે તો કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

વિજાપુરના લોક દરબારમાં થયેલી આ ચર્ચાએ દારૂબંધીના કાયદાના અમલ, ગેરકાયદે દારૂના વેચાણ અને પોલીસની જવાબદારી અંગે ફરી ચર્ચા જગાવી છે. હવે સવાલ એ છે કે દારૂબંધી માત્ર કાગળ પર નહીં પરંતુ જમીન પર પણ અસરકારક રીતે અમલમાં આવે તે માટે સરકાર અને પોલીસ તંત્ર કઈ કાયમી વ્યવસ્થા ઊભી કરશે.