Bihar AK-47 Firing Row: બિહારમાં વિદ્યાર્થી આંદોલન દરમિયાન સીવાનમાં પોલીસ દ્વારા AK-47માંથી ફાયરિંગ થયાના આરોપોએ સમગ્ર દેશનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. ઘટનાનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા બાદ વિપક્ષે રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકાર બંનેને ઘેરી છે. કોંગ્રેસ, રાજદ, આઈશા અને અન્ય વિદ્યાર્થી સંગઠનો આ ઘટનાને લઈને સતત સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે. બીજી તરફ દિલ્હીમાં પેલેટ ગનના ઉપયોગને લઈને પણ વિવાદ વધ્યો છે અને બંને મુદ્દાઓ હવે સંસદથી લઈને સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચી ગયા છે.
સીવાનમાં AK-47 ફાયરિંગનો વીડિયો વાયરલ
વાયરલ થયેલા વીડિયોમાં એક પોલીસકર્મી AK-47 સાથે વિદ્યાર્થીઓ તરફ ફાયરિંગ કરતો જોવા મળ્યાનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે. પોલીસે સંબંધિત જવાનની ઓળખ અભિષેક પટેલ તરીકે કરી છે અને તેને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યો છે. આરોપ છે કે તેણે ચાર રાઉન્ડ ફાયરિંગ કર્યું હતું. આ ઘટનામાં મોહમ્મદ આરિફ, આકાશ કુમાર અને બુલેટ કુમાર ગૌડ સહિત ત્રણ લોકો ઘાયલ થયા છે. ત્રણેયની સારવાર પટનાની હોસ્પિટલમાં ચાલી રહી છે અને વહીવટી તંત્રએ તેમને જોખમ બહાર હોવાનું જણાવ્યું છે.
ડીએમ અને એસપીના નિવેદનોમાં વિરોધાભાસ
સીવાનના જિલ્લા અધિકારીએ જણાવ્યું કે સંબંધિત જવાનને ફાયરિંગ કરવાનો કોઈ આદેશ આપવામાં આવ્યો નહોતો. બીજી તરફ અગાઉ પ્રભાત ખબરમાં પ્રકાશિત નિવેદન મુજબ એસપીએ જણાવ્યું હતું કે ભીડ તરફથી ફાયરિંગ થતા પોલીસે આત્મરક્ષામાં જવાબી કાર્યવાહી કરી હતી. બંને નિવેદનો વચ્ચેના વિરોધાભાસને કારણે ઘટનાની પારદર્શિતા અંગે પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.
વિદ્યાર્થીઓની ધરપકડનો મુદ્દો ગરમાયો
વિદ્યાર્થી સંગઠનો અને વિપક્ષી પક્ષોના દાવા મુજબ બિહારના વિવિધ જિલ્લાઓમાંથી મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. ધરપકડ કરાયેલા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા અંગે અલગ-અલગ આંકડા સામે આવી રહ્યા છે. મીડિયા અહેવાલોમાં 400થી 700 વિદ્યાર્થીઓ સુધીની ધરપકડની ચર્ચા થઈ રહી છે. અનેક પરિવારોનો દાવો છે કે તેમને પોતાના બાળકો ક્યાં રાખવામાં આવ્યા છે તેની માહિતી પણ મળી રહી નથી.
તેજસ્વી યાદવની ચેતવણી
રાજદ નેતા તેજસ્વી યાદવે સરકારને ચેતવણી આપી છે કે જો ધરપકડ કરાયેલા તમામ વિદ્યાર્થીઓને મુક્ત કરવામાં નહીં આવે અને તેમની સામે નોંધાયેલા કેસ પાછા લેવામાં નહીં આવે તો બિહારમાં મોટું જનઆંદોલન શરૂ કરવામાં આવશે. તેમણે AK-47નો ઉપયોગ વિદ્યાર્થી પ્રદર્શન સામે કરવામાં આવ્યો હોવાનો ગંભીર આરોપ મૂક્યો છે અને આ ઘટનાની નિષ્પક્ષ તપાસની માંગ કરી છે.
આઈશા અને વિદ્યાર્થી સંગઠનોની માંગ
વિદ્યાર્થી સંગઠન આઈશાએ પણ સરકારને સમયમર્યાદા આપી છે. સંગઠનનું કહેવું છે કે જો વિદ્યાર્થીઓની મુક્તિ નહીં થાય તો રાજ્યવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ કરવામાં આવશે. સંગઠનનો આરોપ છે કે પોલીસ દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ સામે અતિશય બળપ્રયોગ કરવામાં આવ્યો છે અને તેમની સાથે અપરાધીઓ જેવો વ્યવહાર થઈ રહ્યો છે.
સંસદમાં ગુંજ્યો મુદ્દો
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે, રાહુલ ગાંધી, કે.સી. વેણુગોપાલ અને અન્ય વિપક્ષી નેતાઓએ સંસદમાં બિહાર અને દિલ્હીની બંને ઘટનાઓ પર ગૃહમંત્રી અમિત શાહ પાસેથી જવાબ માંગ્યો. વિપક્ષે સવાલ કર્યો કે વિદ્યાર્થીઓ સામે AK-47 અને પેલેટ ગનના ઉપયોગનો આદેશ કોણે આપ્યો હતો.
