NEET Exam Kanthi Controversy: સુરતમાં તાજેતરમાં યોજાયેલી NEET-UG પરીક્ષા દરમિયાન એક અત્યંત સંવેદનશીલ અને ચોંકાવનારો કિસ્સો સામે આવ્યો છે. અમરોલી વિસ્તારની ગૌતમ સ્કૂલમાં જ્યારે પરીક્ષા આપવા આવેલી એક દીકરીની ગળામાંથી કંઠી ઉતરાવવામાં આવી, ત્યારે તેના પિતા પરેશ કાછડિયા નિયમો સામે લાલઘૂમ થઈ ગયા હતા. આ ઘટનાએ પરીક્ષા કેન્દ્ર પર ભારે હોબાળો મચાવ્યો હતો, જેમાં પિતાએ પોતાની આસ્થા પરના પ્રહાર સામે રોષ ઠાલવતા કહ્યું કે, “હું લાહોર કે રાવલપિંડીમાં નથી, પણ સુરતમાં છું”. આ કિસ્સો માત્ર એક પરીક્ષાના નિયમનો નથી, પરંતુ તે વહીવટી શિસ્ત અને ધાર્મિક લાગણીઓ વચ્ચેના સંઘર્ષને ઉજાગર કરે છે.
“હિન્દુસ્તાનમાં રહીને કંઠી કેમ ન પહેરી શકાય?” પિતાના તર્કબદ્ધ સવાલો
પરીક્ષા કેન્દ્ર પર હાજર અધિકારીઓ સામે આક્રોશ વ્યક્ત કરતા પરેશ કાછડિયાએ સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે જો દેશમાં હિન્દુ રાષ્ટ્રની વાતો થતી હોય, તો હિન્દુની દીકરી કંઠી પહેરીને પરીક્ષા કેમ ન આપી શકે?. તેમણે આક્ષેપ કર્યો હતો કે અન્ય ધર્મના પ્રતીકો જેવા કે હિજાબ કે ટોપી સામે વાંધો લેવામાં આવતો નથી, તો કંઠી કાઢવાનો આગ્રહ કેમ રાખવામાં આવે છે?. વાલીનો તર્ક એ હતો કે શું એક નાનકડી કંઠીમાં પરીક્ષામાં ચોરી થઈ શકે છે? જોકે, અહીં એક જાગૃત નાગરિક તરીકે પ્રશ્ન એ પણ થાય છે કે શું નિયમો બધા માટે સમાન હોવા જોઈએ કે પછી ધાર્મિક લાગણીઓના આધારે તેમાં છૂટછાટ આપવી જોઈએ?
આસ્થા અને ભવિષ્ય વચ્ચે પીસાતી દીકરી: પરીક્ષા પહેલાં જ રડી પડી
આ વિવાદમાં સૌથી વધુ મુશ્કેલી તે દીકરીને પડી જે ડોક્ટર બનવાનું સપનું લઈને પરીક્ષા આપવા આવી હતી. પિતાના આક્રોશ અને હઠ વચ્ચે દીકરી માનસિક રીતે ભાંગી પડી હતી અને પરીક્ષા શરૂ થાય તે પહેલાં જ રડવા લાગી હતી. પિતા તેને ફરી કંઠી પહેરાવવા માટે વર્ગખંડની બહાર બોલાવવા માંગતા હતા, પરંતુ દીકરીએ પરીક્ષામાં મોડું થવાના ડરથી ઇનકાર કર્યો હતો. ત્યાં હાજર અન્ય લોકોએ પણ પિતાને સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો કે આ જીદમાં તેમની દીકરીની વર્ષોની મહેનત અને પરીક્ષા બગડી શકે છે. આ દ્રશ્ય એ વાતની સાક્ષી પૂરે છે કે ક્યારેક વડીલોના સિદ્ધાંતોના યુદ્ધમાં સંતાનોએ ભારે માનસિક કિંમત ચૂકવવી પડે છે.
ગેરરીતિ રોકવા માટેના કડક નિયમો: AI અને બાયોમેટ્રિકનો ઉપયોગ
દેશભરના 552 શહેરોમાં યોજાયેલી NEET-UG પરીક્ષામાં 22 લાખથી વધુ વિદ્યાર્થીઓ સામેલ થયા હતા. સુરતમાં જ 22 કેન્દ્રો પર 10,317 વિદ્યાર્થીઓએ આ પરીક્ષા આપી હતી. NTA (National Testing Agency) દ્વારા ગેરરીતિ અટકાવવા માટે AI ટેકનોલોજી, ફેશિયલ રેકગ્નિશન અને લાઈવ સીસીટીવી મોનિટરિંગ જેવી આધુનિક વ્યવસ્થાઓ ગોઠવવામાં આવી હતી. ડ્રેસ કોડમાં પણ સ્પષ્ટપણે ફુલ સ્લીવના કપડાં, બૂટ અને મોજા પર પ્રતિબંધ હતો. આ કડક નિયમો પરીક્ષાની પવિત્રતા જાળવવા માટે બનાવવામાં આવ્યા છે, પરંતુ શું તેમાં ધાર્મિક પ્રતીકોનો સમાવેશ કરવો અનિવાર્ય છે કે કેમ તે ચર્ચાનો વિષય છે.
વહીવટી તંત્રના સાયકોલોજીકલ ફંડા અને વાલીની નારાજગી
પરેશ કાછડિયાએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે જ્યારે તેમણે વિરોધ કર્યો ત્યારે કેન્દ્રના સંચાલકો તેમને ‘સાયકોલોજીકલ ફંડા’ સમજાવતા હતા કે આનાથી દીકરીના માનસ પર અવળી અસર પડશે. પિતાની નારાજગી એ વાત પર હતી કે તંત્ર પોતાની ભૂલ સ્વીકારવાને બદલે તેમને શાંત રહેવાની સલાહ આપતું હતું. આ ઘટના એક પત્રકાર તરીકે આપણને એ વિચારવા મજબૂર કરે છે કે પરીક્ષાના નિયમો બનાવતી વખતે શું સ્થાનિક સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક પૃષ્ઠભૂમિને ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ? અથવા શું નિયમોને એટલા કડક બનાવવા જોઈએ કે જેથી તે કોઈની આસ્થાને ઠેસ પહોંચાડે?
જાગૃત નાગરિકની કલમે: સમાનતા અને સહિષ્ણુતાની જરૂર
સુરતની આ ઘટના માત્ર એક હોબાળો નથી, પરંતુ તે શિક્ષણ જગત અને વહીવટી માળખા માટે એક બોધપાઠ છે. એક તરફ પરીક્ષામાં ચોરી અટકાવવી અનિવાર્ય છે, તો બીજી તરફ વિદ્યાર્થીનું માનસિક સંતુલન જાળવવું પણ એટલું જ જરૂરી છે. જ્યારે કોઈ વિદ્યાર્થી પરીક્ષા કેન્દ્રમાં પ્રવેશે છે, ત્યારે તેનું સંપૂર્ણ ધ્યાન તેના પેપર પર હોવું જોઈએ, નહીં કે તેની કંઠી કે પોશાક પર થયેલા વિવાદ પર. તંત્રએ એવા મધ્યમ માર્ગ શોધવા જોઈએ જ્યાં નિયમોનું પાલન પણ થાય અને કોઈની આસ્થાનું અપમાન પણ ન થાય. જો આપણે એક પ્રગતિશીલ રાષ્ટ્ર તરફ આગળ વધી રહ્યા હોઈએ, તો આવી નાની બાબતોમાં ઉલઝવાને બદલે શિક્ષણની ગુણવત્તા પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ.
આ પણ વાંચો:
