Manipur UNC Blockade: મણિપુરમાં નાગા સમુદાયના ટોચના સંગઠન યુનાઇટેડ નાગા કાઉન્સિલ (UNC)એ ઉપમુખ્યમંત્રી નેમચા કિપગેનને પદ પરથી હટાવવાની માંગ સાથે રાજ્યમાં પોતાની અનિશ્ચિતકાળની આર્થિક નાકાબંધી વધુ તેજ કરી છે. સંગઠન અનુસાર, બુધવારે 8 સપ્ટેમ્બરે વહેલી સવારે 1 વાગ્યાથી રાજ્યના અનેક મુખ્ય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર માલસામાન ભરેલા વાહનોને રોકવાની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ પગલાથી મણિપુરમાં પહેલેથી જ સંવેદનશીલ બનેલા રાજકીય અને સામાજિક વાતાવરણ વચ્ચે પરિવહન વ્યવસ્થા પર વધુ અસર થવાની સ્થિતિ સર્જાઈ છે.
UNCએ જણાવ્યું છે કે નાકાબંધીની અસર ખાસ કરીને NH-2, એટલે કે ઇમ્ફાલ-દિમાપુર માર્ગ, NH-202 એટલે કે જેસામી માર્ગ, NH-37 એટલે કે ઇમ્ફાલ-જિરીબામ-સિલચર માર્ગ અને NH-102A એટલે કે તદુબી-ઉખરુલ માર્ગ પર જોવા મળી રહી છે. આ માર્ગો મણિપુરના વિવિધ વિસ્તારોને જોડવા માટે મહત્વપૂર્ણ હોવાથી માલવાહક વાહનોની અવરજવર અટકાવવાથી પુરવઠા વ્યવસ્થા પર અસર થવાની શક્યતા છે.
2 સપ્ટેમ્બરની બેઠક બાદ નાકાબંધીનો નિર્ણય
આ કાર્યવાહી 2 સપ્ટેમ્બરે ઉખરુલમાં યોજાયેલી UNCની કટોકટીની પ્રેસિડેન્ટિયલ કાઉન્સિલની બેઠકમાં લેવાયેલા નિર્ણય બાદ કરવામાં આવી છે. કાઉન્સિલે મણિપુર સરકારની કાર્યવાહી અને ખાસ કરીને નાગા નાગરિકોની હત્યાના કેસમાં અત્યાર સુધી થયેલી પ્રગતિની સમીક્ષા કર્યા બાદ સરકાર પર દબાણ વધારવાનો નિર્ણય લીધો હોવાનું જણાવ્યું છે.
મંગળવારે જાહેર કરાયેલા પ્રેસ નિવેદનમાં UNCએ 13 મે 2026ના રોજ લેઇલોન વૈફેઇમાં છ નાગા નાગરિકોના અપહરણ અને હત્યાના કેસનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. સંગઠને આરોપ લગાવ્યો કે પીડિતો સાથે અત્યંત બર્બરતા કરવામાં આવી હતી અને તેમના શરીરના અંગો અલગ કરી દેવામાં આવ્યા હતા. આ ગંભીર આરોપોને લઈને UNCએ સરકાર પાસે જવાબદારી નક્કી કરવા અને દોષિતો સામે ઝડપી કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે.
સરકાર સામે ન્યાય અપાવવામાં નિષ્ફળતાનો આરોપ
UNCનું કહેવું છે કે રાજ્ય સરકાર પીડિત નાગરિકો અને તેમના પરિવારોને ન્યાય અપાવવામાં નિષ્ફળ રહી છે. સંગઠને ઘટનામાં જવાબદાર લોકો સામે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે. સાથે જ ઉપમુખ્યમંત્રી નેમચા કિપગેનને પણ તાત્કાલિક પદ પરથી હટાવવાની માગણી કરવામાં આવી છે.
આ સ્થિતિમાં સરકાર સામે સવાલ ઊભો થાય છે કે 13 મેની ગંભીર ઘટના બાદ તપાસ અને જવાબદારી નક્કી કરવાની પ્રક્રિયામાં અત્યાર સુધી શું પ્રગતિ થઈ છે? જો પીડિત પરિવારો ન્યાયની રાહ જોઈ રહ્યા છે, તો સરકાર તેમની ફરિયાદોનો ઝડપી ઉકેલ ક્યારે લાવશે અને જવાબદારો સામે કાર્યવાહી ક્યારે થશે?
આવશ્યક સેવાઓને નાકાબંધીમાંથી મુક્તિ
UNCએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેની આર્થિક નાકાબંધી દરમિયાન કેટલીક આવશ્યક સેવાઓને બહાર રાખવામાં આવી છે. તેમાં તબીબી સામગ્રી, મીડિયા, વીજળી, દૂરસંચાર અને પાણી પુરવઠા જેવી સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે. સંગઠનનો દાવો છે કે નાકાબંધીનો મુખ્ય હેતુ સરકાર પર રાજકીય અને વહીવટી દબાણ ઊભું કરવાનો છે.
18 નાગા નાગરિકોના અપહરણથી શરૂ થયો હતો વિરોધ
આ આર્થિક નાકાબંધીની શરૂઆત મૂળરૂપે 17 મેના રોજ 18 નાગા નાગરિકોના અપહરણના મુદ્દે આપવામાં આવેલા અલ્ટીમેટમ બાદ થઈ હતી. ત્યારબાદ છ નાગરિકોના મૃતદેહો મળી આવ્યા હતા. આ ઘટનાએ નાગા સમુદાયમાં ભારે આક્રોશ ઊભો કર્યો હતો અને UNCએ પોતાની કાર્યવાહી વધુ કડક બનાવી હતી. શરૂઆતના વિરોધને બાદમાં અનિશ્ચિતકાળ માટે મુખ્ય ધોરીમાર્ગો બંધ કરવાની આર્થિક નાકાબંધીમાં ફેરવી દેવામાં આવ્યો.
નવ નાગા ધારાસભ્યોની ગેરહાજરીથી રાજકીય દબાણ વધ્યું
આ મુદ્દો હવે મણિપુર સરકારની અંદર પણ રાજકીય દબાણનું કારણ બની રહ્યો છે. 7 સપ્ટેમ્બરે વિધાનસભા સત્રના અંતિમ દિવસે નવ નાગા ધારાસભ્યોએ ગૃહની કાર્યવાહીમાં ભાગ લીધો ન હતો. તેમણે આ મામલે અત્યાર સુધી થયેલી પ્રગતિના અભાવ સામે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.
નવ નાગા ધારાસભ્યોએ વ્યાપક તપાસ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી નેમચા કિપગેનને સસ્પેન્ડ કરવા અથવા તેમના પદ પરથી હટાવવાની માંગ કરી છે. આમ, એક તરફ UNC રસ્તાઓ પર આર્થિક નાકાબંધી દ્વારા સરકાર પર દબાણ વધારી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ નાગા ધારાસભ્યોની ગેરહાજરીએ આ મુદ્દાને વિધાનસભાની અંદર પણ ગંભીર રાજકીય પ્રશ્ન બનાવી દીધો છે.
મણિપુરમાં લાંબા સમયથી ચાલતી સામાજિક અને રાજકીય અસ્થિરતા વચ્ચે હવે સરકાર માટે આ મામલે ઝડપી અને પારદર્શક કાર્યવાહી કરવી મહત્વપૂર્ણ બની રહી છે. પીડિતોને ન્યાય, જવાબદારો સામે કાર્યવાહી અને નાગા સમુદાયની માંગણીઓ અંગે સરકારનું આગામી પગલું રાજ્યની શાંતિ અને રાજકીય સ્થિરતા માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
