કોરોના મહામારીના પાંચ વર્ષ બાદ ચીનમાં ફરીથી શ્વાસ સંબંધી રોગ સામે આવ્યો છે. આ નવા વાયરસનું નામ હ્યુમન મેટાપ્યુમોવાયરસ (HMPV) છે. સોશિયલ મીડિયા પર સમાચાર વાઈરલ થઈ રહ્યા છે કે HMPV ચીનમાં એટલો કાળો કહેર મચાવ્યો છે કે દર્દીઓ માટે બેડની અછત છે.
ચીનમાં આરોગ્ય અધિકારીઓએ આ વાયરસનો સામનો કરવા માટે કેટલાક પ્રોટોકોલ લાગુ કર્યા છે. જો કે આ અંગે હજુ સુધી કટોકટીની કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.
આ સમાચાર પછી આખું વિશ્વ HMPV થી ડરી ગયું છે કારણ કે કોવિડ દરમિયાન શરૂઆતમાં આવા જ કેસ નોંધાયા હતા અને ધીમે ધીમે આ રોગે મહામરીનું રૂપ લીધું હતું.
હ્યુમન મેટાપ્યુમોવાયરસ (HMPV)નો પ્રથમ કેસ ભારતમાં મળી આવ્યો છે. બેંગલુરુમાં 8 મહિનાની બાળકીનો ટેસ્ટ પોઝિટિવ આવ્યો છે. આ વાયરસ સૌથી વધુ અસર કરે છે 2 વર્ષથી નીચેના બાળકો અને 65 વર્ષથી વધુ ઉંમરના વૃદ્ધોને.
તેથી, આજે ધ ગુજરાત રિપોર્ટમાં આપણે HMPV વિશે વાત કરીશું. તમે એ પણ જાણી શકશો કે-
- આ રોગના લક્ષણો શું છે?
શું આ વાયરસ કોરોનાની જેમ દુનિયામાં ફેલાઈ શકે છે?
શું આ રોગ માટે કોઈ ઈલાજ કે રસી છે?
HMPV એ RNA વાયરસ છે જે સામાન્ય રીતે શરદી જેવા લક્ષણોનું કારણ બને છે. આનાથી ગળામાં ઉધરસ અથવા ઘરઘર થઈ શકે છે. વહેતું નાક અથવા ગળું હોઈ શકે છે. ઠંડા હવામાનમાં તેનું જોખમ વધારે છે. HMPV વાયરસ ખાંસી અને છીંક દ્વારા ફેલાય છે. આ વાયરસ ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિના સંપર્ક દ્વારા ફેલાય છે. તે ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિ સાથે હાથ મિલાવીને અથવા વાયરસથી સંક્રમિત કોઈપણ વસ્તુને સ્પર્શ કરવાથી પણ ફેલાય છે. ચેપ લાગ્યાના 3 થી 5 દિવસમાં તેના લક્ષણો દેખાવા લાગે છે. સામાન્ય રીતે કોવિડ-19 જેવી રીતે ફેલાતો તેવી જ રીતે HMPV ફેલાય છે.
શું વિશ્વમાં ફરી એક નવી મહામારી ફેલાઈ શકે છે?
HMPVથી મહામારી ફેલાશે કે નહીં તે કહેવું ઘણું વહેલું થશે. એ વાત સાચી છે કે ઈન્ટરનેટ અને સોશિયલ મીડિયા પર ઘણી ચર્ચા થઈ રહી છે કે ચીનમાં નવી મહામારી આવી ગઈ છે. કેટલાક લોકો એવો પણ દાવો કરી રહ્યા છે કે ચીન વાસ્તવિક સ્થિતિ છુપાવી રહ્યું છે.
ધારો કે HMPV વાયરસ ચીનમાં ફેલાઈ રહ્યો છે. તેનાથી બાળકો અને વૃદ્ધો માટે પણ મુશ્કેલી ઉભી થઈ રહી છે. આમ છતાં સ્થિતિ એટલી ખરાબ નથી થઈ કે ચીનની સરકાર કે વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાએ આ અંગે કોઈ ચેતવણી જારી કરવી જોઈએ. તેથી, ગભરાવાને બદલે, આપણે સત્તાવાર નિવેદનની રાહ જોવી જોઈએ.
આ પણ વાંચો-વહેલી સવારે પ્રશાંત કિશોરની પોલીસે અટકાયત કરતાં હોબાળો
શું HMPV કોરોના વાયરસ જેવું છે?
HMPV વાયરસ (Paramyxoviridae ફેમિલી) અને કોરોના વાયરસ (Coronaviridae ફેમિલી), બંને અલગ-અલગ પરિવારનો ભાગ છે. તે છતાં તેમનામાં ઘણી વસ્તુઓ સમાન છે.
શ્વસન સંબંધી બીમારી: બંને વાયરસ મુખ્યત્વે શ્વસનતંત્રને અસર કરે છે.
ટ્રાન્સમિશન: બંને વાયરસ શ્વાસમાં લેવાથી અને દૂષિત સપાટીના સંપર્ક દ્વારા ફેલાય છે.
લક્ષણો: બંને વાયરસના લક્ષણો સમાન છે. તેમાં તાવ, ઉધરસ, ગળામાં દુખાવો, ઘરઘરાટી અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફનો સમાવેશ થાય છે.
સંવેદનશીલ જૂથ: બાળકો, વૃદ્ધો અને નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતા લોકો બંને વાયરસથી સૌથી વધુ જોખમમાં છે.
નિવારણ: હાથ સાફ રાખવા, માસ્ક પહેરવું અને સામાજિક અંતર એ બંને વાયરસથી બચવા માટેના મહત્વપૂર્ણ પગલાં છે.
શું આ વાયરસ કોરોનાની જેમ આખી દુનિયામાં ફેલાઈ શકે છે?
આ કોઈ નવો વાયરસ નથી. ગયા વર્ષે પણ ચીનમાં તેના ફેલાવાના સમાચાર હતા. વર્ષ 2023માં નેધરલેન્ડ, બ્રિટન, ફિનલેન્ડ, ઓસ્ટ્રેલિયા, કેનેડા અને અમેરિકા જેવા દેશોમાં પણ આ વાયરસ જોવા મળ્યો હતો. નેશનલ લાઇબ્રેરી ઓફ મેડિસિન અનુસાર, તે 2001માં નેધરલેન્ડ્સમાં પ્રથમવાર મળી આવ્યું હતું. જો કે, તે ઓછામાં ઓછા 50 વર્ષ જૂનો વાયરસ માનવામાં આવે છે.
આ વાયરસનો એવો કોઈ પ્રકાર હજુ સુધી જોવા મળ્યો નથી, જે કોરોનાની જેમ વિસ્ફોટક રીતે ફેલાય છે.
શું આ રોગ માટે કોઈ ઈલાજ કે વેક્સિન છે?
HMPV વાયરસ માટે હજુ સુધી કોઈ એન્ટિવાયરલ દવા બનાવવામાં આવી નથી. જો કે, મોટાભાગના લોકો પર તેની ખૂબ જ સામાન્ય અસર થાય છે. તેથી, તેના લક્ષણો ફક્ત ઘરે રહીને જ નિયંત્રિત કરી શકાય છે. જે લોકોમાં ગંભીર લક્ષણો જોવા મળે છે તેમને ઓક્સિજન થેરાપી, IV ટીપાં અને કોર્ટીકોસ્ટેરોઈડ્સ (સ્ટીરોઈડ્સનું એક સ્વરૂપ) આપવામાં આવી શકે છે.
આ વાયરસનો સામનો કરવા માટે હજુ સુધી કોઈ વેક્સિન વિકસાવવામાં આવી નથી. અસલમાં HMPV વાયરસને કારણે એવી સ્થિતિ હજુ ઉભી થઈ નથી કે તેના માટે કોઈ રસી બનાવવાની જરૂર ઉભી થવાની સ્થિતિ બની હોય.
આ પણ વાંચો- ચીનના HMPV વાયરસની ભારતમાં એન્ટ્રી; બેંગ્લોરમાં મળ્યો પ્રથમ કેસ
શું આપણે હવેથી HMPV માટેની તૈયારી શરૂ કરવી જોઈએ?
HMPV વાયરસથી ગભરાવાની જરૂર નથી. ભારત સરકાર આના પર નજર રાખી રહી છે. ચીનનો પાડોશી દેશ હોવાથી ભારત સરકાર પહેલાથી જ સતર્ક છે. મોટાભાગના વરિષ્ઠ ડોકટરો કહી રહ્યા છે કે તેઓ ભારતમાં HMPVને કારણે કોઈ ગંભીર પરિસ્થિતિની આશંકિત નથી.
HMPV વિશે ચીની આરોગ્ય અધિકારીઓ શું કહે છે?
ચીનના આરોગ્ય મંત્રાલયે કહ્યું છે કે ફ્લૂની મોસમને ધ્યાનમાં રાખીને પરિસ્થિતિ અસામાન્ય નથી. HMPV આ સિઝનમાં ફેલાતો સામાન્ય વાયરસ છે. સરકાર સ્થિતિ પર ચાંપતી નજર રાખી રહી છે.
જ્યારે ચીનમાં વિદેશ પ્રવાસ વિશે પૂછવામાં આવ્યું ત્યારે ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા માઓ નિંગે કહ્યું કે શિયાળાની ઋતુમાં શ્વસન માર્ગના ચેપના વધુ કેસ નોંધાય છે. ગયા વર્ષની સરખામણીએ આ વર્ષે શ્વસન સંબંધી રોગો ઓછા ગંભીર છે અને ઓછા પ્રમાણમાં ફેલાઈ રહ્યા છે. ચીનમાં મુસાફરી કરવી સલામત છે.
શું WHOએ HMPV અંગે કોઈ અપડેટ જારી કર્યું છે?
વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશને ચીનમાં ફેલાતા HMPV વાયરસ અંગે હજુ સુધી કોઈ અપડેટ જારી કર્યું નથી. જો કે, ચીનના પડોશી દેશોએ WHO પાસે આ અંગે યોગ્ય અપડેટ જારી કરવાની માંગ કરી છે.
ભારતના આરોગ્ય અધિકારીઓએ HMPV વિશે શું કહ્યું છે?
દેશના આરોગ્ય સેવાઓના મહાનિર્દેશક ડૉ. અતુલ ગોયલે કહ્યું છે કે ભારતમાં આ અંગે કોઈ ગંભીર પરિસ્થિતિની શક્યતા નથી. અહીં મેટાપ્યુમોવાયરસ એ સામાન્ય શ્વસન વાયરસ છે. જેના કારણે શરદી અને ફ્લૂ જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે.
જો કે, વૃદ્ધોમાં અને એક વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોમાં તેના લક્ષણો થોડા ગંભીર હોઈ શકે છે. આ હોવા છતાં તે ગંભીર રોગ નથી. અમારી હોસ્પિટલો પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છે.
આ પણ વાંચો-આજથી ઠંડીનો ચમકાર વધશેઃ ઉત્તર ભારત તરફથી બર્ફીલા પવનો ફૂંકાતાં ગુજરાતમાં કાંતિલ ઠંડી
