Surat SEZ Hawala Scam: ડાયમંડ સિટી તરીકે જાણીતા સુરતના સચિન સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન (SEZ) માંથી તપાસ એજન્સીઓએ એક અતિ મોટા અને ખતરનાક હવાલા કૌભાંડનો પર્દાફાશ કર્યો છે. અંદાજે ૨૦૦૦ કરોડ રૂપિયાના આ આર્થિક કૌભાંડે સુરતના ઔદ્યોગિક અને વેપારી જગતમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. વાપી ડીઆરઆઈ (Directorate of Revenue Intelligence) ની ટીમે મળેલી ચોક્કસ બાતમીના આધારે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા આ કાળા કારોબારને શોધી કાઢ્યો છે. આ તપાસમાં નવસારીના રહેવાસી અને કૌભાંડના મુખ્ય સૂત્રધાર મોન્ટુ હર્ષદભાઈ ગાંધીની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. આરોપીને કોર્ટમાં રજૂ કરી એજન્સીએ ત્રણ દિવસના રિમાન્ડ મેળવ્યા છે જેથી આ રેકેટના અન્ય છેડાઓ સુધી પહોંચી શકાય.
ઓવર વેલ્યુએશન અને સબસિડીનો ખતરનાક ખેલ
આ કૌભાંડની કાર્યપદ્ધતિ (Modus Operandi) અત્યંત ચાલાકીભરી હતી, જેમાં હીરાની કિંમતો સાથે ચેડાં કરવામાં આવતા હતા. આરોપીઓ વિદેશથી અત્યંત હલકી ગુણવત્તાના અને સસ્તા હીરાની આયાત કરતા હતા, પરંતુ કાગળ પર તેનું મૂલ્ય અસલી કિંમત કરતા ૫૦ ગણી વધુ એટલે કે ‘ઓવર વેલ્યુએશન’ કરીને દર્શાવતા હતા. આ હીરાની નિકાસ (Export) બતાવીને સરકાર પાસેથી મળતી સબસિડી અને અન્ય આર્થિક લાભો ખંખેરવાનો તેમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય હતો. આ પ્રક્રિયા દ્વારા કસ્ટમ્સ એક્ટ ૧૯૬૨ અને સેજ એક્ટ ૨૦૦૫ ના કડક નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરીને સરકારી તિજોરીને કરોડોનું નુકસાન પહોંચાડવામાં આવતું હતું.
ડમી પાર્ટનર્સના નામે ચાલતું નેટવર્ક અને મોન્ટુ ગાંધીની ધરપકડ
ડીઆરઆઈની તપાસમાં એવું પણ સામે આવ્યું છે કે મુખ્ય આરોપી મોન્ટુ ગાંધી ‘નક્લાંગ જ્વેલર્સ’ જેવી પેઢીઓ દ્વારા આ કૌભાંડને અંજામ આપતો હતો. આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે આ પેઢીઓમાં ભાગીદાર તરીકે દર્શાવવામાં આવેલા લોકો માત્ર ‘ડમી’ હતા, જેની કબૂલાત ખુદ પકડાયેલા આરોપીઓએ કરી છે. આ ડમી પાર્ટનર્સના નામે પેઢીઓ ઊભી કરી કસ્ટમ્સ ડ્યુટીની ચોરી અને ગેરકાયદેસર આર્થિક વ્યવહારો કરવામાં આવતા હતા. એજન્સીએ આ વખતે મજબૂત પુરાવાઓ સાથે ઓપરેશન પાર પાડ્યું છે, કારણ કે અગાઉ પુરાવાના અભાવે આવા તત્વો કાયદાના સકંજામાંથી બચી જતા હતા.
તપાસનો વધતો વ્યાપ અને અન્ય જ્વેલર્સમાં ફફડાટ
ડીઆરઆઈ દ્વારા જપ્ત કરવામાં આવેલા ડિજિટલ પુરાવાઓ આ કૌભાંડની ગંભીરતામાં ઓર વધારો કરી રહ્યા છે. પ્રાથમિક અંદાજ મુજબ આ આંકડો ૨૦૦૦ કરોડથી પણ વધુ ઊંચો જવાની પૂરેપૂરી આશંકા સેવાઈ રહી છે. મોન્ટુ ગાંધીની ધરપકડ બાદ સુરતના અન્ય જ્વેલર્સ અને વેપારીઓમાં ફફડાટ વ્યાપી ગયો છે, કારણ કે આ રેકેટમાં અન્ય કેટલા મોટા માથાંઓ સામેલ છે તે અંગે તપાસ તેજ બની છે. એજન્સી અત્યારે હવાલાના આ સમગ્ર નેટવર્કની કડીઓ જોડી રહી છે અને આગામી દિવસોમાં વધુ ધરપકડો થવાની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી.
એક બાજુ દેશના અર્થતંત્રને મજબૂત કરવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે, ત્યારે સુરત જેવા સુરક્ષિત સેજ (SEZ) વિસ્તારમાં આટલું મોટું કૌભાંડ કેવી રીતે આચરાયું? શું કસ્ટમ્સ કે અન્ય સ્થાનિક એજન્સીઓની નજરથી આટલા વર્ષો સુધી આ ઓવર વેલ્યુએશન છુપાયેલું રહ્યું તે માની શકાય? જ્યારે એક હીરાની કિંમત ૫૦ ગણી વધુ બતાવવામાં આવતી હોય, ત્યારે ઓડિટ પ્રક્રિયામાં આ વિસંગતતા કેમ પકડાઈ નહીં? આવા હવાલા કૌભાંડો માત્ર આર્થિક નુકસાન જ નથી કરતા, પરંતુ ઈમાનદાર વેપારીઓની છબીને પણ વૈશ્વિક સ્તરે નુકસાન પહોંચાડે છે. આશા રાખીએ કે આ તપાસ માત્ર એક વ્યક્તિ સુધી સીમિત ન રહેતા આખા નેટવર્કને જડમૂળથી ઉખેડી નાખશે.
આ પણ વાંચો:
