Delhi CAPF Deployment: મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માગને લઈને Cockroach Janta Party (CJP) દ્વારા 10 ઓક્ટોબરથી દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે ‘જંતર-મંતર 2.0’ નામે પ્રદર્શનની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ પ્રદર્શન પહેલાં રાજધાનીમાં મોટા પાયે સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી રહી છે. ગૃહ મંત્રાલયે 8થી 12 ઓક્ટોબર દરમિયાન દિલ્હી પોલીસને 221 CAPF કંપનીઓ ઉપલબ્ધ કરાવી છે. આ કંપનીઓની કુલ મંજૂર સંખ્યા આશરે 23 હજાર જવાનો જેટલી હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.

આ ઉપરાંત દિલ્હી પોલીસના આશરે 15 હજાર જવાનોને પણ સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં તૈનાત કરવાની તૈયારી છે. જોકે, તાજેતરના અહેવાલો મુજબ દિલ્હીમાં પહેલેથી રહેલી 111 CAPF કંપનીઓ ઉપરાંત 110 નવી કંપનીઓની મંજૂરી બાદ વાસ્તવિક રીતે ઉપલબ્ધ કેન્દ્રીય દળોની સંખ્યા આશરે 26 હજાર સુધી પહોંચી શકે છે. CAPF કંપનીની મંજૂર ક્ષમતા સામાન્ય રીતે 120થી 130 જવાનોની હોય છે, જ્યારે મેદાનમાં વાસ્તવિક તૈનાતી ઘણી વખત તેનાથી ઓછી રહે છે.

8થી 12 ઓક્ટોબર સુધી 221 CAPF કંપનીઓ

સુરક્ષા વ્યવસ્થા સાથે જોડાયેલા અહેવાલો અનુસાર 221 કંપનીઓમાંથી 111 કંપનીઓ અગાઉ જુલાઈમાં થયેલા CJP પ્રદર્શનને ધ્યાનમાં રાખીને દિલ્હી પોલીસને ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી હતી. આ કંપનીઓ બાદમાં સપ્ટેમ્બરમાં યોજાયેલા BRICS Summit દરમિયાન પણ દિલ્હીમાં જ રહી હતી. હવે 6 ઓક્ટોબરે વધુ 110 કંપનીઓને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ નવી તૈનાતી 8થી 12 ઓક્ટોબર સુધી રહેશે.

અગાઉથી ઉપલબ્ધ 111 કંપનીઓમાં BSFની 41, ITBPની 18, SSBની 16, RAFની 13, CRPFની 12 અને CISFની 11 કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે. CRPFની 12 કંપનીઓમાં પાંચ મહિલા કંપનીઓ પણ સામેલ છે. નવી મંજૂર કરાયેલી 110 કંપનીઓમાં CRPFની 85, SSBની 10, RAFની 7, ITBPની 7 અને CISFની 1 કંપનીનો સમાવેશ થાય છે.

IMPORTANT NEWS ..PLEASE PAY ATTENTION. https://t.co/kupVmRk7Qs

— Neha Boraa (@NehaAisa) October 7, 2026

જમ્મુ-કાશ્મીર અને નક્સલ પ્રભાવિત વિસ્તારોમાંથી ફોર્સ બોલાવાઈ

આ સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં સૌથી વધુ ચર્ચા CRPFની કંપનીઓને લઈને થઈ રહી છે. અહેવાલો મુજબ જમ્મુ-કાશ્મીરના કેટલાક વિસ્તારો ઉપરાંત છત્તીસગઢના નક્સલ વિરોધી અભિયાનોમાં તૈનાત રહેલી કંપનીઓમાંથી પણ દળોને દિલ્હીમાં ખસેડવામાં આવી રહ્યા છે. પશ્ચિમ બંગાળમાં અગાઉની ચૂંટણી બાદથી તૈનાત રહેલી કેટલીક કંપનીઓને પણ દિલ્હી માટે બોલાવવામાં આવી રહી છે.

નવી મંજૂર કરાયેલી 110 કંપનીઓમાં CRPFની 85 કંપનીઓ સૌથી મોટો હિસ્સો ધરાવે છે. આ ઉપરાંત SSBની 10, RAFની 7, ITBPની 7 અને CISFની 1 કંપનીનો સમાવેશ થાય છે. અહેવાલો અનુસાર CRPFની કેટલીક કંપનીઓ છત્તીસગઢના અગાઉના નક્સલ પ્રભાવિત વિસ્તારો અને જમ્મુ-કાશ્મીરના ભાગોમાંથી ખસેડવામાં આવી રહી છે.

દિલ્હી પોલીસના 15 હજાર કર્મચારીઓ પણ મેદાનમાં

CAPF ઉપરાંત દિલ્હી પોલીસ પણ મોટા પાયે સુરક્ષા વ્યવસ્થા સંભાળશે. અહેવાલો મુજબ આશરે 15 હજાર દિલ્હી પોલીસકર્મીઓને તૈનાત કરવાની તૈયારી છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી જંતર-મંતર, સંસદ માર્ગ, અશોકા રોડ, જનપથ રોડ સહિત મધ્ય દિલ્હીના વિસ્તારોમાં પોલીસ બંદોબસ્ત વધારવામાં આવ્યો છે. ગુરુવારે પણ આશરે 5 હજાર પોલીસકર્મીઓની તૈનાતી અને બેરિકેડિંગ કરવામાં આવી હોવાનું સામે આવ્યું છે.

આ સુરક્ષા વ્યવસ્થા માત્ર 10 ઓક્ટોબરના પ્રસ્તાવિત CJP કાર્યક્રમ પૂરતી મર્યાદિત નથી. દિલ્હીમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માગને લઈને વિવિધ રાજકીય અને વિદ્યાર્થી સંગઠનોના પ્રદર્શનો ચાલી રહ્યા છે. વિરોધ દરમિયાન પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે તણાવની સ્થિતિ પણ જોવા મળી છે.

જુલાઈના CJP પ્રદર્શન કરતાં પણ મોટી તૈયારી

દિલ્હીમાં CJPના જુલાઈમાં થયેલા પ્રદર્શન દરમિયાન આશરે 150 CAPF કંપનીઓ તૈનાત કરવામાં આવી હતી. તેની સરખામણીમાં હાલ 221 કંપનીઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે. 2020-21ના ખેડૂતોના આંદોલન દરમિયાન દિલ્હીમાં 93 CAPF કંપનીઓ તૈનાત કરવામાં આવી હતી. G20 Summit દરમિયાન 236 CAPF કંપનીઓ તૈનાત કરવામાં આવી હતી. આ આંકડાઓથી હાલની સુરક્ષા વ્યવસ્થાનું પ્રમાણ સમજાય છે.

હાલની વધારાની તૈનાતીનું કારણ દિલ્હીમાં ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનો અને કાયદો-વ્યવસ્થાની સ્થિતિ તરીકે જણાવવામાં આવી રહ્યું છે. સુરક્ષા એજન્સીઓને કોઈ અપ્રિય ઘટના ન બને અને સરકારી ઇમારતો તથા મહત્વના વિસ્તારોની સુરક્ષા જળવાઈ રહે તે માટે સંકલન વધારવા સૂચના આપવામાં આવી છે.

શું છે ‘જંતર-મંતર 2.0’?

CJPએ 10 ઓક્ટોબરે જંતર-મંતર ખાતે પ્રદર્શનની જાહેરાત CEC જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માગ સાથે કરી છે. સંગઠનનો આરોપ છે કે મતદાર યાદીની Special Intensive Revision એટલે કે SIR પ્રક્રિયામાં ગંભીર અનિયમિતતાઓ થઈ છે. CJPએ આ મુદ્દે સ્વતંત્ર તપાસ, વિવાદિત પ્રક્રિયાની સમીક્ષા અને ચૂંટણી પંચની કામગીરી અંગે જવાબદારી નક્કી કરવાની માગ પણ ઉઠાવી છે.

7 ઓક્ટોબરે CJPના સહ-સંયોજક સૌરવ દાસે દિલ્હી પોલીસને 10 ઓક્ટોબરના કાર્યક્રમ અંગે ઔપચારિક જાણકારી આપી હતી. CJP અને કેટલાક વિદ્યાર્થી સંગઠનોએ સંયુક્ત રીતે આ કાર્યક્રમની જાહેરાત કરી છે. AISAની રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ નેહા બોરાએ પણ આ આંદોલનને સમર્થન આપ્યું છે.

SIR મુદ્દે રાજકીય અને સંસ્થાકીય વિવાદ પણ તેજ

CECના રાજીનામાની માગ પાછળ CJP અને અન્ય વિરોધી સંગઠનો SIR પ્રક્રિયાને લઈને સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે. આ દરમિયાન Election Commissioners સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીએ SIR સંબંધિત કેટલાક નિર્ણયોમાં છેલ્લા 10 મહિનામાં ઓછામાં ઓછા 14 વખત લેખિત વાંધા નોંધાવ્યા હોવાના અહેવાલો પણ સામે આવ્યા છે. ચૂંટણી પંચે આ નોંધોને નિર્ણય પ્રક્રિયાનો ભાગ ગણાવી છે.

હવે 10 ઓક્ટોબરના ‘જંતર-મંતર 2.0’ પહેલાં દિલ્હીમાં 221 CAPF કંપનીઓ અને મોટી સંખ્યામાં દિલ્હી પોલીસની તૈનાતી વચ્ચે મુખ્ય સવાલ એ છે કે વિરોધ કાર્યક્રમ દરમિયાન કાયદો-વ્યવસ્થા અને પ્રદર્શનકારીઓના જાહેર પ્રદર્શનના અધિકાર વચ્ચે સંતુલન કેવી રીતે જાળવવામાં આવશે. દિલ્હી પોલીસ અને આયોજકો બંને તરફથી સહકાર અને સંકલનની ભૂમિકા આ સમગ્ર સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં મહત્વપૂર્ણ રહેશે.