કોંગ્રેસનો સરકાર પર પ્રહાર
કોંગ્રેસે વોટ ચોરી, પેપર ચોરી અને ચંદા ચોરી જેવા મુદ્દાઓ સાથે વિદ્યાર્થી આંદોલનને જોડીને સરકાર પર નિશાન સાધ્યું. રાહુલ ગાંધીએ સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે બિહારમાં વિદ્યાર્થીઓ સામે ગોળીબાર અને ધરપકડો લોકશાહી માટે ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે. તેમણે સરકાર પર વિદ્યાર્થીઓ સાથે કરેલા વચનો તોડવાનો આરોપ પણ મૂક્યો.
પોલીસ કાર્યવાહી અને કેસોની સંખ્યા
સીવાનમાં પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર 30થી વધુ પોલીસકર્મીઓ પણ ઘાયલ થયા છે. અત્યાર સુધીમાં 102 લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે અને લગભગ 3000 અજાણ્યા લોકો સામે FIR નોંધવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે. ગોપાલગંજમાં પણ અનેક વિદ્યાર્થીઓને ફરાર જાહેર કરીને તેમના પર ઇનામ જાહેર કરાયાની માહિતી સામે આવી છે.
વિદ્યાર્થીઓના ફોટા જાહેર કરાયા
પટના અને સીતામઢી સહિતના વિસ્તારોમાં પોલીસ અને જિલ્લા વહીવટી તંત્રએ અનેક વિદ્યાર્થીઓના ફોટા જાહેર કરીને તેમની ઓળખ અંગે માહિતી માંગતી જાહેર અપીલો પ્રસિદ્ધ કરી છે. વિપક્ષે આ કાર્યવાહીનો વિરોધ કરતાં કહ્યું છે કે કોઈ કોર્ટના ચુકાદા પહેલાં વિદ્યાર્થીઓને અસામાજિક તત્વ તરીકે રજૂ કરવું યોગ્ય નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો મામલો
રાજદના રાજ્યસભા સાંસદ મનોજ ઝાએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી છે જેમાં પોલીસ કાર્યવાહી, AK-47 ફાયરિંગ અને પ્રદર્શનકારીઓ વિરુદ્ધ થયેલી કાર્યવાહીની તપાસની માંગ કરવામાં આવી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે પણ નોંધ્યું કે શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શન લોકશાહીનો મહત્વપૂર્ણ અધિકાર છે અને આવા પ્રસંગો માટે સ્પષ્ટ પ્રોટોકોલની જરૂરિયાત છે.
દિલ્હીમાં પેલેટ ગનનો વિવાદ
દિલ્હીમાં પ્રદર્શન દરમિયાન પેલેટ ગનના ઉપયોગને લઈને પણ વિવાદ યથાવત છે. મીડિયા અહેવાલોમાં સૂત્રોના હવાલાથી જણાવાયું છે કે આંતરિક તપાસમાં રેપિડ એક્શન ફોર્સના એક જવાન દ્વારા પેલેટ ગનનો ઉપયોગ થયો હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ મુદ્દે પણ કોંગ્રેસ ગૃહમંત્રી પાસેથી સ્પષ્ટીકરણ માંગે છે.
લોક પરીક્ષા કાયદામાં સુધારાનો પ્રસ્તાવ
આ સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે જાહેર પરીક્ષાઓમાં ગેરરીતિ અટકાવવા માટેના કાયદામાં સુધારો લાવતું વિધેયક સંસદમાં રજૂ કર્યું છે. પ્રસ્તાવ મુજબ પેપર લીક જેવા કેસોની તપાસ નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં પૂર્ણ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે અને ટ્રાયલ ઝડપી બનાવવાનો ઉદ્દેશ્ય છે. જોકે વિપક્ષે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે કે વર્તમાન ન્યાયિક વ્યવસ્થામાં આ સમયમર્યાદા વ્યવહારિક રીતે શક્ય છે કે નહીં.
ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ પર સવાલ
વિપક્ષે દલીલ કરી છે કે દેશમાં પહેલાથી જ અનેક ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટોમાં લાખો કેસ લંબિત છે. NEET પેપર લીક જેવા મહત્વના કેસોમાં પણ તપાસ અને સુનાવણી લાંબી ચાલતી હોવાના ઉદાહરણો આપીને સરકારના નવા વચનોની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે.
કાનૂની સહાયની જાહેરાત
વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે વિદ્યાર્થી પ્રદર્શન સાથે જોડાયેલા કેસોમાં કાનૂની મદદની જાહેરાત કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે જરૂર પડ્યે દેશભરના વકીલોને જોડીને વિદ્યાર્થીઓને કાનૂની સહાય આપવામાં આવશે. સાથે જ પોલીસ કાર્યવાહી સંબંધિત પુરાવા એકત્ર કરવા માટે અલગ વ્યવસ્થા ઉભી કરવાની પણ જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
રાજકીય અને કાનૂની લડાઈ વધુ તેજ બનવાની શક્યતા
વિદ્યાર્થીઓની ધરપકડ, AK-47 ફાયરિંગ, પેલેટ ગન વિવાદ અને પેપર લીક જેવા મુદ્દાઓ હવે રાજકીય તેમજ કાનૂની બંને સ્તરે ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી ગયા છે. આગામી દિવસોમાં સુપ્રીમ કોર્ટની કાર્યવાહી, સરકારના જવાબો અને વિરોધ પક્ષોના આંદોલનોના આધારે સમગ્ર ઘટનાક્રમ વધુ મહત્વનો બનવાની શક્યતા છે.
