Surat Flood Business Losses: સુરતમાં તાજેતરમાં પડેલા મુશળધાર વરસાદને કારણે સર્જાયેલી પૂરની સ્થિતિએ વેપારીઓના સપનાઓ અને તેમની રોજીરોટીને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. વરાછા વિસ્તારનું લક્ષ્મણનગર, જે પોતાની ૪૦૦૦થી વધુ દુકાનો અને ખાસ કરીને લેડીઝ વેર, સાડી અને ડ્રેસ મટિરિયલના વેપાર માટે જાણીતું છે, ત્યાં પૂરના પાણીએ વ્યાપક તારાજી સર્જી છે. પાણી ઓસરી ગયા બાદ જે દ્રશ્યો સામે આવ્યા છે તે હૃદયદ્રાવક છે. વેપારીઓના જણાવ્યા મુજબ, અહીં લગભગ ૧૫૦ થી ૨૦૦ કરોડ રૂપિયાના માલને નુકસાન થયું છે. કેટલીક દુકાનોમાં પાણી કમર સુધી ભરાઈ ગયા હતા, જેના કારણે કરોડોનો માલ ભીંજાઈને ભંગાર જેવો થઈ ગયો છે. વેપારીઓ માટે આ દુર્ઘટના માત્ર આર્થિક જ નહીં, પણ માનસિક આઘાત સમાન છે. એક વેપારીએ પોતાની વ્યથા ઠાલવતા કહ્યું હતું કે, ૩૦ લાખનો માલ હતો, જેમાંથી ૩ લાખ રૂપિયા પણ હાથમાં આવે તેવી સ્થિતિ નથી.
તંત્રની બેદરકારી અને વેપારીઓની વ્યથા
જ્યારે આ વિસ્તારમાં પાણી ભરાયેલા હતા, ત્યારે સ્થાનિક વેપારીઓએ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (SMC) પાસે પંપ અને મદદની માંગણી કરી હતી, પરંતુ તંત્ર તરફથી કોઈ નક્કર પ્રતિસાદ મળ્યો ન હતો. વેપારીઓનો આરોપ છે કે પાણી કાઢવા માટે તેમણે જાતે જ કુંડીઓ ઉચકવી પડી હતી અને ભારે જહેમત ઉઠાવવી પડી હતી. આટલું મોટું નુકસાન થયા છતાં, કોઈ પણ જવાબદાર અધિકારી કે પ્રતિનિધિ તેમની સ્થિતિ જાણવા માટે પણ આવ્યા ન હતા. તંત્રની આ ઉદાસીનતાએ વેપારીઓમાં ભારે રોષ જન્માવ્યો છે. રાહત પેકેજની જાહેરાતો તો થઈ છે, પરંતુ ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર કોઈ સર્વે કે તપાસ માટે આવ્યું નથી તે વાત વેપારીઓને વધુ વ્યથિત કરી રહી છે.
દબાણ હટાવવાના નામે ‘દાદાગીરી’
સૌથી વધુ આશ્ચર્ય અને આક્રોશની વાત તો ત્યારે બની જ્યારે સુરત મહાનગરપાલિકાના અધિકારીઓ ત્યાં કચરો સાફ કરવાને બદલે ‘દબાણ હટાવવા’ અને દુકાનોના બોર્ડ કે સાઈનબોર્ડ ઉતારવા માટે પહોંચી ગયા હતા. વેપારીઓનું કહેવું છે કે, જ્યાં હજી સુધી ગંદકી અને કચરો સાફ કરવાની કોઈ કામગીરી શરૂ થઈ નથી, ત્યાં તંત્રને માત્ર દબાણ હટાવવામાં જ રસ છે. અધિકારીઓ દ્વારા ૨૦૦-૩૦૦ રૂપિયાના બોર્ડ પણ તોડી પાડવામાં આવતા વેપારીઓ આક્રંદ કરી ઉઠ્યા હતા. વેપારીઓનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે, જ્યારે તેમનું ૧૦ લાખ જેવું નુકસાન થયું છે, ત્યારે તંત્ર તેમના દુઃખમાં સહભાગી થવાને બદલે તેમની રોજીરોટી છીનવવાનું કામ કરી રહ્યું છે. આ કાર્યવાહીને લોકો ‘એસએમસીની દાદાગીરી’ તરીકે ઓળખાવી રહ્યા છે.
ગ્રાહકોનો સાથ અને વેપારીઓનો સંઘર્ષ
આ મુશ્કેલ સમયમાં એક આશાનું કિરણ પણ જોવા મળ્યું છે. લક્ષ્મણનગરના વેપારીઓએ જણાવ્યું કે, તેમના કસ્ટમર મિત્રો તેમની મુશ્કેલી સમજી રહ્યા છે. ભીનો થયેલો અને થોડો બગડેલો માલ હોવા છતાં, ગ્રાહકો દુકાનોમાં આવીને ખરીદી કરી રહ્યા છે, જે વેપારીઓ માટે મોટું પ્રોત્સાહન છે. માલને સસ્તા દરે વેચવા માટે વેપારીઓએ ટોકન સિસ્ટમ પણ ગોઠવી છે જેથી વ્યવસ્થા જળવાઈ રહે. ગ્રાહકોનું કહેવું છે કે માલ સારો છે અને વેપારીઓને મદદરૂપ થવાના ઉદ્દેશ્યથી તેઓ ખરીદી કરવા આવ્યા છે. આ દ્રશ્યો સુરતીઓની એકતા અને મુશ્કેલીના સમયે એકબીજાને ટેકો આપવાની ભાવનાને ઉજાગર કરે છે. નવનીતભાઈ દુધાત જેવા વેપારીઓએ પોતાના ગ્રાહકોનો દિલથી આભાર માન્યો છે.
ભવિષ્યની અનિશ્ચિતતા અને ન્યાયની માંગ
સુરતના વરાછા વિસ્તારના આ વેપારીઓ અત્યારે માત્ર સરકાર અને તંત્ર પાસે સહાયની આશા રાખી રહ્યા છે. તેઓનું કહેવું છે કે, જો તંત્ર ખરેખર લોકશાહીમાં માનતું હોય, તો તેણે આવી આપત્તિના સમયે વેપારીઓને બેઠા કરવા માટે નક્કર પગલાં ભરવા જોઈએ. માત્ર દબાણ હટાવીને કે તંત્રની દાદાગીરી બતાવીને સમસ્યાઓનું નિરાકરણ આવતું નથી. આખો પરિવાર અને વેપાર આ પૂરને કારણે પડી ભાંગ્યો છે. વેપારીઓની માંગ છે કે કચરો સાફ કરવા માટે સફાઈ કામદારો મોકલાય અને જેમને કરોડોનું નુકસાન થયું છે, તેમના માટે યોગ્ય વળતરની વ્યવસ્થા કરવામાં આવે. સુરતીઓનો જુસ્સો અકબંધ છે, પરંતુ તંત્રના ભેદભાવભર્યા અને અસંવેદનશીલ વલણથી આ આખો વેપારી વર્ગ અત્યારે હિંમત હારી રહ્યો છે.
તંત્રની સંવેદનશીલતાની કસોટી
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ વહીવટી તંત્રની કાર્યપદ્ધતિ પર મોટા પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. શું દબાણ હટાવવું એ સફાઈ અને નુકસાનના સર્વે કરતા વધુ મહત્વનું છે? જ્યારે લોકો પોતાના જીવનની કમાણી ગુમાવી ચૂક્યા હોય ત્યારે તેમની સાથે સહાનુભૂતિ રાખવી એ તંત્રની નૈતિક જવાબદારી છે. સુરતના આ વ્યાપારીઓ માત્ર વળતર નથી માંગતા, તેઓ સન્માન અને તંત્ર તરફથી સપોર્ટની અપેક્ષા રાખે છે. આ આખું લક્ષ્મણનગર બજાર ફરીથી ધબકતું થાય તે માટે રાજ્ય સરકાર અને મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનને તાત્કાલિક અસરકારક પગલાં લેવાની જરૂર છે. એકતા અને સંઘર્ષના જોરે સુરતીઓ ફરી બેઠા થશે, પરંતુ તેમાં તંત્રનો સાથ હોવો અનિવાર્ય છે.
આ પણ વાંચો:
