Ahmedabad Rain: રાજ્યની આર્થિક રાજધાની ગણાતા અમદાવાદમાં મોસમના પ્રથમ ભારે વરસાદે શહેરના વિકાસ, ડ્રેનેજ વ્યવસ્થા અને પ્રી-મોન્સૂન કામગીરીના દાવાઓ પર ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે. થોડા કલાકોના વરસાદ બાદ શહેરના મુખ્ય માર્ગો, ખાસ કરીને એસજી હાઈવે, અંડરપાસ અને અનેક મહત્વના વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ જતા હજારો વાહનચાલકો કલાકો સુધી ટ્રાફિકમાં ફસાઈ ગયા. અનેક વાહનો બંધ પડી ગયા, સ્કૂલ બસો અટવાઈ ગઈ અને લોકો પોતાના બાળકોને લેવા જતાં પોતે જ મુશ્કેલીમાં મુકાઈ ગયા. સ્થાનિક લોકોનો આક્ષેપ છે કે દર વર્ષે વરસાદ પહેલાં કરોડો રૂપિયાની પ્રી-મોન્સૂન કામગીરીના દાવા કરવામાં આવે છે, પરંતુ પ્રથમ ભારે વરસાદમાં જ શહેરની વાસ્તવિક સ્થિતિ સામે આવી જાય છે.

વિકાસના દાવા સામે ગ્રાઉન્ડ રિયાલિટી

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) દર વર્ષે વરસાદી પાણીના નિકાલ અને ડ્રેનેજ વ્યવસ્થાના સુધારણા માટે મોટી રકમ ફાળવે છે. શહેરના વિકાસ અને સ્માર્ટ સિટી પ્રોજેક્ટને લઈને પણ સતત દાવા કરવામાં આવે છે. પરંતુ ભારે વરસાદ બાદ એસજી હાઈવે, અંડરપાસ અને મુખ્ય માર્ગો પર પાણી ભરાઈ જતા લોકોમાં ભારે નારાજગી જોવા મળી. વાહનોના ટાયર સુધી પાણી ભરાઈ જતાં અનેક કાર અને રિક્ષાઓ રસ્તા વચ્ચે જ બંધ પડી ગઈ. સ્થળ પર હાજર લોકોનું કહેવું હતું કે જો પ્રી-મોન્સૂન કામગીરી યોગ્ય રીતે કરવામાં આવી હોત તો આવી સ્થિતિ સર્જાતી નહીં.

એસજી હાઈવે પર કલાકો સુધી ટ્રાફિક જામ

શહેરના સૌથી વ્યસ્ત ગણાતા એસજી હાઈવે પર પાણી ભરાતા લાંબા ટ્રાફિક જામ સર્જાયા. ટ્રાફિકને ડાયવર્ટ કરવા છતાં અનેક માર્ગો પર વાહનોની લાંબી કતારો લાગી ગઈ. પોલીસ સતત લોકોને સલામત રસ્તાઓ તરફ મોકલવાનો પ્રયાસ કરતી રહી, પરંતુ ભારે પાણી ભરાવાને કારણે સ્થિતિ કાબૂમાં લાવવામાં કલાકો લાગી ગયા. સ્થાનિક દુકાનદારો અને સ્વયંસેવકો પણ રસ્તા પર ઉતરીને લોકોને મદદ કરતા જોવા મળ્યા.

સ્કૂલ બસો ફસાઈ, વાલીઓ મુશ્કેલીમાં

વરસાદને કારણે અનેક સ્કૂલ બસો રસ્તામાં જ અટવાઈ ગઈ. પોતાના બાળકને લેવા ગયેલા એક વાલીએ જણાવ્યું કે સ્કૂલ બસ પાણીમાં ફસાઈ જતાં તેઓ જાતે ત્યાં પહોંચ્યા હતા, પરંતુ પરત ફરતી વખતે પોતાનું વાહન પણ પાણીમાં અટવાઈ ગયું. ઘણા વાલીઓએ જણાવ્યું કે 10 કિલોમીટરનું અંતર કાપવામાં બે કલાકથી વધુ સમય લાગી ગયો.

વાહનચાલકોનો આક્રોશ

રસ્તામાં ફસાયેલા અનેક લોકોએ તંત્ર સામે નારાજગી વ્યક્ત કરી. એક યુવાને જણાવ્યું કે ઓફિસમાંથી વરસાદને કારણે વહેલા નીકળ્યા છતાં રસ્તા પર જ પાણીમાં ફસાઈ ગયા. બીજા એક વાહનચાલકે કહ્યું કે,

“ડ્રેનેજ સિસ્ટમ યોગ્ય રીતે કામ કરતી હોત તો પ્રથમ વરસાદમાં જ આવી સ્થિતિ સર્જાત નહીં.”

કેટલાક લોકોએ કહ્યું કે તેઓ દર વર્ષે આવી જ સમસ્યાનો સામનો કરે છે.

’72 વર્ષમાં પહેલી વાર આવી સ્થિતિ જોઈ’

72 વર્ષીય એક વૃદ્ધ નાગરિકે જણાવ્યું કે તેમણે જીવનમાં અનેક વરસાદ જોયા છે, પરંતુ આ પ્રકારની સ્થિતિ પહેલીવાર જોઈ છે. તેમણે કહ્યું કે,

“દર વર્ષે પ્રી-મોન્સૂન કામગીરીના દાવા થાય છે, પરંતુ વરસાદ પડતા જ રસ્તાઓ નદીઓ બની જાય છે. બજેટ ક્યાં ખર્ચાય છે તે સામાન્ય લોકોને સમજાતું નથી.”

તેમણે પોલીસના જવાનોની કામગીરીની પ્રશંસા કરતાં કહ્યું કે ઘણા પોલીસકર્મીઓએ પાણીમાં ઉતરીને વાહનચાલકોને બહાર કાઢવામાં મદદ કરી.

પોલીસ સતત કામગીરીમાં

ભારે વરસાદ દરમિયાન ટ્રાફિક પોલીસ સતત માર્ગ વ્યવસ્થા જાળવવાનો પ્રયાસ કરતી જોવા મળી. પોલીસના જવાનો કલાકો સુધી પાણીમાં ઉભા રહીને ટ્રાફિક નિયંત્રિત કરતા રહ્યા. સ્થળ પર હાજર કેટલાક લોકોએ જણાવ્યું કે જો પોલીસ સમયસર મદદ ન કરતી તો પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકતી હતી.

‘કામ થયું છે, પણ પૂરતું નથી’

કેટલાક નાગરિકોએ એવો મત પણ વ્યક્ત કર્યો કે AMC દ્વારા કામગીરી કરવામાં આવે છે, પરંતુ શહેરની જૂની ડ્રેનેજ વ્યવસ્થા અને વધતી વસતીને કારણે હાલની સિસ્ટમ પૂરતી સાબિત થતી નથી. તેમણે જણાવ્યું કે ડ્રેનેજ નેટવર્કને આધુનિક બનાવવાની જરૂર છે.

દર વર્ષે એક જ સમસ્યા

સ્થાનિક રહેવાસીઓનું કહેવું છે કે વરસાદ શરૂ થતાં જ શહેરના અનેક વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સમસ્યા દર વર્ષે જોવા મળે છે. તેમણે માંગ કરી કે માત્ર વરસાદ પછી સમીક્ષા કરવાને બદલે લાંબા ગાળાના આયોજન સાથે ડ્રેનેજ અને વરસાદી પાણીના નિકાલની વ્યવસ્થા મજબૂત કરવામાં આવે.

મુખ્ય સમસ્યાઓ

ભારે વરસાદ બાદ શહેરમાં નીચે મુજબની સમસ્યાઓ સામે આવી:

• એસજી હાઈવે સહિત અનેક મુખ્ય માર્ગો પાણીમાં ગરકાવ.
• અંડરપાસોમાં પાણી ભરાતા વાહન વ્યવહાર બંધ.
• અનેક કાર, રિક્ષા અને ટુ-વ્હીલર રસ્તામાં બંધ પડ્યા.
• સ્કૂલ બસો અને જાહેર પરિવહનને અસર.
• કલાકો સુધી ટ્રાફિક જામ.
• લોકોને ઘર પહોંચવામાં ભારે વિલંબ.
• પોલીસ અને સ્થાનિક સ્વયંસેવકો દ્વારા રાહત કામગીરી.

તંત્ર સામે ઉઠ્યા સવાલ

નાગરિકોનો સવાલ છે કે જો દર વર્ષે પ્રી-મોન્સૂન કામગીરી માટે મોટી રકમ ખર્ચવામાં આવે છે તો પ્રથમ જ ભારે વરસાદમાં શહેર કેમ પાણીમાં ગરકાવ થઈ જાય છે? લોકોનું કહેવું છે કે શહેરના વિકાસ અને સ્માર્ટ સિટી જેવા દાવાઓ ત્યારે જ સફળ ગણાશે જ્યારે સામાન્ય નાગરિકોને વરસાદ દરમિયાન સલામત અને સરળ મુસાફરી મળી શકે.

હાલની સ્થિતિ

વરસાદ બાદ અનેક વિસ્તારોમાંથી પાણી ધીમે ધીમે ઓસરવા લાગ્યું છે, પરંતુ ટ્રાફિક સામાન્ય થવામાં લાંબો સમય લાગ્યો. શહેરના અનેક માર્ગો પર વાહનવ્યવહાર મોડીરાત્રિ સુધી પ્રભાવિત રહ્યો. બીજી તરફ, નાગરિકો દ્વારા ડ્રેનેજ વ્યવસ્થા, વરસાદી પાણીના નિકાલ અને પ્રી-મોન્સૂન કામગીરી અંગે સ્વતંત્ર તપાસ તથા જવાબદારી નક્કી કરવાની માંગ ઉઠી રહી છે.