Delhi: દિલ્હીના ઇન્દિરા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ (IGI) પર ATC (એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ) સિસ્ટમમાં ટેકનિકલ ખામી સર્જાતા ફ્લાઈટ શિડયુલ ખોરવાઈ ગઈ છે પરિણામે અસંખ્ય મુસાફરો અટવાઈ જતાં ભારે અસુવિધા સર્જાઈ છે. દિલ્હી પોલીસ અધિકારીઓએ દિલ્હી એરપોર્ટ ઉપર સર્જાયેલી આ ઘટનાને સાયબર હુમલા સબંધિત ગણાવી છે.
છેલ્લા અઠવાડિયાથી.દિલ્હીમાં વિમાનોને તેમના GPS સિગ્નલો પર ફેક એલર્ટ મળી રહયા છે, જેને GPS સ્પૂફિંગ કહેવામાં આવે છે જેમાં પાઇલટ્સને ખોટા સ્થાન અને નેવિગેશન ડેટા ચેતવણીઓ મળી રહી છે.
એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આવી ઘટનાઓ દિલ્હીથી લગભગ 100 કિમીની ત્રિજ્યામાં બની છે. ફ્લાઇટ રેગ્યુલેટર ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (DGCA) ને આ અંગે જાણ કરવામાં આવી છે.
દિલ્હી પોલીસ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, સ્પૂફિંગ એ એક પ્રકારનો સાયબર હુમલો છે જે નેવિગેશન સિસ્ટમને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે નકલી GPS સિગ્નલ મોકલે છે,તેનો ઉપયોગ મોટાભાગે યુદ્ધ ઝોનમાં દુશ્મનના ડ્રોન અને વિમાનોને નષ્ટ કરવા માટે થાય છે. એક પાઇલટે લેન્ડિંગ કરતી વખતે નકલી ચેતવણી પ્રાપ્ત કર્યાની જાણ કરી હતી.
એક એરલાઇન પાયલોટે જણાવ્યું હતું કે તેણે ગયા અઠવાડિયે છ દિવસ ઉડાન ભરી હતી અને દર વખતે GPS સ્પૂફિંગનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.
પાઇલટના જણાવ્યા અનુસાર, દિલ્હી એરપોર્ટ પર લેન્ડિંગ કરતી વખતે, તેની કોકપીટ સિસ્ટમમાં એક ચેતવણી પ્રદર્શિત થઈ હતી જે આગળના રૂટ પર ખતરો દર્શાવે છે. વાસ્તવમાં, આવું કંઈ નહોતું. અન્ય ફ્લાઇટ્સ સાથે પણ આવી જ ઘટનાઓ બની હતી, જેના કારણે વિલંબ થયો હતો. ગુપ્તચર સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે ભારત-પાકિસ્તાન સરહદ પર GPS સ્પૂફિંગ સામાન્ય છે,પરંતુ દિલ્હી એરપોર્ટ પર બનેલી આ ઘટના અસામાન્ય છે.
દિલ્હીની આસપાસ સૈન્ય કવાયત અંગે પાઇલટ્સ અને ATCO ને પણ સલાહ આપવામાં આવી ન હતી, જેના કારણે તેમને સાવચેતી રાખવાની જરૂર હતી. નવેમ્બર 2023 માં, નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિર્દેશાલય (DGCA) એ એરલાઇન્સને SOP નું પાલન કરવા અને GPS સ્પૂફિંગની ઘટનાઓ પર દ્વિમાસિક અહેવાલો સબમિટ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. ભારતે આંતરરાષ્ટ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન સંગઠન (ICAO) સમક્ષ પણ આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો.
જ્યારે સ્પૂફિંગ થાય છે, ત્યારે પાઇલટ્સ સચોટ નેવિગેશનલ માર્ગદર્શન ગુમાવે છે, જેના કારણે એર ટ્રાફિક કંટ્રોલર્સને વિમાનો વચ્ચે સુરક્ષિત અંતર જાળવવાની ફરજ પડે છે. આનાથી રેડિયો સંદેશાવ્યવહારમાં નોંધપાત્ર વિક્ષેપ પડે છે અને ખાસ કરીને દિલ્હી જેવા વ્યસ્ત હબમાં કામનો ભાર વધે છે. ગયા મહિને, વિયેનાથી દિલ્હી જતી ફ્લાઇટને સિગ્નલ ખોવાઈ જવાને કારણે દુબઈ તરફ વાળવી પડી હતી. ફ્લાઇટરાડરના ડેટા અનુસાર, મંગળવારે ફ્લાઇટ વિક્ષેપો માટે કાઠમંડુ પછી દિલ્હીનું IGI એરપોર્ટ વૈશ્વિક સ્તરે બીજા ક્રમે છે.
પડદા પાછળ, ATC સિસ્ટમ્સ રડાર ફીડ્સ, ફ્લાઇટ પ્લાન, ટ્રાન્સપોન્ડર્સ અને હવામાન સેન્સર્સમાંથી વિશાળ માત્રામાં ડેટા એકત્રિત કરે છે અને પ્રક્રિયા કરે છે. આ સતત પ્રવાહ આકાશનો જીવંત નકશો બનાવવામાં મદદ કરે છે. આગાહીયુક્ત અલ્ગોરિધમ્સનો ઉપયોગ કરીને, સિસ્ટમ સંભવિત અથડામણો અથવા રૂટ વિચલનોને ઓળખી શકે છે, જેનાથી નિયંત્રકો જોખમ બને તે પહેલાં નિવારક સૂચનાઓ જારી કરી શકે છે.
ATC કામગીરી ભૂગોળ અને કવરેજ ટેકનોલોજીના આધારે બદલાય છે. વ્યાપક રીતે કહીએ તો, તે બે મુખ્ય શ્રેણીઓમાં આવે છે:
જમીન-આધારિત સિસ્ટમો: પરંપરાગત સિસ્ટમો જે વિમાનને ટ્રેક કરવા અને માર્ગદર્શન આપવા માટે રડાર અને રેડિયો સંચારનો ઉપયોગ કરે છે.
ઉપગ્રહ-આધારિત સિસ્ટમો: અદ્યતન સિસ્ટમો જે દૂરસ્થ અથવા સમુદ્રી વિસ્તારોમાં પણ લાઇવ એરક્રાફ્ટ ડેટા ટ્રાન્સમિટ કરવા માટે ઉપગ્રહોનો ઉપયોગ કરે છે, રૂટ કાર્યક્ષમતા અને સંદેશાવ્યવહારની ચોકસાઈમાં સુધારો કરે છે.
છેલ્લા અઠવાડિયાથી, દિલ્હીમાં વિમાનોને નકલી GPS સિગ્નલ મળી રહ્યા છે. આને GPS સ્પૂફિંગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પાઇલટ્સને ખોટા લોકેશન અને નેવિગેશન ડેટા એલર્ટ મળી રહ્યા છે જેને પોલીસે સાયબર એટેક ગણાવી તપાસ હાથ ધરી છે.
આ પણ વાંચો:
Amreli:રાજ્ય સરકારના સહાય પેકેજથી ભાજપમાં ભડકો, વરિષ્ઠ નેતાએ આપી દીધું રાજીનામું
UP news: “હિમાંશુ તેનો મેનેજર છે, તે બે વર્ષથી તેની સાથે રહે છે “યુટ્યુબર વંશિકાની માતાનો ખુલાસો
Amul Milk: તમારા ઘરે કેવું દૂધ આવે છે?, અમૂલ દૂધની ગુણવત્તા સામે સવાલ ઉઠાવ્યો તો ડોક્ટર સામે FIR
UP: લગ્નને 8 વર્ષ, 3 બાળકોની માતા, છતાં મેરઠની કાજલ ખૂની બની, જાણો કેમ પતિને કેમ પતાવી દીધો?
Gujarat politics: સરકાર હવે સવાલોથી બચવા માટે સત્તાવાર જાહેરાત સોશિયલ મીડિયામાં કરે છે?
