Girish Mahajan Controversy: મહારાષ્ટ્રના ભાજપના વરિષ્ઠ મંત્રી ગિરીશ મહાજને તાજેતરમાં અમૃતસર નજીક દમદમી ટકસાલ દ્વારા આયોજિત ઓપરેશન બ્લુ સ્ટારની બરસીમાં આપેલા નિવેદને રાજકીય વર્તુળોમાં ભારે ચકચાર જગાવી છે. ઓપરેશન બ્લુ સ્ટારમાં માર્યા ગયેલા લોકોને “શહીદ” ગણાવીને મહાજને માત્ર ઈતિહાસના પાનાઓ જ નથી ઉથલાવ્યા, પરંતુ ભાજપની દાયકાઓ જૂની ‘ઝીરો ટોલરન્સ’ ઉગ્રવાદ વિરોધી નીતિ સામે પણ ગંભીર પ્રશ્નાર્થચિહ્નો ઉભા કર્યા છે. આ કાર્યક્રમમાં તેમણે ઇન્દિરા ગાંધી અને કોંગ્રેસને આ કાર્યવાહી માટે જવાબદાર ઠેરવીને તીખા પ્રહારો કર્યા હતા. જોકે, ભિંડરાવાલેના નેતૃત્વ હેઠળ હિંસક આંદોલનનું કેન્દ્ર બનેલી દમદમી ટકસાલના મંચ પરથી ભાજપના મંત્રી દ્વારા અપાયેલું આ નિવેદન પક્ષની પોતાની સંગઠનાત્મક સ્મૃતિ અને આદર્શો સાથે કેટલું સુસંગત છે, તે એક મોટો વિવાદ બની ગયો છે.
સંગઠનાત્મક ઈતિહાસ અને ભૂતકાળના ઘા: શું ભાજપ પોતાના જ આદર્શો ભૂલી રહ્યો છે?
ભાજપ અને આરએસએસ માટે પંજાબના ઉગ્રવાદના વર્ષો એ લોહીથી લખાયેલો ઈતિહાસ છે. મોગા નરસંહારમાં સંઘના ૨૧ સ્વયંસેવકોની હત્યા હોય કે લાલા જગત નારાયણ અને રમેશ ચંદરની હત્યા, ભાજપના કાર્યકર્તાઓ પોતે આ ઉગ્રવાદનો ભોગ બન્યા હતા. ૧૯૮૪માં તત્કાલીન નેતા એલ.કે. અડવાણીએ ઓપરેશન બ્લુ સ્ટારને ઇન્દિરા ગાંધીની ફરજ અને રાષ્ટ્રવિરોધી તત્વો સામેની કાર્યવાહી ગણાવીને સમર્થન આપ્યું હતું. પોતાની આત્મકથામાં પણ અડવાણીએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે કેવી રીતે વિપક્ષના દબાણ હેઠળ સરકારે આ પગલું ભરવું પડ્યું હતું. હવે જ્યારે ભાજપના જ મંત્રીઓ તે જ ઉગ્રવાદીઓની યાદમાં યોજાતા કાર્યક્રમોમાં જઈને તેમને ‘શહીદ’ કહી રહ્યા છે, ત્યારે પક્ષના જૂના કાર્યકર્તાઓમાં પણ આ બાબતે ભારે અસંતોષ અને મૂંઝવણ જોવા મળી રહી છે. શું સત્તાની ભૂખ માટે આટલી મોટી વૈચારિક બાંધછોડ યોગ્ય છે?
📍 अमृतसर, पंजाब
जून १९८४ मधील शीख इतिहासाच्या संघर्षमय पर्वात शहीद झालेल्या सर्व शीख वीर-वीरांगनांच्या पवित्र स्मृतींना अभिवादन करण्यासाठी आयोजित ४२ व्या शाहिदी समागम कार्यक्रमास उपस्थित राहिलो.
