Vadodara Mandvi Darwaja: ગુજરાતના સાંસ્કૃતિક અને ઐતિહાસિક વારસાનું પ્રતીક ગણાતા વડોદરાના 291 વર્ષ જૂના માંડવી દરવાજાની બગડતી સ્થિતિએ શહેરવાસીઓ અને હેરિટેજ પ્રેમીઓમાં ચિંતાનું મોજું ફેલાવ્યું છે. મંગળવારે રાત્રે (19 ઓગસ્ટ 2025) માંડવીના ચાંપાનેર ગેટ તરફના પિલરનો બીજો ભાગ તૂટી પડતાં દોડધામ મચી ગઈ હતી. આ પહેલાં 11 એપ્રિલ 2025ના રોજ આ જ પિલરનો એક ભાગ તૂટ્યો હતો, પરંતુ વડોદરા મહાનગરપાલિકા (VMC) દ્વારા સમયસર કોઈ નક્કર પગલાં ન લેવાતાં આ ઐતિહાસિક સ્મારકની સ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ છે.

માંડવી દરવાજાની આ ગંભીર સમસ્યાની શરૂઆત ફેબ્રુઆરી 2025માં થઈ, જ્યારે પિલરમાં પ્રથમ વખત તિરાડો જોવા મળી હતી. આ ચેતવણી હોવા છતાં, પાલિકાના હેરિટેજ સેલ અને એન્જિનિયરિંગ વિભાગે કોઈ તાત્કાલિક પગલાં ન લીધાં. 11 એપ્રિલ 2025ના રોજ પિલરનો એક નાનો ભાગ તૂટી પડ્યો, જે બાદ 20 એપ્રિલે વધુ મોટો ભાગ ખરી પડ્યો. આ ઘટનાએ શહેરમાં હોબાળો મચાવ્યો હતો, અને મહારાણી રાધિકારાજે સહિત હેરિટેજ ટ્રસ્ટ અને ઐતિહાસિક વારસાની જાળવણી માટે સભાન નાગરિકોએ આ મુદ્દે તીવ્ર વિરોધ નોંધાવ્યો.

આ હોબાળા બાદ પાલિકાએ સુરતના એક કન્સલ્ટન્ટને રિસ્ટોરેશનનો વિગતવાર રિપોર્ટ તૈયાર કરવાની જવાબદારી સોંપી. કન્સલ્ટન્ટે જુલાઈ 2025ના છેલ્લા અઠવાડિયામાં રિપોર્ટ સુપરત કર્યો, જેમાં માંડવીના પિલરની માળખાકીય સ્થિતિ અને રિપેરની જરૂરિયાતોની વિગતોનો સમાવેશ હતો. જોકે, આ રિપોર્ટ મળ્યા બાદ પણ પાલિકાએ 28 દિવસ સુધી ટેન્ડર બહાર પાડવામાં કોઈ પગલું ન ભર્યું, જેના પરિણામે મંગળવારે રાત્રે પિલરનો બીજો ભાગ તૂટી પડ્યો.

આ ઘટનાએ પાલિકાની બેદરકારી અને હેરિટેજ જાળવણીમાં ગંભીર ખામીઓને ઉજાગર કરી છે. પાલિકાના આંતરિક સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, હેરિટેજ સેલમાં નિષ્ણાત એન્જિનિયરો અને પૂરતા સ્ટાફની અછત છે. આ ઉપરાંત, અધિકારીઓ અને સત્તાધીશો વચ્ચે સંકલનનો અભાવ પણ મુખ્ય સમસ્યા રહ્યો છે. રિપોર્ટ પ્રાપ્ત થયા બાદ ટેન્ડર બહાર પાડવામાં વિલંબ થવાનું એક કારણ એડિશનલ આસિસ્ટન્ટ એન્જિનિયર અને નાયબ કાર્યપાલક એન્જિનિયરની ખાલી જ પદો હોવાનું મનાય છે.

આ ઉપરાંત, કન્સલ્ટન્ટે માંડવીની આસપાસ અવરજવર બંધ કરવાની સલાહ આપી હતી, જેથી વધુ નુકસાન ટળે. જોકે, પાલિકા અને પોલીસ વિભાગે આ સલાહને ગંભીરતાથી ન લીધી, જેનું પરિણામ હવે સૌની સામે છે. મંગળવારે રાત્રે પિલરના કાંગરા ખરી પડ્યા, પરંતુ પાલિકાના સ્થાયી સમિતિના ચેરમેન અને અધિકારીઓએ સ્થળની મુલાકાત લેવામાં 16 કલાકનો સમય લીધો, જે એક ગંભીર બેદરકારીનું ઉદાહરણ છે.

પાલિકાના હેરિટેજ સેલ પાસે પૂરતા નિષ્ણાતો અને સંસાધનોનો અભાવ હોવાનું બહાનું આપવામાં આવે છે. સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, હેરિટેજ સેલમાં માત્ર એક જ અધિકારીને આખી જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી, જેના કારણે કામગીરીમાં વિલંબ થયો. ઉપરાંત, કન્સલ્ટન્ટે જુલાઈમાં ટેન્ડરની શરતો સાથેનો રિપોર્ટ મોકલ્યો હતો, પરંતુ તેનો અમલ ન થયો. આ દરમિયાન, કાર્યપાલક એન્જિનિયરની નીચે જરૂરી સ્ટાફની ગેરહાજરીએ પણ કામમાં અડચણ ઊભી કરી. જોકે, સોમવારે (18 ઓગસ્ટ 2025) બે નવા એન્જિનિયરોની નિમણૂક કરવામાં આવી છે, જેનાથી હવે કામગીરી ઝડપી બનવાની આશા જાગી છે.

હાલની સ્થિતિમાં પિલરનો બાકીનો ભાગ ગમે ત્યારે તૂટી પડે તેવું જોખમ છે, જે આસપાસના વિસ્તારમાં રહેતા લોકો અને અવરજવર કરતા નાગરિકો માટે ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે. માંડવી દરવાજો વડોદરાના હેરિટેજનું એક મહત્વનું પ્રતીક છે, અને તેની આવી દયનીય સ્થિતિ શહેરની આબરૂ માટે પણ નુકસાનકારક છે.

આ પણ વાંચો:

Vadodara: ‘જેટલો મોટો ભૂવો, એટલો મોટો ભ્રષ્ટાચાર’, વડોદરાના રસ્તાઓ પર ભૂવાનો સતત ખતરો

Delhi: આપણે એ જ યુગમાં પાછા જઈ રહ્યા છીએ, જ્યાં રાજાનો મૂડ કાયદો હતો, રાહુલે આવું કેમ કહ્યું?

Ahmedabad: સેવન્થ ડે સ્કૂલમાં વિદ્યાર્થીની હત્યા કેસમાં આરોપી વિદ્યાર્થી અને તેના સહયોગીની ધરપકડ, ભારે વિરોધ

iPhone product: ભારતમાં આઈફોન બનાવવાનું શરુ, ટ્રમ્પની ધમકીઓનો ફિયાસ્કો

MP: અર્ચના તિવારી તો મોટી ખેલાડી નીકળી, ટ્રેનમાંથી ગુમ થયા પછી નેપાળ ભાગી ગઈ, જાણો પછી શું થયું?

Delhi: 30 દિવસ માટે ધરપકડ થશે તો PM-CMનું પદ ગયુ સમજો, સરકારે ખરડો પસાર કર્યો, શું વિપક્ષને દબાવવાનું પગલુ?

UP: ગીતમાં મશગૂલ ડ્રાઈવરે સર્જયો અકસ્માત, ટ્રેક્ટર ઘરમાં ઘુસાડી 6 લોકોને કચડી નાખ્યાં

Ahmedabad: ધો.8ના વિદ્યાર્થીએ ધો.10ના વિદ્યાર્થીની છરીના ઘા ઝીંકી હત્યા કરી નાખી, બાદમાં લોકોએ શિક્ષકોને ફટકાર્યા