E20 Petrol Controversy: કર્ણાટકમાં પેટ્રોલમાં નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ ભેળવવાના આરોપો વચ્ચે ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (BPCL)ની એક સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ વિવાદમાં આવી ગઈ છે. કંપનીએ મૈસૂરના એક પેટ્રોલ પંપ પર પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ તપાસવામાં આવતું હોવાનો ફોટો શેર કર્યો હતો. સાથે દાવો કર્યો હતો કે પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ સરકાર દ્વારા નક્કી કરેલી 20 ટકાની મર્યાદામાં છે. જોકે, સોશિયલ મીડિયા વપરાશકર્તાઓએ ફોટામાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ લગભગ 33 ટકા દેખાતું હોવાનો દાવો કર્યો હતો. વિવાદ વધતાં BPCLએ પોતાનો ટ્વીટ હટાવી દીધો હતો.
આ ઘટનાએ પેટ્રોલમાં ઇથેનોલના મિશ્રણ અને E20 નીતિના અમલીકરણ અંગે ફરી સવાલો ઊભા કર્યા છે. ખાસ વાત એ છે કે આ વિવાદ એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે કર્ણાટકની કોંગ્રેસ સરકાર રાજ્યમાં પેટ્રોલના નમૂનાઓમાં નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ હોવાનો આરોપ લગાવી રહી છે.
BPCLના MythVsFact અભિયાનમાં જ ઊભો થયો વિવાદ
કર્ણાટક સરકારના આરોપોનો જવાબ આપવા માટે BPCLએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર ‘MythVsFact’ નામનું અભિયાન શરૂ કર્યું હતું. આ અભિયાન હેઠળ કંપનીએ મૈસૂરના એક પેટ્રોલ પંપ પર કરવામાં આવેલી તપાસનો ફોટો પોસ્ટ કર્યો હતો. કંપનીનો હેતુ પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ નિયત મર્યાદામાં હોવાનો સંદેશ આપવાનો હતો.
BPCL deleted this tweet after people pointed out that it shows 33% of Ethanol https://t.co/QxteuW24dV
— Mukesh (@mikejava85) November 9, 2026
પરંતુ પોસ્ટમાં મૂકવામાં આવેલા ફોટાને લઈને વપરાશકર્તાઓએ સવાલો ઉઠાવ્યા. કેટલાક લોકોએ દાવો કર્યો કે તપાસ માટે ઉપયોગમાં લેવાયેલા સાધનમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ 20 ટકાને બદલે લગભગ 33 ટકા દેખાઈ રહ્યું છે. આ સ્ક્રીનશૉટ સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાતાં કંપનીની પોસ્ટ ચર્ચાનો વિષય બની ગઈ.
વિવાદ વધ્યા બાદ BPCLએ પોતાનો ટ્વીટ હટાવી દીધો. જોકે, ત્યાં સુધીમાં પોસ્ટના સ્ક્રીનશૉટ અનેક લોકો સુધી પહોંચી ચૂક્યા હતા. વપરાશકર્તાઓએ સવાલ કર્યો કે જો કંપનીની તપાસમાં બધું યોગ્ય હતું તો પોસ્ટ હટાવવાની જરૂર કેમ પડી? કેટલાક લોકોએ કંપની પર બેવડાં ધોરણ અપનાવવાનો આરોપ પણ લગાવ્યો.
સોશિયલ મીડિયા પર કંપની પાસે જવાબ માગવામાં આવ્યો
BPCLનો ટ્વીટ હટાવ્યા બાદ સોશિયલ મીડિયા પર કંપનીને અનેક સવાલો પૂછવામાં આવ્યા. એક વપરાશકર્તા મુકેશે પોસ્ટનો સ્ક્રીનશૉટ શેર કરીને લખ્યું કે લોકોએ ફોટામાં 33 ટકા ઇથેનોલ દેખાતું હોવાની વાત ઉઠાવતાં જ કંપનીએ ટ્વીટ હટાવી દીધો.
