Haryana School Infrastructure: હરિયાણા સરકારે રાજ્યની સરકારી શાળાઓમાં અસુરક્ષિત અને જર્જરિત જાહેર કરાયેલા 2,814 માળખાંને તોડી પાડવાનો આદેશ આપ્યો છે. તેમાં કેટલીક સંપૂર્ણ શાળા ઇમારતોનો સમાવેશ થાય છે, જ્યારે અનેક સ્થળોએ માત્ર એક કે બે જૂના ઓરડા જ તોડી પાડવાની જરૂર હોવાનું સામે આવ્યું છે. સરકારી શાળાઓની માળખાગત સ્થિતિ અંગે કૉકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP)ના ‘સ્કૂલ ઠીક કરો’ અભિયાન દ્વારા મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યા બાદ થોડા અઠવાડિયામાં આ કાર્યવાહી સામે આવી છે.
30 સપ્ટેમ્બર સુધી સ્થળ તપાસ અને કાર્યવાહીનો આદેશ
હરિયાણા સ્કૂલ એજ્યુકેશન વિભાગના એક અધિકારીએ જણાવ્યું કે સમગ્ર રાજ્યની સરકારી શાળાઓમાં 2,814 અસુરક્ષિત માળખાંની ઓળખ કરવામાં આવી છે. સરકારના નિર્દેશ મુજબ હવે આ માળખાંની સ્થળ પર તપાસ કરીને તેમને ઔપચારિક રીતે જર્જરિત જાહેર કરવાની અને ત્યારબાદ નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં તોડી પાડવાની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાની રહેશે.
મામલાની જાણકારી ધરાવતા અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, હરિયાણા સ્કૂલ એજ્યુકેશન પ્રોજેક્ટ કાઉન્સિલના સ્ટેટ પ્રોજેક્ટ ડિરેક્ટરે ગયા અઠવાડિયે તમામ એડિશનલ ડેપ્યુટી કમિશનરો, જિલ્લા શિક્ષણ અધિકારીઓ અને જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણ અધિકારીઓ સાથે વીડિયો કૉન્ફરન્સ કરી હતી. આ બેઠક મુખ્યમંત્રી નાયબ સિંહ સૈનીની અધ્યક્ષતામાં યોજાનારી ઉચ્ચસ્તરીય સમીક્ષા બેઠક પહેલાં કરવામાં આવી હતી.
અધિકારીઓને 30 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં સ્થળ નિરીક્ષણ પૂર્ણ કરવા અને જરૂરી કાર્યવાહી કરવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. વિભાગે સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે પ્રક્રિયામાં વિલંબ કરનાર અથવા મંજૂર બજેટનો ઉપયોગ નહીં કરનાર અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
જર્જરિત ઇમારતમાં બાળકોને બેસાડવા પર પ્રતિબંધ
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અસુરક્ષિત અથવા જર્જરિત જાહેર કરાયેલી ઇમારતમાં કોઈપણ બાળકને બેસવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. જ્યાં સુધી નવા માળખાં તૈયાર ન થાય ત્યાં સુધી આવા શાળાના વિદ્યાર્થીઓને નજીકની અન્ય સરકારી શાળાઓ અથવા સુરક્ષિત સરકારી ઇમારતોમાં ખસેડવામાં આવશે.
સરકાર તોડી પાડવામાં આવેલા માળખાંની જગ્યાએ અનેક માળવાળી ‘વર્ટિકલ’ શાળા ઇમારતો બનાવવાની પણ યોજના બનાવી રહી છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર તેનો એક હેતુ શાળાની જમીનનો વધુ કાર્યક્ષમ ઉપયોગ કરવાનો અને જમીન રમતના મેદાનો માટે ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે.
જિલ્લા સમિતિઓને જર્જરિત ઓરડા અંગે સત્તા
કાર્યવાહી ઝડપથી પૂર્ણ થાય તે માટે એડિશનલ ડેપ્યુટી કમિશનરની અધ્યક્ષતાવાળી જિલ્લા સ્તરની સમિતિઓને જર્જરિત ઓરડાઓને સત્તાવાર રીતે જર્જરિત જાહેર કરવાની અને તેનો કાટમાળ હરાજી કરવાની સત્તા આપવામાં આવી છે. હવે દરેક કેસમાં અલગથી વરિષ્ઠ અધિકારીઓની મંજૂરી લેવાની જરૂર નહીં રહે.
વિભાગના અધિકારીએ સ્પષ્ટતા કરી કે 2,814 માળખાંનો અર્થ એ નથી કે એટલી જ સંપૂર્ણ શાળાઓ તોડી પાડવામાં આવશે. મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં માત્ર જૂના અને અસુરક્ષિત ઓરડાઓને દૂર કરવાની જરૂર છે. ઘણી શાળાઓમાં સમય જતાં ખાલી જગ્યામાં નવા ઓરડા બનાવવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ જૂના ઓરડાઓ તોડી પાડવામાં આવ્યા નહોતા. વર્ષો બાદ આવા ઓરડાઓ જર્જરિત બન્યા છે અને બાળકોની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને તેમને દૂર કરવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.
647 શાળાઓમાં વરસાદી પાણી ભરાવાની સમસ્યા
શાળાઓની સમીક્ષા દરમિયાન માળખાકીય સ્થિતિ ઉપરાંત પાણી ભરાવાની સમસ્યા પણ સામે આવી છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર રાજ્યની 647 શાળાઓમાં વરસાદની ઋતુ દરમિયાન પાણી ભરાય છે, જ્યારે 53 શાળાઓમાં કાયમી ધોરણે પાણી ભરાવાની સમસ્યા છે.
જિલ્લા શિક્ષણ અધિકારીઓને માટી ભરવાની સામગ્રી માટે નવા બજેટ અંદાજ તૈયાર કરીને વિભાગના વરિષ્ઠ અધિકારીઓને મોકલવા કહેવામાં આવ્યું છે. આ આધારે સરકાર દ્વારા પાણી ભરાવાની સમસ્યા દૂર કરવા માટે અલગથી નાણાં મંજૂર કરવામાં આવશે.
CJP અભિયાન બાદ કાર્યવાહી કેમ? AAPએ ઉઠાવ્યા સવાલ
હરિયાણામાં CJPના ‘સ્કૂલ ઠીક કરો’ અભિયાન સાથે જોડાયેલા આમ આદમી પાર્ટી (AAP)ના રાજ્ય પ્રવક્તા અભિતા દ્વિજાએ સરકારની કાર્યવાહી પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે BJP 2014થી હરિયાણામાં સત્તામાં છે, પરંતુ સરકારી શાળાઓના માળખાગત વિકાસ માટે નક્કર પગલાં લેવામાં આવ્યા નથી. તેમનો સવાલ છે કે CJPએ શાળાઓની સ્થિતિનો મુદ્દો ઉઠાવ્યા બાદ જ સરકારને આ સમસ્યા કેમ દેખાઈ? શાળાઓના માળખાગત વિકાસ માટે કાર્યવાહી કરવામાં આટલા વર્ષો કેમ લાગ્યા?
CIDની મુલાકાત અંગે પણ ગંભીર આરોપ
અભિતા દ્વિજાએ એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે જંતર-મંતર ખાતે વિરોધ પ્રદર્શનમાં ભાગ લીધા બાદ અને શાળાઓના અભિયાન સાથે જોડાયા પછી CIDના અધિકારીઓ તેમના ઘરે આવ્યા હતા. તેમના જણાવ્યા મુજબ અધિકારીઓએ અનેક પ્રકારની માહિતી માંગી હતી, જેમાં સરકારી નોકરી કરતા સંબંધીઓ અંગેની માહિતી પણ સામેલ હતી.
દ્વિજાએ કહ્યું કે તેઓ સરકારી શાળાઓના મુદ્દાને એટલા માટે ઉઠાવી રહ્યા છે કારણ કે શાળાઓની સ્થિતિ સુધારવી જાહેર હિતનો વિષય છે. તેમના મતે શાંતિપૂર્ણ અને લોકતાંત્રિક વિરોધમાં ભાગ લેનારા નાગરિકોને તેના બદલામાં દેખરેખનો સામનો કરવો ન જોઈએ. હવે 2,814 અસુરક્ષિત માળખાં અંગે સરકારની કાર્યવાહી કેટલી ઝડપથી પૂર્ણ થાય છે અને બાળકોને સુરક્ષિત શૈક્ષણિક વાતાવરણ ક્યારે મળે છે, તેના પર નજર રહેશે.
