• સતત વધી રહેલી કિંમતો વચ્ચે સોનામાં (Gold) રોકાણ કરવાનો યોગ્ય સમય આવી ગયો છે?

જ્યારથી ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ બન્યા છે, ત્યારથી દુનિયાભરના શેર માર્કેટોમાં ઉથલ-પાથલનો માહોલ છે અને સુરક્ષિત રોકાણ ગણાતા ગોલ્ડને લઈને અનેક પ્રશ્નોને ઈન્ટરનેટ ઉપર સર્ચ કરવામાં આવી રહ્યાં છે.

સોનાની કિંમત શું છે?
સોનાની કિંમત સતત કેમ વધી રહી છે?
સોનાની કિંમત કેટલી ઉંચી જઈ શકે છે?
શું વર્તમાન સમયમાં ગોલ્ડમાં રોકણ કરવું યોગ્ય સમય ગણાશે?

મંગળવારે શરૂઆતી કારોબારમાં સોનામાં ફરીથી તેજી જોવા મળી છે. ઓલ ઇન્ડિયા બુલિયન એસોસિએશન અનુસાર 10 ગ્રામ (એટલે ભારતમાં પ્રચલિત એક તોલું) સોનાની કિંમત 83 હજાર રૂપિયાને પાર થઈ ગઈ છે. પાછલા કેટલાક દિવસોથી સોનાનો ભાવ સતત વધી રહ્યાં છે.

એક તરફ સોનાની કિંમત વધી રહી છે તો બીજી તરફ ડોલર સામે રૂપિયો કમજોર થઈ રહ્યો છે.

સોમવારે રૂપિયો રેકોર્ડ નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો હતો. ડોલર સામે 55 પૈસાના ભારે ઘટાડા સાથે તે 87.17 પર બંધ થયો. એટલે કે એક ડોલરની કિંમત 87.17 રૂપિયા સુધી પહોંચી ગઈ હતી.

નિષ્ણાતો માને છે કે આ પાછળનું કારણ અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા મેક્સિકો, કેનેડા અને ચીન પર નવા ટેરિફ લાદવા અને વિશ્વભરના શેરબજારોમાં ઘટાડાનું વલણ છે.

ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા લેવામાં આવેલા આ કડક પગલાંને કારણે વિશ્વભરમાં ફુગાવો વધવાનો ભય છે; રોકાણકારો શેરોમાં સંભવિત નુકસાનની ભરપાઈ કરવા માટે સોનામાં રોકાણ કરી રહ્યા છે.

બજાર વિશ્લેષક આસિફ ઇકબાલ કહે છે, “હાલના વાતાવરણમાં ઘણા રોકાણકારો સોનાને હેજિંગ વ્યૂહરચના તરીકે લઈ રહ્યા છે. તેમને ડર છે કે તેમને શેરબજારમાં નુકસાન થઈ શકે છે, તેથી તેઓ સોનામાં રોકાણ કરવાનો વિકલ્પ શોધી રહ્યા છે.”

અર્થશાસ્ત્રી પ્રોફેસર અરુણ કુમાર બીબીસી હિન્દીને જણાવ્યું હતુ કે, “ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા લાદવામાં આવેલા ટેરિફને કારણે અનિશ્ચિતતાનું વાતાવરણ છે. જ્યારે દુનિયામાં અનિશ્ચિતતા હોય છે, ત્યારે લોકો સુરક્ષા ઇચ્છે છે. સોનાની માંગ વધે છે, જેના કારણે તેની કિંમતો વધે છે.”

અસલમાં યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં કેનેડા અને મેક્સિકોથી આયાત થતા માલ પર 25 ટકા અને ચીન પર 10 ટકા ટેરિફ લાદવાનો આદેશ આપ્યો હતો. જોકે, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે તેઓ મેક્સિકો અને કેનેડા પર 25 ટકા ટેરિફ લાદવાની યોજનાને 30 દિવસ માટે મુલતવી રાખશે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ચીનને કોઈ છૂટ આપી નથી અને તેમણે યુરોપિયન યુનિયન પર ટેરિફ લાદવાની પણ વાત કરી છે. ચીને પણ વળતો જવાબ આપતા કહ્યું છે કે તે અમેરિકન માલ પર કર લાદશે, એટલે કે આગામી સમયમાં ટેરિફ યુદ્ધની શક્યતા વધી ગઈ છે.

સોનાના ભાવમાં વધારાનું બીજું એક કારણ છે અને તે એ છે કે વિશ્વભરની કેન્દ્રીય બેંકો સોનું ખરીદી રહી છે.

ડોલર સામે રૂપિયાના નબળા પડવા અને મધ્ય પૂર્વ અને રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને કારણે સોનાને પણ સલામત રોકાણ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.

પ્રોફેસર અરુણ કુમાર કહે છે, “ડોલર એક મજબૂત ચલણ છે. 2007થી 2009 ની વચ્ચે આર્થિક મંદી દરમિયાન ડોલર વધ્યો પરંતુ અન્ય ચલણો ઘટ્યા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ડોલર અને સોનું ઘટશે નહીં.”

તે કહે છે, “જો રૂપિયો ઘટશે, તો લોકો ડોલર અને સોના તરફ વળશે.”

ડોલર ઇન્ડેક્સ પણ વધી રહ્યો છે અને તાજેતરમાં તે 109ના આંકને પણ પાર કરી ગયો છે. તેનો અર્થ એ કે ડોલરની કિંમત સોના સહિત સમગ્ર કોમોડિટી બજારને અસર કરી રહી છે.

પ્રોફેસર અરુણ કુમાર કહે છે, “રૂપિયો ડોલર સામે ઘટ્યો છે, અન્ય ચલણો સામે નહીં. પાઉન્ડ અને અન્ય ચલણો સામે રૂપિયો ઘટ્યો નથી.”

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે પણ તાજેતરમાં સ્વીકાર્યું હતું કે ડોલર સામે રૂપિયો નબળો પડ્યો છે, પરંતુ કહ્યું હતું કે, “રૂપિયો ફક્ત મજબૂત થતા ડોલર સામે નબળો પડ્યો છે, જ્યારે મજબૂત આર્થિક મૂળભૂત બાબતોને કારણે તે અન્ય તમામ મુદ્રાઓ સામે સ્થિર રહ્યો છે.”

શું તમારે હવે સોનામાં રોકાણ કરવું જોઈએ?

જેમ શેર અને કોમોડિટી બજારોમાં અનિશ્ચિતતા છે, તેમ ઘણા નિષ્ણાતો સોનાની ભવિષ્યની ગતિવિધિ વિશે પણ ચોક્કસ નથી. નિષ્ણાતો માને છે કે એકમ રોકાણ કરવાને બદલે લોકોએ દરેક ઘટાડા પછી સોનું ખરીદવાની રણનીતિ અપનાવવી જોઈએ.

બજાર નિષ્ણાત આસિફ ઇકબાલ કહે છે કે જે લોકો લાંબા ગાળા માટે સોનામાં રોકાણ કરવાનો ઇરાદો ધરાવે છે તેઓ ગોલ્ડ ETF અને સોવરિન ગોલ્ડ ફંડમાં રોકાણ કરી શકે છે.

આસિફ કહે છે, “ભૌતિક સોનું પણ એક વિકલ્પ હોઈ શકે છે, પરંતુ ખરીદદારોએ મેકિંગ ચાર્જ અને સ્ટોરેજ ખર્ચને પણ ધ્યાનમાં રાખવો જોઈએ.”

તેમનું કહેવું છે કે વિશ્વભરના ઘણા દેશોમાં અસ્થિરતા છે અને ફુગાવો પણ તેની અસર બતાવી રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, સોનામાં ઉપરનો પ્રવાહ ચાલુ રહી શકે છે, પરંતુ તે એકતરફી નહીં હોય અને તે દરમિયાન રોકાણકારોને ખરીદી કરવાની તકો મળતી રહેશે.

આ પણ વાંચો- નાણામંત્રીને પ્રશ્ન; અમેરિકા ટેરિફ લગાવશે તો શું કરશો? જાણો શું જવાબ મળ્યો