Mohammed Navas Extradition: ભારતની કેન્દ્રીય તપાસ એજન્સી CBI દ્વારા વિદેશ મંત્રાલય અને ગૃહ મંત્રાલયના સંકલન સાથે એક મહત્વની કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. લાંબા સમયથી વોન્ટેડ અને ફરાર જાહેર કરાયેલા ભાગેડુ મોહમ્મદ નવાસ કક્કટ ઈસ્માઈલને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) થી ભારત લાવવામાં મોટી સફળતા મળી છે. આ આરોપીને 4 મે 2026ના રોજ ભારત પ્રત્યાર્પણ કરીને લાવવામાં આવ્યો અને સોમવારે તેને કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. અદાલતે આ આરોપીની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને દિલ્હી પોલીસને તેની 10 દિવસની કસ્ટડી સોંપી છે, જેથી આ આખા કૌભાંડના ઊંડા મૂળ સુધી પહોંચી શકાય.
ગંભીર ગુનાઓનો ઈતિહાસ: 217 કરોડની ખંડણીના કેસમાં સંડોવણી
CBIના જણાવ્યા અનુસાર, મોહમ્મદ નવાસ સામે દિલ્હી પોલીસે અત્યંત ગંભીર કલમો હેઠળ કેસ નોંધ્યા છે. જેમાં મકોકા (MCOCA), જબરન વસૂલાત, છેતરપિંડી, અને સંગઠિત અપરાધ સિન્ડિકેટ ચલાવવા જેવા આરોપો સામેલ છે. આ મામલો રેનબેક્સીના પૂર્વ પ્રમોટર શિવિંદર સિંહ સાથે જોડાયેલો છે, જેમાં તેમને જેલમાંથી મુક્ત કરાવવાનું લાલચ આપી તેમની પત્ની અદિતિ સિંહ પાસેથી 217 કરોડ રૂપિયાની તોતિંગ ઉઘરાણી કરવામાં આવી હતી. આ હાઈપ્રોફાઈલ કેસમાં મુખ્ય સૂત્રધાર સુકેશ ચંદ્રશેખર અને તેની પત્ની લીના પોલોજ સહિત અત્યાર સુધીમાં 22 આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી ચૂકી છે.
ઈન્ટરપોલની મદદથી UAEમાં થઈ ધરપકડ: ભારત લાવવાની પ્રક્રિયા
દિલ્હી પોલીસની વિનંતી પર CBI દ્વારા ઈન્ટરપોલના માધ્યમથી નવાસ સામે ‘રેડ કોર્નર નોટિસ’ જારી કરવામાં આવી હતી. આ નોટિસને આધારે UAEની સુરક્ષા એજન્સીઓએ તેને શોધી કાઢીને તેની ધરપકડ કરી હતી. કાયદાકીય પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ થયા બાદ તેને ભારત પ્રત્યાર્પણ કરવામાં આવ્યો હતો. નોંધનીય છે કે કોર્ટે તેને અગાઉ જ ‘જાહેર ભગોડો’ (Proclaimed Offender) જાહેર કર્યો હતો. 4 મેના રોજ તે દિલ્હીના IGI એરપોર્ટ પર ઉતરતા જ દિલ્હી પોલીસની આર્થિક ગુના શાખા (EOW) એ તેને પોતાની કસ્ટડીમાં લઈ લીધો હતો.
‘ભારતપોલ’ પ્લેટફોર્મ: ભાગેડુ અપરાધીઓ સામે કડક ઝુંબેશ
CBI ભારતમાં ઈન્ટરપોલની નેશનલ સેન્ટ્રલ બ્યુરો તરીકે કાર્યરત છે અને ‘ભારતપોલ’ પ્લેટફોર્મ દ્વારા દેશની વિવિધ તપાસ એજન્સીઓ સાથે મળીને વિદેશ ભાગી ગયેલા અપરાધીઓને પાછા લાવવાનું અભિયાન ચલાવી રહી છે. આ સિસ્ટમ એટલી અસરકારક સાબિત થઈ છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં જ 150 થી વધુ વોન્ટેડ અપરાધીઓને વિદેશથી પકડીને ભારત લાવવામાં સફળતા મળી છે. આ કાર્યવાહી એ ગુનેગારો માટે સ્પષ્ટ સંદેશ છે કે તેઓ દુનિયાના કોઈપણ ખૂણે છુપાયેલા હોય, ભારતીય કાયદાના હાથ તેમના સુધી પહોંચીને જ રહેશે.
સુકેશનું હવાલા નેટવર્ક સંભાળતો હતો નવાસ: નાણાકીય લેયરિંગમાં માસ્ટર
એડિશનલ સીપી અમિત વર્માના જણાવ્યા અનુસાર, નવાસ માત્ર એક સામાન્ય સાથીદાર નહોતો, પણ સુકેશ ચંદ્રશેખરનો અતિ મહત્વનો નાણાકીય સહયોગી હતો. તે ખાસ કરીને દુબઈમાં રહીને સુકેશના હવાલા નેટવર્કનું સંચાલન કરતો હતો. ગુના દ્વારા એકત્ર કરવામાં આવેલા કરોડો રૂપિયાને વિવિધ દેશોમાં ટ્રાન્સફર કરવા, અલગ-અલગ બેંક એકાઉન્ટ્સમાં પૈસા મોકલવા અને તે નાણાં ક્યાંથી આવ્યા છે તે છુપાવવા માટે ‘લેયરિંગ’ કરવાનું કામ નવાસ કરતો હતો. તેના પકડાયા બાદ હવે સુકેશના આંતરરાષ્ટ્રીય ફાઈનાન્શિયલ નેટવર્ક અંગે અનેક મોટા ખુલાસા થવાની શક્યતા છે.
સુકેશની પત્ની લીના પોલોજને રાહત અને જેલ: કાયદાકીય ગૂંચવણ
આ દરમિયાન દિલ્હી હાઈકોર્ટે સુકેશ ચંદ્રશેખરની પત્ની લીના પોલોજને 200 કરોડ રૂપિયાના મની લોન્ડરિંગ કેસમાં જામીન આપ્યા છે, જે કેસ ED (એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ) દ્વારા નોંધવામાં આવ્યો હતો. જોકે, લીના પોલોજ હજુ જેલમાંથી બહાર આવી શકશે નહીં. તેનું કારણ એ છે કે દિલ્હી પોલીસની આર્થિક ગુના શાખા દ્વારા મકોકા (MCOCA) હેઠળ નોંધાયેલા અન્ય એક સંબંધિત કેસમાં કોર્ટે તેની જામીન અરજી ફગાવી દીધી છે. આ બતાવે છે કે સંગઠિત અપરાધ સામેના કાયદા કેટલા કડક છે અને તેમાંથી છૂટવું કેટલું મુશ્કેલ છે.
શું આંતરરાષ્ટ્રીય સિન્ડિકેટ ખતમ થશે?
એક જાગૃત પત્રકાર તરીકે અહીં કેટલાક પાયાના સવાલો ઉઠાવવા અનિવાર્ય છે. સુકેશ ચંદ્રશેખર જેલમાં હોવા છતાં આટલું મોટું આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્ક કેવી રીતે ચલાવી શકતો હતો? જેલના તંત્રમાં એવી કઈ ખામીઓ હતી જેનો લાભ લઈને આટલી મોટી ખંડણી વસૂલવામાં આવી? નવાસ જેવા ભાગેડુઓ વર્ષો સુધી દુબઈમાં બેસીને હવાલા નેટવર્ક ચલાવે છે, ત્યારે શું આંતરરાષ્ટ્રીય બેંકિંગ વ્યવસ્થામાં કોઈ લૂપહોલ્સ છે? માત્ર એક સાગરીતને પકડવો પૂરતું છે, કે પછી આવા હવાલા નેટવર્કના મૂળને કાયમી ધોરણે ઉખેડી નાખવા માટે વૈશ્વિક સ્તરે વધુ કડક નીતિઓની જરૂર છે? આ ઘટના માત્ર એક ધરપકડ નથી, પણ સિસ્ટમ સામે એક અરીસો પણ છે.
આ પણ વાંચો:
