Northeast India News: મણિપુરના ચુરાચંદપુરમાં જાતીય હિંસા શરૂ થયાના ત્રણ વર્ષ બાદ રાજ્યના મુખ્યમંત્રી યુમનામ ખેમચંદ સિંહનું આગમન એક ઐતિહાસિક અને સંવેદનશીલ ઘટના બની રહી છે. ભાજપના દિવંગત ધારાસભ્ય વુંગઝાગિન વાલ્ટેના અંતિમ સંસ્કારમાં ભાગ લેવા માટે સીએમ હેલિકોપ્ટર દ્વારા કુકી-બહુલ વિસ્તારમાં પહોંચ્યા હતા. ૪ મે, ૨૦૨૩ ના રોજ ઈમ્ફાલમાં થયેલા ભીષણ હુમલામાં ધારાસભ્ય વાલ્ટે લકવાગ્રસ્ત થઈ ગયા હતા અને લાંબી સારવાર બાદ ૨૧ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ ગુડગાંવમાં તેમનું નિધન થયું હતું. આ મુલાકાત ત્યારે શક્ય બની જ્યારે પરિવાર અંતિમ સંસ્કાર માટે તૈયાર થયો. સીએમ યુમનામે વાલ્ટેને પોતાના ‘સૌથી સારા મિત્રો’ ગણાવતા કહ્યું કે, તે દિવસે જો તેઓ વાલ્ટેની સાથે હોત, તો કદાચ આ દુખદ ઘટના ન ઘટી હોત. સ્થાનિક સંગઠનોના વિરોધ છતાં, આ શાંતિપ્રિય પહેલને રાજ્યમાં સામાન્ય સ્થિતિ તરફના એક નાના પણ મહત્વના ડગલા તરીકે જોવામાં આવે છે.
અરુણાચલમાં ચીની ઘૂસણખોરીનો વિવાદ અને સ્થાનિક આદિવાસીઓની ચિંતા
અરુણાચલ પ્રદેશના અપર સુબનસિરી જિલ્લામાં ચીની સેના (PLA) ની કથિત ઘૂસણખોરીને લઈને સ્થાનિક ‘નાહ’ આદિવાસી સમુદાયમાં ભારે રોષ અને ચિંતા જોવા મળી રહી છે. નાહ વેલ્ફેર સોસાયટી (NWS) નો દાવો છે કે છેલ્લા છ વર્ષોમાં ચીની સેનાએ તેમના પશુ ચરાવવાના અને શિકાર કરવાના પારંપરિક વિસ્તારો પર કબજો કરી લીધો છે. ઓયિંગ, પનિયાર અને મારપાન જેવી મહત્વની જગ્યાઓ, જે ૨૦૨૦ સુધી સ્થાનિકોના નિયંત્રણમાં હતી, તે હવે કથિત રીતે ચીની સેનાના દાયરામાં આવી ગઈ છે. આદિવાસી સંગઠનોનું કહેવું છે કે ચીને ભારતીય ક્ષેત્રમાં સડકો અને મિલિટ્રી કેમ્પ પણ બનાવ્યા છે. જોકે, કેન્દ્રીય મંત્રી કિરેન રિજિજુ અને ભારતીય સેનાએ આ અહેવાલોને નકારી કાઢ્યા છે અને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોઈ ઘૂસણખોરી થઈ નથી, પરંતુ સીમા અંગેની અલગ-અલગ સમજને કારણે આ ગેરસમજ ઉભી થઈ શકે છે.
અસમ પોલીસ ભરતી કૌભાંડમાં ઈ.ડી.ના મોટા દરોડા
અસમ પોલીસ ભરતી કૌભાંડમાં પ્રવર્તન નિર્દેશાલય (ED) દ્વારા મોટી કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. સેવાનિવૃત્ત આઈપીએસ અધિકારી પ્રશાંત કુમાર દત્તા અને તેમના પરિવાર સાથે જોડાયેલી ૫૩.૨૮ કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિ જપ્ત કરવામાં આવી છે. તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે ડીઆઈજી પદ પરથી નિવૃત્ત થયેલા દત્તાએ પોતાની જાણીતી આવકના સ્ત્રોત કરતા અનેકગણી વધુ સંપત્તિ ભેગી કરી હતી. આ કૌભાંડને છુપાવવા માટે તેમણે મહામાયા એસ્ટેટ્સ જેવી ત્રણ શેલ કંપનીઓનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જેના પંજીકૃત કાર્યાલય પણ વાસ્તવિકતામાં અસ્તિત્વ ધરાવતા નહોતા. પરિવારના ખાતામાં ૧૪.૭૪ કરોડની અજ્ઞાત રોકડ જમા કરાવીને તેને મુંબઈની હોટલો અને ફ્લેટોમાં રોકાણ કરીને સફેદ બનાવવાનો પ્રયાસ કરાયો હતો. આ તપાસ પીએમએલએ (PMLA) કાયદા હેઠળ હાથ ધરવામાં આવી છે, જે દર્શાવે છે કે ભ્રષ્ટાચારના મૂળ કેટલા ઊંડા છે.
નગાલેન્ડમાં યૌન ઉત્પીડન મામલે ન્યાય માટે મહિલા સંગઠનોની માંગ
નગાલેન્ડમાં એક આઈ.એ.એસ. અધિકારી રેની વિલફ્રેડ સામેના યૌન ઉત્પીડનના આરોપોએ રાજ્યમાં મોટો વિવાદ જગાવ્યો છે. યિમખિઉંગ મહિલા સંગઠન (YWO) એ આ મામલે સુનાવણીમાં થઈ રહેલી ઢીલ સામે આક્રોશ વ્યક્ત કર્યો છે. પોલીસમાં પોક્સો (POCSO) સહિતની કલમો હેઠળ કેસ નોંધાયા હોવા છતાં, આરોપી પ્રભાવશાળી પદ પર હોવાથી કાર્યવાહી ખૂબ ધીમી ચાલી રહી હોવાનો સંગઠનનો આરોપ છે. પીડિતાઓ સતત માનસિક અને સામાજિક આઘાતનો સામનો કરી રહી છે, ત્યારે સંગઠને ચેતવણી આપી છે કે ન્યાયમાં થતી આ દેરી સાક્ષીઓને ડરાવવા અને પુરાવાઓ સાથે છેડછાડ થવાની શક્યતા વધારે છે. નગાલેન્ડના આયુક્તને સોંપવામાં આવેલા જ્ઞાપનમાં તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપની માંગ કરવામાં આવી છે, જેથી ન્યાય પ્રણાલીમાં જનતાનો વિશ્વાસ જળવાઈ રહે.
ઉત્તર-પૂર્વની સામાજિક-રાજકીય સ્થિતિનું વિશ્લેષણ
નોર્થઈસ્ટના આ ત્રણેય રાજ્યોની ઘટનાઓ એક તરફ પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને સીમા વિવાદો, તો બીજી તરફ સરકારી તંત્રમાં ફેલાયેલા ભ્રષ્ટાચાર અને મહિલાઓની સુરક્ષા જેવા ગંભીર મુદ્દાઓ તરફ ધ્યાન દોરે છે. મણિપુરમાં શાંતિ સ્થાપવાના પ્રયાસો, અરુણાચલમાં સીમાની સુરક્ષા અંગે સ્થાનિકોની ચિંતા અને અસમ તથા નગાલેન્ડમાં કાયદાકીય કાર્યવાહીની અપેક્ષાઓ—આ બધું જ દર્શાવે છે કે આ ક્ષેત્ર અત્યારે સંક્રમણકાળમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. વહીવટી પારદર્શિતા અને નાગરિકોના વિશ્વાસને જીતવો એ જ ઉત્તર-પૂર્વના વિકાસ માટેની આગામી કસોટી હશે. સરકાર અને પ્રશાસને માત્ર નિવેદનો આપવાને બદલે જમીની સ્તર પર ન્યાય અને સુરક્ષા પૂરી પાડવી પડશે, જેથી આ વિસ્તારોમાં પ્રગતિની ગતિ જળવાઈ રહે.
આ પણ વાંચો:
