Ram Mandir Donation Theft BJP: અયોધ્યામાં રામ મંદિરનું નિર્માણ એ ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) માટે માત્ર એક ધાર્મિક પરિયોજના નથી, પરંતુ તે તેમની રાજકીય ઓળખ અને રાષ્ટ્રીય ઉપલબ્ધિનું સૌથી મોટું પ્રતીક છે. દાયકાઓ લાંબા રામ જન્મભૂમિ આંદોલનના પરિણામે જ્યારે આ મંદિરનું નિર્માણ થયું, ત્યારે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પોતે આ સમગ્ર પરિયોજનાનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. મંદિરની પ્રાણ-પ્રતિષ્ઠા અને નિર્માણનો પૂરેપૂરો શ્રેય વડાપ્રધાનના વ્યક્તિત્વ સાથે જોડવામાં આવ્યો હતો. આ સ્થિતિમાં, જ્યારે મંદિર પરિસરની અંદર જ શ્રદ્ધાળુઓના ચઢાવાની ચોરી જેવી ઘટના સામે આવે છે, ત્યારે ભાજપ માટે તેનાથી પોતાને અલગ કરી લેવું અત્યંત મુશ્કેલ બની જાય છે. સી-વોટરના સર્વેક્ષણ મુજબ, એનડીએ (NDA) ના ૫૩.૭ ટકા મતદારોએ સ્વીકાર્યું છે કે આ ઘટનાથી તેમનો ભરોસો ડગમગ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે આ મુદ્દો સીધો જ પાર્ટીના વફાદાર મતદાર આધારને સ્પર્શી રહ્યો છે.
ટ્રસ્ટનું ગઠન અને વડાપ્રધાનની સીધી જવાબદારી
રામ મંદિરના સંચાલન માટે રચાયેલા ‘શ્રીરામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટ’ અંગે પણ પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. આ ટ્રસ્ટનું ગઠન કેન્દ્ર સરકારે કર્યું હતું અને તેના ૧૫ માંથી ૧૨ સભ્યો સરકાર દ્વારા નામાંકિત કરવામાં આવ્યા હતા. ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૦માં સંસદમાં વડાપ્રધાને પોતે આ ટ્રસ્ટના ગઠનની જાહેરાત કરી હતી. આથી, ટ્રસ્ટના કામકાજમાં કોઈપણ પ્રકારની ગેરરીતિ થાય ત્યારે જનતા સ્વાભાવિક રીતે જ જવાબદારી સરકાર અને વડાપ્રધાનના દરબારમાં નક્કી કરવા માંગે છે. જ્યારે શાસન પોતે જ કોઈ સંસ્થાના કર્તા-ધર્તાઓની પસંદગી કરે, ત્યારે તે સંસ્થાની નિષ્ફળતાઓનું ભારણ પણ તે શાસન પર આવવું અનિવાર્ય છે. આ એક વહીવટી નિષ્ફળતા હોવા છતાં, રાજકીય રીતે તેને મોદી સરકારની નિષ્ફળતા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
નેતૃત્વ અને પદાધિકારીઓ સાથેના અંગત જોડાણો
વિવાદના કેન્દ્રમાં રહેલા ટ્રસ્ટના મહાસચિવ ચંપત રાયનું રાજીનામું આ સમગ્ર મામલાની ગંભીરતા દર્શાવે છે. ચંપત રાય આરએસએસ અને વિશ્વ હિંદુ પરિષદના વરિષ્ઠ નેતા હોવાની સાથે વડાપ્રધાનના નજીકના વર્તુળમાં ગણાય છે. જ્યારે ટ્રસ્ટના વહીવટકર્તાઓ અને તેના અન્ય કર્મચારીઓ પર ચોરીના ગંભીર આરોપો લાગે છે, ત્યારે ભાજપ માટે એ દલીલ કરવી મુશ્કેલ બની જાય છે કે આ લોકો સંગઠનથી અલિપ્ત છે. ભાજપના જ વરિષ્ઠ નેતા વિનય કટિયાર જેવા લોકોએ પણ જાહેરમાં ટ્રસ્ટના પદાધિકારીઓ પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે, જેનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આ વિવાદ ભાજપના આંતરિક વર્તુળોમાં પણ ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.
મોદીની રાજકીય છબીના મુખ્ય પાયા પર ઘા
વડાપ્રધાન મોદીની રાજકીય છબી મુખ્યત્વે ત્રણ સ્તંભો પર ટકેલી છે: હિંદુ આસ્થાના રક્ષક, ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી નેતા અને મજબૂત શાસન આપનાર પ્રશાસક. રામ મંદિરમાં ચઢાવાની ચોરીનો મામલો આ ત્રણેય છબીઓને એકસાથે પ્રભાવિત કરી રહ્યો છે. કરોડો લોકો જેમને આસ્થાનું કેન્દ્ર માને છે, ત્યાં જો ભ્રષ્ટાચાર અને ચોરી જેવી ઘટનાઓ બને, તો તે ભાજપના ‘સ્વચ્છ અને કુશળ શાસન’ ના દાવા પર સીધો પ્રશ્નાર્થચિહ્ન મૂકે છે. આ ઘટના માત્ર વહીવટી લાપરવાહી નથી, પરંતુ આસ્થા સાથે થયેલો વિશ્વાસઘાત હોવાથી તે મતદારોની ભાવનાત્મક સંવેદના સાથે જોડાયેલો ગંભીર મુદ્દો બની ગયો છે.
ચોરીનું મોટું નેટવર્ક અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર સવાલ
તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે આ કોઈ છૂટીછવાઈ ચોરી નથી, પરંતુ આશરે ૨૦૦ લોકોનું એક સુનિયોજિત નેટવર્ક છે. આરોપ છે કે મંદિરના દાનપાત્રમાંથી સોનું-ચાંદી ચોરીને તેને કર્ણાટક મોકલી ઓગાળવામાં આવતું હતું. એટલું જ નહીં, કર્મચારીઓ માટેના જેકેટોની પણ હેરાફેરી થઈ હોવાના આરોપો છે. આટલી મોટી સંખ્યામાં લોકોની સંડોવણી અને લાંબા સમયથી ચાલતી આ પ્રવૃત્તિ, મંદિરની સુરક્ષા અને દેખરેખ વ્યવસ્થા પર ગંભીર સવાલો ઊભા કરે છે. જે પાર્ટીએ પોતાને દેશના હિંદુ ધાર્મિક સ્થળોના સૌથી મોટા સુરક્ષાકવચ તરીકે રજૂ કરી છે, ત્યાં જ આવી ઘટનાઓનું ઘટી જવું ભાજપના દાવાઓને નૈતિક રીતે નબળા પાડે છે.
ચુપ્પી અને રાજકીય અસમંજસ
આ મુદ્દે વડાપ્રધાનની લાંબી ચુપ્પી વિપક્ષો માટે એક મોટું હથિયાર બની ગઈ છે. કોંગ્રેસ અને સમાજવાદી પાર્ટી જેવા પક્ષો દરરોજ આ મુદ્દે મોદીને ઘેરી રહ્યા છે. જો સરકાર આ મામલે મૌન સેવે છે તો તેને ‘મામલો દબાવવાની કોશિશ’ ગણવામાં આવે છે, અને જો સરકાર ખુલીને નિવેદન આપે તો ટ્રસ્ટની નિષ્ફળતાનો સ્વીકાર કરવો પડે તેમ છે. ભાજપ હાલમાં એક એવી રાજકીય જાળમાં ફસાયેલી છે, જ્યાં કોઈ પણ નિર્ણય કે નિવેદન પક્ષ માટે મુસીબત બની શકે તેમ છે. આ આખરે એક રાજકીય રણનીતિની સંરચનાત્મક કમજોરી છે, જે દર્શાવે છે કે આસ્થાના મુદ્દાઓ પર જ્યારે રાજકારણ હાવી થાય ત્યારે તેની કિંમત કેટલી ચૂકવવી પડી શકે છે.
આ પણ વાંચો:
