BRICS Summit 2026: રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલા BRICS બિઝનેસ ફોરમમાં પશ્ચિમી દેશોના નેતૃત્વવાળા G7 પર કટાક્ષ કરતાં BRICSની વધતી આર્થિક તાકાતનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. પુતિને કહ્યું કે છેલ્લા પાંચ વર્ષ દરમિયાન વૈશ્વિક GDPમાં BRICS દેશોનો હિસ્સો 40 ટકાથી વધુ રહ્યો છે, જ્યારે G7 દેશોનો હિસ્સો 29 ટકા છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, આ આંકડા વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થામાં બદલાતા સંતુલન અને ઊભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓના વધતા પ્રભાવને દર્શાવે છે.
‘દુનિયાની આર્થિક વ્યવસ્થા બદલાઈ રહી છે’
પુતિને કહ્યું કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વૈશ્વિક આર્થિક વ્યવસ્થામાં ઊંડા અને માળખાકીય ફેરફારો થયા છે. અગાઉ વૈશ્વિક આર્થિક વિકાસના મુખ્ય કેન્દ્રો ગણાતા દેશોની સાથે હવે નવા આર્થિક કેન્દ્રો ઝડપથી ઉભરી રહ્યા છે. તેમના મતે ઊભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓ હવે વૈશ્વિક વિકાસની મહત્વપૂર્ણ શક્તિ બની રહી છે અને BRICS આ પરિવર્તનનું પ્રતિનિધિત્વ કરતું મહત્વપૂર્ણ સંગઠન છે.
G7ના નામ પર કટાક્ષ કરતાં પુતિને તેને ‘કહેવાતું G7’ ગણાવ્યું અને સવાલ કર્યો કે બદલાતી વૈશ્વિક વ્યવસ્થામાં તેને હજુ પણ ‘ગ્રુપ ઑફ સેવન’ તરીકે કેમ જોવામાં આવે છે. BRICSના વિસ્તરણ બાદ સંગઠનમાં અગાઉ કરતાં વધુ દેશો જોડાયા છે, જેના કારણે તેનું ભૌગોલિક અને આર્થિક મહત્વ પણ વધ્યું છે.
પશ્ચિમી દેશોની પ્રતિબંધ નીતિ પર નિશાન
પુતિને પોતાના ભાષણમાં પશ્ચિમી દેશોની આર્થિક નીતિઓની પણ ટીકા કરી. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે કેટલાક પશ્ચિમી દેશો પોતાની જૂની સ્પર્ધાત્મક સરસાઈ જાળવી રાખવા માટે અન્ય દેશોની આર્થિક પ્રગતિને રોકવાના પ્રયાસો કરી રહ્યા છે. તેમના અનુસાર, આર્થિક સ્પર્ધા સામાન્ય રીતે સકારાત્મક પ્રક્રિયા છે, પરંતુ કેટલાક કિસ્સાઓમાં તે પ્રતિબંધો અને દબાણના સ્વરૂપમાં બદલાઈ રહી છે.
પુતિને પાઇપલાઇનને નુકસાન પહોંચાડવાની ઘટનાઓ, આંતરરાષ્ટ્રીય પરિવહન કોરિડોરમાં અવરોધ અને દરિયાઈ જહાજોને કબજામાં લેવાના બનાવોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. રશિયા પરના પ્રતિબંધો અંગે તેમણે દાવો કર્યો કે રશિયા પર 30 હજારથી વધુ પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા છે અને આ સંખ્યા દુનિયાના અન્ય દેશો પર લગાવવામાં આવેલા પ્રતિબંધોની સંયુક્ત સંખ્યા કરતાં લગભગ બમણી છે.
BRICSમાં 11 સંપૂર્ણ સભ્ય દેશ
BRICSની શરૂઆત બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત અને ચીનથી થઈ હતી. બાદમાં દક્ષિણ આફ્રિકા જોડાતા તેનું નામ BRICS બન્યું. ત્યારબાદ સંગઠનના વિસ્તરણમાં વધુ દેશો સામેલ થયા અને હવે BRICSમાં 11 સંપૂર્ણ સભ્ય દેશ છે.
આ સભ્યોમાં બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત, ચીન, દક્ષિણ આફ્રિકા ઉપરાંત ઇજિપ્ત, ઇથિયોપિયા, ઈરાન, સાઉદી અરેબિયા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત અને ઇન્ડોનેશિયાનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત બેલારુસ, બોલિવિયા, ક્યુબા, કઝાકિસ્તાન, મલેશિયા, નાઇજીરિયા, થાઇલેન્ડ, યુગાન્ડા, ઉઝબેકિસ્તાન અને વિયેતનામ જેવા દેશોને પાર્ટનર દેશનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે.
મોદીએ પણ BRICSની આર્થિક તાકાતનો ઉલ્લેખ કર્યો
BRICS બિઝનેસ ફોરમના સમાપન સત્રમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ સંગઠનની વધતી આર્થિક તાકાત અંગે વાત કરી. મોદીએ કહ્યું કે BRICS દેશો આજે વિશ્વની લગભગ 50 ટકા વસ્તીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. વૈશ્વિક GDPમાં તેમનો હિસ્સો લગભગ 40 ટકા અને વૈશ્વિક વેપારમાં 25 ટકાથી વધુ છે.
Addressing the BRICS Business Forum. Strong business partnerships can open new avenues for growth, innovation and shared prosperity.@BricsIndia2026 https://t.co/EUIH6agfI2
— Narendra Modi (@narendramodi) September 11, 2026
મોદીના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વૈશ્વિક GDP લગભગ અઢી ગણી વધી છે, જ્યારે BRICS દેશોની સંયુક્ત GDP લગભગ સાડા ચાર ગણી વધી છે. તેમણે આને BRICS દેશોની ઝડપી આર્થિક વૃદ્ધિ તરીકે રજૂ કરી અને કહ્યું કે સંગઠન વૈશ્વિક ઇનોવેશનના મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર તરીકે પણ આગળ વધી રહ્યું છે.
ભારતે વેપાર અને MSME પર આપ્યો ભાર
કેન્દ્રીય વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે BRICS બિઝનેસ ફોરમમાં સભ્ય દેશો વચ્ચે વધુ સંતુલિત વેપારને પ્રોત્સાહન આપવાની જરૂરિયાત વ્યક્ત કરી. તેમણે સેવાઓના વેપારને વધારવા પર પણ ભાર મૂક્યો. ભારતની BRICS અધ્યક્ષતા દરમિયાન ખેડૂતો, મહિલાઓ, યુવા ઉદ્યોગસાહસિકો અને નાના તથા મધ્યમ ઉદ્યોગો એટલે કે MSMEsને BRICS સહયોગનો લાભ મળે તે દિશામાં કામ કરવાની વાત પણ કરવામાં આવી.
મોદી-પુતિન વચ્ચે દ્વિપક્ષીય બેઠક
BRICS કાર્યક્રમની સાથે વડાપ્રધાન મોદી અને પુતિન વચ્ચે દ્વિપક્ષીય બેઠક પણ યોજાઈ. બંને નેતાઓએ રાજકીય, આર્થિક, સંરક્ષણ, ઊર્જા, અવકાશ, કૌશલ્ય વિકાસ અને લોકો વચ્ચેના સંપર્ક સહિત ભારત-રશિયા સંબંધોની સમીક્ષા કરી. પશ્ચિમ એશિયા અને કાળા સમુદ્ર વિસ્તારમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષો તથા તેની દરિયાઈ વેપાર અને ભારતીય નાવિકોની સુરક્ષા પર થતી અસર અંગે પણ ચર્ચા થઈ.
ભારતે સંઘર્ષોના ઉકેલ માટે સંવાદ અને રાજદ્વારી માર્ગને મહત્વ આપ્યું. પુતિને આગામી ભારત-રશિયા વાર્ષિક શિખર સંમેલન માટે મોદીને રશિયા આવવાનું આમંત્રણ આપ્યું, જેને મોદીએ સ્વીકારી લીધું. બેઠકની તારીખ બંને દેશોના રાજદ્વારી માધ્યમો દ્વારા નક્કી કરવામાં આવશે.
યુક્રેન યુદ્ધ પર ભારતનો શાંતિનો સંદેશ
યુક્રેન યુદ્ધ અંગે ભારતે ફરી એકવાર યુદ્ધનો અંત લાવી સંવાદ અને રાજદ્વારી માધ્યમોથી ઉકેલ લાવવાની જરૂરિયાત વ્યક્ત કરી. 31 ઑગસ્ટે બિશ્કેકમાં SCO શિખર સંમેલન દરમિયાન મોદીએ પુતિનને કહ્યું હતું કે યુદ્ધનો દરેક દિવસ માનવતાને પાછળ ધકેલી દે છે, જ્યારે શાંતિ તરફનું દરેક પગલું નવી આશા ઊભી કરે છે.
ફેબ્રુઆરી 2022માં રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ શરૂ થયા બાદથી ભારતે રશિયા સાથેના સંબંધો જાળવી રાખ્યા છે અને સાથે જ સતત સંવાદ તથા રાજદ્વારી માધ્યમોથી સંઘર્ષના ઉકેલનું સમર્થન કર્યું છે. BRICSમાં પુતિનનું G7 સાથે GDPનું તુલનાત્મક નિવેદન અને મોદીએ BRICSની આર્થિક તાકાત પર આપેલો ભાર વૈશ્વિક આર્થિક વ્યવસ્થામાં ઊભરતા દેશોના વધતા પ્રભાવ તરફ સંકેત કરે છે.
