- ભારતમાં સ્ટારલિંકને 20 વર્ષની જગ્યાએ 5 વર્ષ માટે કરવી જોઈએ સ્પેક્ટ્રમની ફાળવણી: TRAI
ભારતમાં એલોન મસ્કની કંપની સ્ટારલિંકને ઈન્ટરનેટ સેવા આપવા પરવાનગી આપી દેવામાં આવી છે. આ બાબતે ભારતના ટેલિકોમ રેગ્યુલેટર TRAIએ સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડ સ્પેક્ટ્રમ અંગે એક મહત્વપૂર્ણ ભલામણ સરકારને કરી છે. TRAI ભલામણ કરી છે કે સેટેલાઇટ સ્પેક્ટ્રમ ફક્ત 5 વર્ષના સમયગાળા માટે ફાળવવામાં આવે જેથી બજારની શરૂઆતની પ્રતિક્રિયા સમજી શકાય. આ નિર્ણય એલોન મસ્કની કંપની સ્ટારલિંકના પ્રસ્તાવની વિરુદ્ધ છે, જેમાં તે 20 વર્ષ માટે સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણીની માંગ કરી રહી છે.
બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડમાં પ્રકાશિત થયેલા એક અહેવાલમાં સરકારી સૂત્રોને ટાંકીને દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ટ્રાઈ હાલમાં સેટેલાઇટ સ્પેક્ટ્રમની સમયમર્યાદા અને કિંમત નક્કી કરવા અંગે કેન્દ્ર સરકારને તેની ભલામણો મોકલવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. TRAIએ ભલામણ કરી છે કે સેટેલાઇટ સ્પેક્ટ્રમ 5 વર્ષના સમયગાળા માટે ફાળવવામાં આવે, જેથી બજારની શરૂઆતની પ્રતિક્રિયા સમજી શકાય. આ ઉપરાંત, ટ્રાઈ ઇચ્છે છે કે સ્પેક્ટ્રમની ફાળવણી વહીવટી રીતે થવી જોઈએ. એટલે કે હરાજીને બદલે સીધી ફાળવણી થવી જોઈએ.
આ દરમિયાન એલોન મસ્ક અને ભારતીય ઉદ્યોગપતિ મુકેશ અંબાણીએ તાજેતરમાં એક ભાગીદારી કરી છે જેના હેઠળ સ્ટારલિંક ઉપકરણો અંબાણીના રિલાયન્સ સ્ટોર્સ પર વેચવામાં આવશે. આનાથી સ્ટારલિંકને મોટા પાયે વિતરણ સુવિધા મળશે. જોકે, સ્પેક્ટ્રમ અંગે બંને કંપનીઓ વચ્ચે મતભેદો રહ્યા છે. રિલાયન્સે ફક્ત 3 વર્ષ માટે સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણીની માંગ કરી હતી, જ્યારે સ્ટારલિંક 20 વર્ષની પરવાનગી માંગે છે.
અન્ય કંપનીઓ શું કહે છે?
બીજી એક મોટી ભારતીય ટેલિકોમ કંપની ભારતી એરટેલે પણ ફક્ત 3-5 વર્ષ માટે સ્પેક્ટ્રમ લાઇસન્સ આપવાની ભલામણ કરી છે. રિલાયન્સે જેમ કર્યું છે તેમ એરટેલે સ્ટારલિંક સાથે વિતરણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રાઈ 5 વર્ષ માટે સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણીની માંગ સ્વીકારવા જઈ રહ્યું છે, જેથી સમજી શકાય કે આ ક્ષેત્ર કેવી રીતે વિકાસ પામે છે. એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતુ કે, “આનાથી બજાર ક્યારે સ્થિર થશે તે સમજવામાં મદદ મળશે, તેથી 5 વર્ષથી વધુનો સમયગાળો આપવાનો કોઈ અર્થ નથી.”
શું ફાયદો થશે?
ઉદ્યોગના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, 5 વર્ષનો ટૂંકો સમય સરકારને બજારના વિકાસ મુજબ સ્પેક્ટ્રમના ભાવમાં સુધારો કરવાની તક આપશે. ટ્રાઈની ભલામણોને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં લગભગ એક મહિનાનો સમય લાગશે, ત્યારબાદ તેને ટેલિકોમ મંત્રાલયને મોકલવામાં આવશે.
મસ્ક અને અંબાણી વચ્ચે ભાગીદારી
એલોન મસ્ક અને મુકેશ અંબાણી વચ્ચેની આ ભાગીદારી ત્યારે પ્રકાશમાં આવી છે જ્યારે ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી તાજેતરમાં વોશિંગ્ટનમાં મસ્કને મળ્યા હતા. આ બેઠકમાં બંનેએ અવકાશ, ગતિશીલતા, ટેકનોલોજી અને નવીનતા જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી.
જોકે, અંબાણીને ચિંતા છે કે તેમની ટેલિકોમ કંપની જેણે સ્પેક્ટ્રમ હરાજીમાં $19 બિલિયન ખર્ચ કર્યા હતા, તે સ્ટારલિંકને કારણે બ્રોડબેન્ડ ગ્રાહકો ગુમાવી શકે છે. ભવિષ્યમાં ડેટા અને વોઇસ ગ્રાહકોને પણ અસર થઈ શકે છે.
