Argument to the Supreme Court: સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા રાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યપાલો માટે સમય મર્યાદા નક્કી કરવાના મામલા પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી ચાલી રહી છે.સુનાવણી દરમિયાન, પશ્ચિમ બંગાળ સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે રાજ્યપાલ બિલોની કાયદાકીય ક્ષમતાની તપાસ કરી શકતા નથી. બંગાળ સરકાર વતી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે એમ પણ કહ્યું હતું કે ‘આઝાદી પછી, ભાગ્યે જ એવું કોઈ ઉદાહરણ બન્યું છે કે જ્યાં રાષ્ટ્રપતિએ લોકોની ઇચ્છાને કારણે સંસદ દ્વારા પસાર કરાયેલા બિલને અટકાવ્યું હોય.’
હું બિલોને મંજૂરી આપી શકતો નથી
મુખ્ય ન્યાયાધીશ બીઆર ગવઈની આગેવાની હેઠળની પાંચ ન્યાયાધીશોની બેન્ચ સમક્ષ વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે કહ્યું હતું કે ‘કોઈ પણ બિલની કાયદાકીય ક્ષમતાનું કોર્ટમાં પરીક્ષણ થવું જોઈએ.’ તેમણે કહ્યું, ‘કોઈ પણ નાગરિક અથવા અન્ય કોઈ વ્યક્તિ દ્વારા કાયદાને કોર્ટમાં પડકારવામાં આવી શકે છે. જો રાજ્યપાલ કહે કે હું બિલોને મંજૂરી આપી શકતો નથી અને તેને રોકી રાખે છે, તો આ ખૂબ જ દુર્લભમાં દુર્લભ કેસ છે.’ મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ ગવઈ ઉપરાંત, બેન્ચમાં ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથ, ન્યાયાધીશ પીએસ નરસિંહા અને ન્યાયાધીશ એએસ ચાંદુરકરનો પણ સમાવેશ થાય છે.
લોકોની ઇચ્છાનો તાત્કાલિક અમલ થવો જોઈએ
કપિલ સિબ્બલે વધુમાં કહ્યું કે ‘સંસદ સાર્વભૌમ છે અને લોકોની ઇચ્છાનો તાત્કાલિક અમલ થવો જોઈએ. જ્યારે કોઈ બિલ વિધાનસભા દ્વારા પસાર થાય છે, ત્યારે તે સંપૂર્ણ બંધારણીયતા મેળવે છે અને તેનું કોર્ટમાં પરીક્ષણ કરી શકાય છે.’ આના પર સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે રાજ્ય બિલ કેન્દ્રીય કાયદા સાથે પણ વિરોધાભાસી હોઈ શકે છે.
રાજ્યપાલ એક સુપર લેજિસ્લેટિવ બોડી ન હોઈ શકે
સિબ્બલે કહ્યું, ‘એવું દુર્લભ કિસ્સો છે કે બિલ કેન્દ્રીય કાયદાનો વિરોધાભાસ કરે છે, તે કિસ્સામાં રાજ્યપાલ પોતાના વિવેકાધિકારનો ઉપયોગ કરી શકે છે, પરંતુ રાજ્યપાલ એક સુપર લેજિસ્લેટિવ બોડી ન હોઈ શકે.’ સિબ્બલે કહ્યું, ‘રાજ્ય વિધાનસભાની સાર્વભૌમત્વ સંસદની સાર્વભૌમત્વ જેટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે. શું રાજ્યપાલને તેમાં વિલંબ કરવાની મંજૂરી આપવી જોઈએ? આ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન છે.’
શાસિત રાજ્યોનો દાવો – ન્યાયતંત્ર રામબાણ નથી
કેટલાક ભાજપ શાસિત રાજ્યોએ વિધાનસભા દ્વારા પસાર કરાયેલા બિલોને મંજૂરી આપવામાં રાજ્યપાલો અને રાષ્ટ્રપતિની સ્વાયત્તતાનો બચાવ કરતા કહ્યું કે ‘કોઈપણ કાયદાની મંજૂરી કોર્ટ આપી શકતી નથી.’ રાજ્ય સરકારોએ એવી પણ દલીલ કરી હતી કે ન્યાયતંત્ર દરેક બીમારીનો રામબાણ ઈલાજ ન હોઈ શકે. 26 ઓગસ્ટના રોજ આ અંગેની સુનાવણીમાં, સર્વોચ્ચ અદાલતે આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું હતું
નાણાં બિલ પણ રોકી શકાય છે?
જો રાજ્યપાલ બિલોને મંજૂરી આપવામાં અનિશ્ચિત સમય માટે વિલંબ કરે તો શું કોર્ટ શક્તિહીન થઈ જશે? અને શું બંધારણીય કાર્યકારીને બિલને રોકવાની સત્તાનો અર્થ એ છે કે નાણાં બિલ પણ રોકી શકાય છે? રાષ્ટ્રપતિના સંદર્ભ કેસ પર સુનાવણી ચાલી રહી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે રાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યપાલોને બિલને મંજૂરી આપવા માટે સમય મર્યાદા નક્કી કરી છે. આ અંગે, મે મહિનામાં, રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ કલમ 143 (1) હેઠળ સત્તાનો ઉપયોગ કરીને, સુપ્રીમ કોર્ટ પાસેથી જાણવા માંગ્યું હતું કે શું ન્યાયિક આદેશો રાજ્ય વિધાનસભાઓ દ્વારા પસાર કરાયેલા બિલો પર વિચાર કરતી વખતે રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા વિવેકબુદ્ધિનો ઉપયોગ કરવા માટે સમય મર્યાદા નક્કી કરી શકે છે.
અહેવાલ: સુમન ડાભી
આ પણ વાંચો:
Jharkhand: ચોરીની શંકામાં મહિલા સાથે દુરવ્યવહાર, સેન્ડલની માળા પહેરાવી ગામમાં ફેરવી
Uttarakhand: હાઈકોર્ટ જતા અધિકારીઓની કાર પર પડ્યો મોટો પથ્થર, માત્ર 1 સેકન્ડ જીવ લઈ લેત
Japanese Protest: ‘જાપાનમાંથી ગેરકાયદેસર રહેતાં લોકોને બહાર કાઢો!’, મસ્કે આપ્યો ટેકો
