Donald Trump on France Protests: ફ્રાન્સમાં શાળાઓ અને શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં સુધારા, વધુ સરકારી રોકાણ અને વિદ્યાર્થીઓ માટે સારી સુવિધાઓની માગ સાથે ચાલી રહેલા મોટા પાયાના પ્રદર્શનો હવે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકીય ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યા છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફ્રાન્સના વિદ્યાર્થી આંદોલનને ઇમિગ્રેશન અને ઇસ્લામ સાથે જોડીને મોટો દાવો કર્યો છે. ટ્રમ્પે પોતાના Truth Social એકાઉન્ટ પર લખ્યું કે ફ્રાન્સમાં ચાલી રહેલી સ્થિતિ “નિયંત્રણ બહારના મોટા પાયે સ્થળાંતર”નું પરિણામ છે અને આ મુદ્દો શાળાઓનો નહીં પરંતુ ઇસ્લામના ફ્રાન્સ પર કબજો કરવાની ઇચ્છાનો છે. જોકે, ટ્રમ્પે પોતાના દાવાને સમર્થન આપતા કોઈ વિગતવાર પુરાવા રજૂ કર્યા નથી.
વિદ્યાર્થીઓની મુખ્ય માગ શું છે?
ફ્રાન્સમાં સપ્ટેમ્બરના મધ્યથી શરૂ થયેલું વિદ્યાર્થી આંદોલન મુખ્યત્વે શિક્ષણ વ્યવસ્થાની સ્થિતિને લઈને છે. વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકો શાળાઓમાં સ્ટાફની અછત, ભીડભાડવાળા વર્ગખંડો, જર્જરિત ઈમારતો અને પૂરતી સુવિધાઓના અભાવ સામે વિરોધ કરી રહ્યા છે. આંદોલન ધીમે-ધીમે દેશભરમાં ફેલાયું અને તેમાં માતા-પિતા, શિક્ષકો તથા અનેક મજૂર સંગઠનો પણ જોડાયા છે. 6 ઓક્ટોબરે દેશભરમાં 2.66 લાખ લોકો રસ્તા પર ઉતર્યા હોવાનું ફ્રાન્સના ગૃહ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું, જ્યારે આયોજકોએ આ સંખ્યા વધુ હોવાનું કહ્યું હતું.
સેંકડો શાળાઓ બંધ, હજારો લોકોની અટકાયત
વિરોધને કારણે ફ્રાન્સની 500થી વધુ શાળાઓ સંપૂર્ણ અથવા આંશિક રીતે બંધ રહી છે. પ્રદર્શન દરમિયાન કેટલાક સ્થળોએ પોલીસ અને વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે અથડામણ પણ થઈ છે. અત્યાર સુધી 6,500થી વધુ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે, જેમાં મોટી સંખ્યામાં સગીરોનો સમાવેશ થાય છે. પોલીસ કાર્યવાહી દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓ અને સુરક્ષા કર્મચારીઓ બંને ઘાયલ થયા છે. આ સ્થિતિએ ફ્રાન્સમાં પોલીસ દ્વારા પ્રદર્શનકારીઓ સામે કરવામાં આવતા બળપ્રયોગ અંગે પણ ચર્ચા જગાવી છે.
15 વર્ષના વિદ્યાર્થીનો હાથ ગુમાવ્યા બાદ વિવાદ વધુ ઉગ્ર
5 ઓક્ટોબરે ઉત્તરી ફ્રાન્સના લેન્સ શહેરમાં 15 વર્ષના એક વિદ્યાર્થીનો પોલીસ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાયેલા ગ્રેનેડથી હાથ ગંભીર રીતે ઘાયલ થયો અને અંતે તેને ગુમાવવો પડ્યો. આ ઘટનાને લઈને પ્રદર્શનકારીઓ અને અધિકારીઓ તરફથી અલગ-અલગ દાવા સામે આવ્યા છે અને સમગ્ર મામલે તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. ઘટનાના પગલે ફ્રાન્સના ગૃહમંત્રી લોરાં નુનેઝે વિદ્યાર્થી પ્રદર્શનો દરમિયાન સ્ટન ગ્રેનેડના ઉપયોગને અસ્થાયી રીતે રોકવાનો નિર્ણય લીધો છે. તેમણે કહ્યું કે ઘટનાની હકીકત સ્પષ્ટ થાય ત્યાં સુધી આ પ્રતિબંધ અમલમાં રહેશે.
પોલીસના બળપ્રયોગ અંગે પણ ઉઠ્યા સવાલ
પ્રદર્શનકારીઓના કેટલાક સંગઠનોનો આક્ષેપ છે કે પોલીસ વિદ્યાર્થીઓ સામે જરૂરિયાત કરતાં વધારે બળનો ઉપયોગ કરી રહી છે. આંદોલન દરમિયાન અન્ય એક વિદ્યાર્થી પણ આંસુ ગેસના ગોળાથી ગંભીર રીતે ઘાયલ થયો હતો. બીજી તરફ ફ્રાન્સની સરકારનું કહેવું છે કે સુરક્ષા દળો સામે પણ પથ્થરમારો અને હિંસક ઘટનાઓ બની છે. વડાપ્રધાન સેબાસ્તિયાં લેકોર્નુએ પોલીસને વિદ્યાર્થીઓ સાથે સીધી અથડામણ માટે કોઈ ખાસ આદેશ આપવામાં આવ્યો હોવાનો ઇનકાર કર્યો છે અને સરકાર શિક્ષણ સંબંધિત ફરિયાદો પર ઉકેલ શોધવાની વાત કરી રહી છે.
ટ્રમ્પના નિવેદનથી ફ્રાન્સના આંદોલનને નવો રાજકીય રંગ
આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે ટ્રમ્પે ફ્રાન્સના આંદોલનને ઇમિગ્રેશન અને ઇસ્લામ સાથે જોડતાં અમેરિકાની આંતરિક રાજનીતિમાં પણ તેની અસર જોવા મળી રહી છે. ટ્રમ્પના “મેક અમેરિકા ગ્રેટ અગેઇન” એટલે કે MAGA આંદોલન સાથે જોડાયેલા કેટલાક ટિપ્પણીકારોએ ફ્રાન્સના પ્રદર્શનોના વીડિયો અને તસવીરો શેર કરીને ઇમિગ્રેશન તથા ડાબેરી રાજકારણ વિરુદ્ધ દલીલો આગળ ધપાવી છે.
ટ્રમ્પના સહયોગી ગ્લેન બેકે ફ્રાન્સની સ્થિતિને પશ્ચિમી દેશો માટે ચેતવણી ગણાવી અને તેને સમાજવાદી નેટવર્ક સાથે જોડવાનો દાવો કર્યો હતો. જમણેરી ટિપ્પણીકાર ડેવ રૂબિને પણ ફ્રાન્સના વિરોધના વીડિયો સાથે અમેરિકામાં ડેમોક્રેટ્સ ફરી સત્તામાં આવશે તો આવી સ્થિતિ ઊભી થવાનો દાવો કર્યો હતો. આ નિવેદનો અમેરિકાની આગામી મધ્યાવધિ ચૂંટણી પહેલાં ઇમિગ્રેશનને કેન્દ્રમાં લાવવાની વ્યાપક રાજકીય ચર્ચાનો ભાગ બની રહ્યા છે.
યુરોપ અંગે ટ્રમ્પની જૂની ટીકા ફરી ચર્ચામાં
ટ્રમ્પ પોતાના બીજા કાર્યકાળ દરમિયાન યુરોપની વસ્તી, ઇમિગ્રેશન અને પશ્ચિમી સંસ્કૃતિ અંગે અગાઉ કરતાં વધુ આક્રમક ભાષામાં વાત કરતા રહ્યા છે. ડિસેમ્બરમાં જાહેર કરાયેલી અમેરિકી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વ્યૂહરચનામાં પણ યુરોપ સામે “સિવિલાઇઝેશનલ ઇરેઝર” એટલે કે સભ્યતાગત નાબૂદીના જોખમનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ JD વેન્સ પણ યુરોપની નીતિઓના સ્પષ્ટ ટીકાકાર રહ્યા છે.
ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન સાથે ટ્રમ્પના સંબંધો હોવા છતાં ફ્રાન્સની આંતરિક સ્થિતિ અંગે તેમની ટીકા અટકી નથી. જોકે, ફ્રાન્સના પ્રદર્શનકારીઓની જાહેર કરવામાં આવેલી મુખ્ય માગોમાં શિક્ષણ માટે વધુ ભંડોળ, શિક્ષકોની અછત દૂર કરવી અને શાળાઓની સ્થિતિ સુધારવાનો મુદ્દો કેન્દ્રમાં રહ્યો છે. ઉપલબ્ધ અહેવાલોમાં વિદ્યાર્થી આંદોલનને ઇસ્લામ અથવા ઇમિગ્રેશન સાથે જોડતી કોઈ સત્તાવાર કડી દર્શાવવામાં આવી નથી.
ફ્રાન્સનો જવાબ: બીજાની વાત નહીં, પોતાની વાત રજૂ કરવી છે
ટ્રમ્પની ટિપ્પણી બાદ ફ્રાન્સના વિદેશમંત્રી જ્યૉં-નોએલ બારોવે પણ આ મુદ્દે પ્રતિક્રિયા આપી. તેમણે કહ્યું કે ફ્રાન્સે પોતાની સ્થિતિ વિશ્વ સમક્ષ રજૂ કરવી જરૂરી છે, જેથી દેશને અન્ય લોકોના વર્ણન પર નિર્ભર રહેવું ન પડે. તેમણે ઈરાન અને અન્ય દેશોની ફ્રાન્સના પ્રદર્શન અંગેની પ્રતિક્રિયાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો.
હવે ફ્રાન્સ સરકાર સામે બેવડો પડકાર છે—એક તરફ વિદ્યાર્થીઓની શિક્ષણ સંબંધિત માગણીઓનો ઉકેલ લાવવાનો અને બીજી તરફ પોલીસ કાર્યવાહી તથા બળપ્રયોગ અંગે ઉઠી રહેલા સવાલોના જવાબ આપવાનો. વડાપ્રધાન સેબાસ્તિયાં લેકોર્નુએ શિક્ષણ ક્ષેત્રે વ્યવહારુ અને નાણાકીય રીતે શક્ય પગલાં અંગે ઓક્ટોબરના અંત સુધીમાં દરખાસ્તો રજૂ કરવાની વાત કરી છે. દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓનું આંદોલન ચાલુ રહેતાં ફ્રાન્સમાં શિક્ષણ, પોલીસ કાર્યવાહી, ઇમિગ્રેશન અને રાજકીય ધ્રુવીકરણને લઈને ચર્ચા વધુ તીવ્ર બની રહી છે.