या पवित्र प्रसंगी शहीदांच्या अतुलनीय त्याग, शौर्य आणि बलिदानाला कृतज्ञतापूर्वक… pic.twitter.com/PeVPTNzMxM
— Girish Mahajan (@girishdmahajan) June 6, 2026
દમદમી ટકસાલ સાથેની નિકટતા: એક નવી અને જોખમી રાજકીય વ્યૂહરચના
દમદમી ટકસાલ અને ભાજપના કેટલાક નેતાઓ વચ્ચે વધતી જતી આ નિકટતા માત્ર અકસ્માત નથી, પરંતુ એક સુનિયોજિત વ્યૂહરચનાનો ભાગ લાગે છે. ટકસાલના પ્રમુખ બાબા હરનામ સિંહ ધુમ્માનું ભાજપના નેતાઓ સાથે મંચ શેર કરવું અને મહારાષ્ટ્રની ચૂંટણીમાં શીખ મતદારોને ભાજપને વોટ આપવાની અપીલ કરવી, તે સ્પષ્ટ કરે છે કે પક્ષ પંજાબની બહાર પણ શીખ સમુદાયના મતો મેળવવા મથે છે. પ્રોફેસર કમલપ્રીત કૌરના મતે, આ ભાજપની પંજાબમાં પોતાની હાજરી મજબૂત કરવાની એક બહુઆયામી યોજના છે. અકાલી દળ સાથેનું જૂનું ગઠબંધન તૂટ્યા પછી, ખેડૂત આંદોલનથી ગ્રામીણ પંજાબમાં જે નુકસાન થયું છે, તેને ભરપાઈ કરવા ભાજપ હવે સીધા શીખ ધાર્મિક સંગઠનોના ખભા પર સવારી કરી રહ્યો છે. પરંતુ આ રસ્તો કેટલો જોખમી છે, તે વિશે પક્ષે કદાચ ગંભીરતાથી વિચાર્યું નથી.
રાષ્ટ્રવાદ વિરુદ્ધ સત્તાવાદ: ભાજપની બેવડી નીતિનો પર્દાફાશ
વડાપ્રધાન મોદીએ સંસદમાં ઓપરેશન બ્લુ સ્ટારને ‘અકાલ તખ્ત પર હુમલો’ ગણાવીને કોંગ્રેસને ઘેરી હતી, જે શીખોની પીડાને સમજવાનો એક પ્રયાસ હતો. પરંતુ ત્યાંથી લઈને ઉગ્રવાદના સમર્થકોના મંચ પર ‘શહીદ’ કહેવા સુધીની સફર એ ભાજપની વિચારધારાનું અધઃપતન દર્શાવે છે. ભાજપ એક તરફ ઉગ્રવાદને ફગાવે છે, તો બીજી તરફ તે જ વિચારધારા સાથે જોડાયેલા સંગઠનોની નજીક જઈ રહ્યો છે, જે તેની રાષ્ટ્રવાદી છબીને ખરડાવી રહી છે. શું કોંગ્રેસના વિરોધ માટે ભાજપ કોઈપણ હદ સુધી જવા તૈયાર છે? ઉગ્રવાદ વિરોધી રાજનીતિ પર ટકી રહેલા પક્ષે જ્યારે આ રીતે પંથક સંગઠનો સાથે જોડાણ કર્યું છે, ત્યારે પંજાબમાં શાંતિ અને સુરક્ષાની વાતો માત્ર ચૂંટણીલક્ષી જુમલા બનીને રહી ગઈ હોય તેવું લાગે છે.
સત્તાની ગણતરીઓ અને લાંબાગાળાનું નુકસાન
પંજાબમાં ભાજપની ચૂંટણી તાકાત ઓછી છે અને તે પરંપરાગત હિન્દુ વોટબેંકથી આગળ વધી શકતો નથી. આ મર્યાદા તોડવા માટે તેણે હવે એવી શક્તિઓનો સહારો લીધો છે, જેની સાથે તેનું હંમેશા ટકરાવ રહ્યું છે. રુલદા સિંહ અને બ્રિગેડિયર જગદીશ ગગનેજા જેવા સંઘના નેતાઓની હત્યા ભૂલવી એટલી સહેલી નથી. રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે જો ભાજપ પોતાની વૈચારિક સ્પષ્ટતા ગુમાવશે, તો તે માત્ર પંજાબમાં જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર દેશમાં પોતાની ઓળખ ખોઈ બેસશે. મહાજનની આ યાત્રા કદાચ આગામી ચૂંટણીમાં થોડા મતો અપાવી શકે, પણ શું તે પક્ષના આત્માની કિંમત ચૂકવીને મેળવેલી જીત નહીં હોય? પંજાબમાં સ્થિરતા લાવવા માટે અકાલી દળ જેવી ધર્મનિરપેક્ષ પંથક પાર્ટીઓ સાથે જે ગઠબંધન હતું, તે શાંતિ માટે વધુ અસરકારક હતું, જ્યારે વર્તમાન વ્યૂહરચના તો પંજાબને ફરીથી જૂના અશાંતિના દિવસોમાં ધકેલી શકે છે.
આ પણ વાંચો:
