ટ્રમ્પના ટેરિફની ગુજરાતના હીરા ઉદ્યોગ પર શું અસર થઈ રહી છે? જાણો

નિકાસ ખર્ચમાં વધારો અને માંગમાં ઘટાડો
રોજગારી પર સંકટ અને કામદારોની મુશ્કેલી
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધામાં નુકસાન અને બજારનું પરિવર્તન
આર્થિક નુકસાન અને નિકાસમાં ઘટાડો

Trump tariffs Gujarat Diamond Impact: ગુજરાતનો હીરા ઉદ્યોગ ઘણા સમયથી મંદીનો માર સહન કરી રહ્યો છે. રત્નકલાકારો આપઘાત કરી રહ્યા છે. ત્યારે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા એપ્રિલ 2025માં જાહેર કરાયેલા નવા ટેરિફ ( tariffs)ની ગુજરાતના હીરા ઉદ્યોગ પર મોટી અસર થઈ છે. ખાસ કરીને સુરત અને ભાવનગર જેવા હીરા પ્રોસેસિંગના મુખ્ય કેન્દ્રો પર. આ ટેરિફથી ભારતમાંથી યુએસમાં નિકાસ થતા હીરા અને જ્વેલરી પર 26%થી 27%નો ટેરિફ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે, જે અગાઉ શૂન્ય ટકા (કટ એન્ડ પોલિશ્ડ હીરા માટે) અને 5.5%થી 7% (ગોલ્ડ જ્વેલરી માટે) હતો. ગુજરાત, જે વિશ્વના 80-90% હીરાને કટ અને પોલિશ કરે છે, તેના માટે આ નિર્ણય ગંભીર આર્થિક પડકારો લાવ્યો છે.

નિકાસ ખર્ચમાં વધારો અને ઘટતી માંગ

ટેરિફના કારણે યુએસમાં ભારતીય હીરાની કિંમતમાં 26-27%નો વધારો થયો છે, જેનાથી અમેરિકન ખરીદદારો માટે આ ઉત્પાદનો મોંઘા બન્યા છે. 2023-24માં ભારતની જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી નિકાસ $32.85 બિલિયન હતી, જેમાંથી લગભગ 30% ($9.95 બિલિયન) યુએસમાં ગયું હતું. આ નવા ટેરિફને કારણે યુએસમાં હીરાની માંગ 30-50% સુધી ઘટી શકે છે, જેની સીધી અસર સુરતના નાના અને મધ્યમ કદના હીરા ઉદ્યોગો પર પડી રહી છે. ઉદ્યોગપતિઓનું માનવું છે કે આવી પરિસ્થિતિમાં અમેરિકન ખરીદદારો બેલ્જિયમ કે ઇઝરાયેલ જેવા દેશો તરફ વળી શકે છે, જ્યાં ટેરિફ ઓછા છે.

રોજગારી પર સંકટ

ગુજરાતના હીરા ઉદ્યોગમાં 8 લાખથી વધુ કામદારો કામ કરે છે, જેમાંથી મોટાભાગના સુરતના નાના કારખાનાઓમાં જોડાયેલા છે. ટેરિફની અસરથી નિકાસ ઘટવાથી ઘણા કારખાનાઓએ ઉત્પાદન ઘટાડ્યું છે અથવા તો બંધ કરવાની ફરજ પડી છે. ડાયમંડ વર્કર્સ યુનિયન ગુજરાત (DWUG)ના જણાવ્યા મુજબ, છેલ્લા એક વર્ષમાં 63 કામદારોએ આર્થિક તંગીને કારણે આત્મહત્યા કરી છે, અને ટેરિફની આ નવી મુશ્કેલીએ સ્થિતિને વધુ ગંભીર બનાવી છે. માર્ચ 2025થી શરૂ થયેલી હડતાળમાં હજારો કામદારોએ રોજગાર સુરક્ષા અને આર્થિક સહાયની માંગણી કરી છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધા અને બજારનું પરિવર્તન

ટેરિફના કારણે ભારતીય હીરા ઉદ્યોગને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધામાં નુકસાન થઈ રહ્યું છે. ઉદાહરણ તરીકે, દુબઈ (જ્યાં ટેરિફ માત્ર 10% છે) દ્વારા હીરાની નિકાસ રૂટ કરવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે, પરંતુ ત્યાં મર્યાદિત શ્રમ ઉપલબ્ધતા અને મૂળ પ્રમાણપત્રોની સમસ્યાઓ આને મુશ્કેલ બનાવે છે. આ ઉપરાંત, લેબ-ગ્રોન ડાયમંડ્સનો વધતો પ્રભાવ અને ચીન, મધ્ય પૂર્વ જેવા બજારોમાં ઘટતી માંગે પહેલેથી જ ઉદ્યોગને દબાણમાં મૂક્યો છે, અને ટેરિફ આ સંકટને વધારી રહ્યા છે.

આર્થિક નુકસાન અને ઉદ્યોગનું ભાવિ

2024માં એપ્રિલથી ફેબ્રુઆરી સુધી જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરીની નિકાસ $25.73 બિલિયન હતી, જે 2023-24ના $29.72 બિલિયનની સરખામણીએ 13.43% ઓછી હતી. ટેરિફની અસરથી આ ઘટાડો વધુ તીવ્ર બની શકે છે, ખાસ કરીને યુએસ બજાર પર નિર્ભરતાને જોતાં. ઉદ્યોગ નેતાઓએ ભારત સરકારને યુએસ સાથે દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર માટે આગ્રહ કર્યો છે, જેથી ટેરિફની અસર ઘટાડી શકાય. જો આવું ન થયું, તો નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ગુજરાતના હીરા ઉદ્યોગને લાંબા ગાળે નુકસાન થઈ શકે છે અને બજાર હિસ્સો અન્ય દેશોને ગુમાવવાનો ખતરો છે.