ડૉ. નિમો યાદવ 2.0 નામના અન્ય વપરાશકર્તાએ પણ કંપનીની પોસ્ટ પર સવાલ ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે BPCLએ E20 પેટ્રોલમાં 20 ટકા ઇથેનોલ હોવાનો દાવો કરીને તપાસનો ફોટો મૂક્યો હતો, પરંતુ ફોટામાં 33 ટકાનું પ્રમાણ દેખાતું હોવાની ચર્ચા થઈ રહી છે.
કોંગ્રેસનાં નેતા લાવણ્યા બલ્લાલે પણ BPCLને પૂછ્યું કે કંપનીએ પોતાનો ટ્વીટ શા માટે હટાવ્યો. આ ઉપરાંત અન્ય લોકોએ પણ પોસ્ટના સ્ક્રીનશૉટ શેર કરીને સ્પષ્ટતા માગી હતી.
જોકે, ફોટામાં ખરેખર 33 ટકા ઇથેનોલ હતું કે નહીં તેની સ્વતંત્ર પ્રયોગશાળામાં પુષ્ટિ થઈ નથી. તેથી માત્ર સોશિયલ મીડિયા પરના દાવાના આધારે પેટ્રોલમાં નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ હોવાનું સાબિત થતું નથી.
Why did BPCL delete this tweet? https://t.co/4kdi6Z6rTt
— Lavanya Ballal (@LavanyaBallal) November 9, 2026
કર્ણાટકમાં પેટ્રોલના 63 નમૂનાઓની તપાસ
BPCLનો વિવાદ કર્ણાટક સરકારના ગંભીર આરોપો વચ્ચે સામે આવ્યો છે. રાજ્યની કોંગ્રેસ સરકારે અલગ-અલગ પેટ્રોલ પંપ પરથી પેટ્રોલના 63 નમૂનાઓ એકત્ર કર્યા હતા. આ નમૂનાઓમાં ઇન્ડિયન ઑઇલ કોર્પોરેશન (IOCL), BPCL, હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL) સહિતની તેલ કંપનીઓ દ્વારા વેચવામાં આવતા પેટ્રોલનો સમાવેશ થાય છે.
કર્ણાટક સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, તપાસ દરમિયાન કેટલાક નમૂનાઓમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ નિર્ધારિત 20 ટકાની મર્યાદા કરતાં વધુ હોવાનું સામે આવ્યું હતું. સરકારને આશંકા છે કે પેટ્રોલમાં જરૂર કરતાં વધુ ઇથેનોલ ભેળવવામાં આવે તો વાહનોની કામગીરી અને ગ્રાહકોના ખર્ચ પર અસર પડી શકે છે.
આ મામલે કેન્દ્રની BJP સરકાર અને કર્ણાટકની કોંગ્રેસ સરકાર વચ્ચે રાજકીય ટકરાવ પણ શરૂ થયો છે. એક તરફ રાજ્ય સરકાર પેટ્રોલના નમૂનાઓની તપાસના આધારે સવાલો ઉઠાવી રહી છે, તો બીજી તરફ તેલ કંપનીઓએ આરોપો નકારી કાઢ્યા છે.
કેરળમાં પણ પેટ્રોલ પંપો પર તપાસ શરૂ
કર્ણાટકમાં વિવાદ વધ્યા બાદ કેરળ સરકારે પણ પેટ્રોલમાં ઇથેનોલના પ્રમાણની તપાસ શરૂ કરી છે. રાજ્યના ચાર જિલ્લાઓમાંથી રેન્ડમ રીતે પેટ્રોલના નમૂનાઓ લેવામાં આવી રહ્યા છે. તેમાં તિરુવનંતપુરમ, એર્નાકુલમ, કોઝિકોડ અને કન્નૂરનો સમાવેશ થાય છે.
કેરળના મંત્રી અનૂપ જેકબે જણાવ્યું હતું કે પેટ્રોલના નમૂનાઓ સરકારી પ્રયોગશાળામાં તપાસ માટે મોકલવામાં આવશે. તપાસનાં પરિણામો આશરે 10 દિવસમાં મળવાની અપેક્ષા છે. જો શરૂઆતની તપાસમાં કોઈ ગેરરીતિ સામે આવશે તો તપાસનો વ્યાપ અન્ય વિસ્તારો સુધી વધારવામાં આવશે.
કેરળની કોંગ્રેસના નેતૃત્વવાળી UDF સરકારે ચેતવણી આપી છે કે જો પેટ્રોલ પંપો પર નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ ભેળવવાની પુષ્ટિ થશે તો સંબંધિત પેટ્રોલ પંપોને સીલ કરવામાં આવી શકે છે. જવાબદાર લોકો સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવાની પણ વાત કરવામાં આવી છે.
E20 પેટ્રોલ શું છે અને વિવાદ કેમ વધી રહ્યો છે?
E20 એટલે એવું પેટ્રોલ જેમાં 20 ટકા ઇથેનોલ અને બાકીના પ્રમાણમાં પેટ્રોલ હોય છે. કેન્દ્ર સરકારની ઇથેનોલ મિશ્રણ નીતિનો હેતુ પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનો ઉપયોગ વધારીને ક્રૂડ ઓઇલની આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો અને પરંપરાગત ઇંધણના ઉપયોગમાં ઘટાડો કરવાનો છે.
પરંતુ આ નીતિનું યોગ્ય રીતે પાલન થાય તે જરૂરી છે. જો પેટ્રોલમાં નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ ભેળવવામાં આવે તો વાહનોની કામગીરી, ઇંધણની કાર્યક્ષમતા અને ગ્રાહકોના ખર્ચ અંગે સવાલો ઊભા થઈ શકે છે. તેથી પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ યોગ્ય રીતે જાળવવામાં આવે છે કે નહીં તેની તપાસ મહત્ત્વપૂર્ણ બની જાય છે.
તેલ કંપનીઓએ આરોપો નકાર્યા
કર્ણાટક સરકારના આરોપો સામે તેલ કંપનીઓએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે દેશમાં સપ્લાય કરવામાં આવતું E20 પેટ્રોલ ભારતીય માનક બ્યૂરો (BIS)ના નિર્ધારિત ધોરણો અનુસાર છે. કંપનીઓએ રાજ્ય સરકાર દ્વારા પેટ્રોલના નમૂનાઓ એકત્ર કરવાની અને તપાસ કરવાની પ્રક્રિયા અંગે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા છે.
આથી હવે વિવાદ માત્ર BPCLની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ પૂરતો રહ્યો નથી. પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું વાસ્તવિક પ્રમાણ કેટલું છે અને સરકારી ધોરણોનું યોગ્ય પાલન થાય છે કે નહીં તે મુખ્ય મુદ્દો બન્યો છે.
પારદર્શક તપાસથી જ વિવાદનો ઉકેલ આવશે
BPCLએ ટ્વીટ હટાવ્યા બાદ પણ કંપનીએ ફોટામાં દેખાતા આંકડા અંગે સ્પષ્ટતા કરવી જરૂરી બની છે. બીજી તરફ કર્ણાટક અને કેરળમાં લેવામાં આવેલા પેટ્રોલના નમૂનાઓનાં પરિણામો પણ આ વિવાદમાં મહત્ત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
જો નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ ભેળવવાની પુષ્ટિ થાય તો જવાબદારી નક્કી કરવી જરૂરી બનશે. પરંતુ અંતિમ નિષ્કર્ષ માટે સ્વતંત્ર પ્રયોગશાળાની તપાસ અને તેના જાહેર પરિણામો જરૂરી છે. ગ્રાહકોને મળતું પેટ્રોલ નક્કી કરેલા ધોરણો મુજબ છે કે નહીં તેની પારદર્શક માહિતી આપવી તેલ કંપનીઓ અને સંબંધિત તંત્ર બંનેની જવાબદારી છે.
