NEET exam fraud: NEET-UG જેવી દેશની સૌથી મોટી મેડિકલ પ્રવેશ પરીક્ષા ફરી એકવાર વિવાદોના વંટોળમાં છે, પરંતુ આ વખતે ખતરો માત્ર પેપર લીક પૂરતો સીમિત નથી. વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના વાલીઓની માનસિક સ્થિતિનો ગેરલાભ લઈને અત્યારે સાયબર ઠગોનું એક આખું નેટવર્ક સક્રિય થયું છે, જે ટેલિગ્રામ જેવા પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરીને લાખો રૂપિયાની છેતરપિંડી કરી રહ્યું છે. ૨૧ જૂને યોજાનારી રી-એક્ઝામ પહેલાં કેન્દ્ર સરકારે ટેલિગ્રામ પર પ્રતિબંધ મૂકવો પડ્યો, જે સાબિત કરે છે કે સ્થિતિ કેટલી ભયાવહ છે. અમદાવાદ અને બિહાર પોલીસની તાજેતરની કાર્યવાહીમાં જે ખુલાસા થયા છે તે આઘાતજનક છે. સાયબર ગુનેગારો અત્યારે વિદ્યાર્થીઓને ‘નકલી પેપર’ વેચીને કે તેમના રિફંડની રકમ ચોરીને પોતાનું ખિસ્સું ભરી રહ્યા છે. આ કૌભાંડોમાં સંડોવાયેલા ૧૯ વર્ષના યુવકથી લઈને પ્રોફેશનલ સાયબર ગેંગ સુધીના લોકોએ એ સાબિત કર્યું છે કે કાયદાનો ડર હવે આ ઠગો માટે ગૌણ બની ગયો છે.
ટેલિગ્રામ પર ‘પેપર વેચાય છે’: ઠગાઈનું નવું અને ઘાતક મોડલ
અમદાવાદ સાયબર ક્રાઈમની ટીમે બે રાજસ્થાની યુવકો – સુમેર સિંહ અને આકાશ – ની ધરપકડ કરી ત્યારે બહાર આવ્યું કે તેઓ કેવી રીતે મેડિકલ ઉમેદવારોને નિશાન બનાવતા હતા. આ ઠગોએ ‘Raghav_singh_neet’ જેવી ઘણી ટેલિગ્રામ ચેનલો બનાવી હતી. તેઓ વિદ્યાર્થીઓને એવી લાલચ આપતા કે તેમની પાસે રી-નીટનું અસલી પેપર છે. પહેલા તેઓ ‘એપોઇન્ટમેન્ટ બુકિંગ’ના નામે ૫,૦૦૦ રૂપિયા પડાવતા અને પછી પાસવર્ડ પ્રોટેક્ટેડ PDF આપવાના બહાને ૧૨,૫૦૦ થી ૫૦,૦૦૦ રૂપિયા સુધીની માંગણી કરતા. સૌથી મોટી છેતરપિંડી ત્યારે થતી જ્યારે ઉમેદવાર પૈસા ચૂકવી દેતા અને તેમને મળેલી PDF ખોલતા તે સંપૂર્ણપણે ‘કાળી’ નીકળતી. ત્યાં સુધીમાં તો આ ઠગો વિદ્યાર્થીઓને બ્લોક કરીને ગાયબ થઈ જતા. પોલીસ તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે આ ગેંગે માત્ર એક જ મહિનામાં ૧.૫ કરોડ રૂપિયાથી વધુના વ્યવહારો કર્યા છે. આ આંકડો તો માત્ર હિમશિલાની ટોચ સમાન છે, કારણ કે હજુ ‘Private Mafia’ નામનો મુખ્ય યુઝર ફરાર છે, જે આ ચેનલો ખરીદવા માટે એમેઝોન ગિફ્ટ કાર્ડ્સનો ઉપયોગ કરતો હતો.
NEET पोर्टल पर 150 छात्रों के रिफंड लेने की कोशिश करने वाला ठग बिहार से गिरफ्तार! अहमदाबाद साइबर क्राइम की बड़ी कार्रवाई!@dgpgujarat @DrLavina_IPS @sanghaviharsh #CyberCrime #NEET #CyberSecurity #BruteForceAttack #OnlineFraud pic.twitter.com/6MoALOnRWS
— Ahmedabad Cyber Crime (@cybercrimeahd) June 15, 2026
કૌભાંડ માત્ર પેપર સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓના બેંક ખાતા સુધી પહોંચી ગયું છે. અમદાવાદ પોલીસ દ્વારા બિહારથી પકડાયેલા ૧૯ વર્ષના નવીનકુમાર યાદવની વાર્તા સાંભળીને કોઈપણ ચોંકી જાય. આ યુવક પોતે NEET નો ઉમેદવાર હતો અને તે જાણતો હતો કે NTA કઈ રીતે રિફંડની પ્રક્રિયા કરે છે. તેણે લગભગ ૩૫૦ વિદ્યાર્થીઓના લોગિન ક્રેડેન્શિયલ હેક કર્યા. તે ખાસ કરીને એવા ઉમેદવારોને નિશાન બનાવતો જેમના પાસવર્ડ નબળા હતા અથવા જેણે સિક્યોરિટી ક્વેશ્ચનમાં ‘મનપસંદ રમત’ કે ‘રંગ’ જેવા સરળ જવાબ રાખ્યા હતા. એકવાર પોર્ટલનું એક્સેસ મળી જાય પછી તે વિદ્યાર્થીનું રિફંડ પોતાના બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરી દેતો. દરેક સફળ રિફંડ પર તેને ૧,૭૦૦ રૂપિયા મળતા. આ કોઈ સામાન્ય ચોરી નથી, પરંતુ સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં રહેલી મોટી ખામીઓનો સીધો ફાયદો ઉઠાવવાનો પ્રયાસ છે, જેમાં ૧૫૦ વિદ્યાર્થીઓ તો પહેલેથી જ તેનો ભોગ બની ચૂક્યા છે.
બિહારની નકલી ગેંગ અને પોલીસની કાર્યવાહી
બીજી તરફ, બિહારના મુઝફ્ફરપુરમાં પણ સમાન પ્રકારનું કૌભાંડ ચાલતું હતું. મનીષ ઝા અને તેના સાથીઓએ એક ભાડાના મકાનમાંથી આખું નેટવર્ક ઊભું કર્યું હતું. ટેલિગ્રામ ચેનલો દ્વારા નકલી પ્રશ્નપત્ર વહેંચવાના નામે આ ગેંગ વિદ્યાર્થીઓને ચૂનો લગાવતી હતી. પોલીસના દરોડામાં હર્ષ, અમન કુમાર અને કનૈયા કુમાર જેવા પાંચ આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. આ ગેંગની કાર્યપદ્ધતિ એટલી વ્યવસ્થિત હતી કે તેઓ નવ અલગ-અલગ બેંક ખાતાઓમાં પેમેન્ટ લેતા હતા અને છેલ્લે રકમ મનીષ ઝાને પહોંચાડતા હતા. જ્યારે વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓ મધ્યમ વર્ગના હોય અને મેડિકલ સીટ મેળવવા માટે કોઈ પણ હદ સુધી જવા તૈયાર હોય, ત્યારે આ પ્રકારના ઠગો તેમને સહેલાઈથી શિકાર બનાવી લે છે.
સરકારનો પ્રતિબંધ અને વાસ્તવિક પડકાર
કેન્દ્ર સરકારે ૨૨ જૂન સુધી ટેલિગ્રામ પર પ્રતિબંધ લાદીને NTA ને સુરક્ષિત પરીક્ષા લેવા માટે મદદ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, જે આવકારદાયક છે. NTA એ પણ આ નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું છે, પરંતુ શું માત્ર ટેલિગ્રામ પર પ્રતિબંધ મૂકવાથી આ કૌભાંડ અટકી જશે? સાયબર ગુનેગારો હવે નવી એપ અને નવા રસ્તા શોધી કાઢશે. વાસ્તવિક સમસ્યા એ છે કે વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓ પરીક્ષાના ડરને કારણે આવા શોર્ટકટ શોધવા મજબૂર બને છે. જ્યાં સુધી પરીક્ષા પ્રક્રિયામાં ૧૦૦% પારદર્શિતા અને સુરક્ષા નહીં આવે, ત્યાં સુધી આ ‘પ્રાઇવેટ માફિયા’ જેવા ગુનેગારોનો રાફડો ફાટતો જ રહેશે. પોલીસ ૧,૦૦૦ થી વધુ મોબાઈલ નંબરોની તપાસ કરી રહી છે, જે દર્શાવે છે કે આ આખી સિસ્ટમ કેટલી ગંભીર રીતે પ્રદૂષિત થઈ ગઈ છે.
યુવાનોના સપનાઓનું શું?
આ આખી ઘટનામાં સૌથી મોટું નુકસાન તો એ નિર્દોષ વિદ્યાર્થીઓનું થઈ રહ્યું છે જેઓ વર્ષો સુધી મહેનત કરે છે અને પછી આ ઠગોના કારણે માનસિક અને આર્થિક રીતે ભાંગી પડે છે. એક તરફ પેપર લીકનો ડર અને બીજી તરફ આ સાયબર ઠગોનો ત્રાસ—વિદ્યાર્થીઓ અત્યારે કઈ દિશામાં જાય? સરકાર અને વહીવટી તંત્રએ માત્ર આરોપીઓને પકડવાથી નહીં, પણ એવી સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવવી પડશે કે વિદ્યાર્થીઓને આવા શોર્ટકટની લાલચ જ ન થાય. આ કૌભાંડો સાબિત કરે છે કે આપણી ડિજિટલ સુરક્ષા વ્યવસ્થા કેટલી કાચી છે અને તેનો ફાયદો ઉઠાવવા માટે ગમે તેટલા યુવાનો ગુનાહિત માર્ગે વળી શકે છે.
આ પણ વાંચો:
