India Chief Ministers ADR Report: દેશના 28 રાજ્યો અને ત્રણ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના કુલ 31 વર્તમાન મુખ્યમંત્રીઓના ચૂંટણી એફિડેવિટના વિશ્લેષણમાં તેમની સંપત્તિ, ગુનાહિત કેસો, શૈક્ષણિક લાયકાત, ઉંમર અને જાહેર જીવન વિશે અનેક રસપ્રદ વિગતો સામે આવી છે. આ વિશ્લેષણ Association for Democratic Reforms (ADR) અને National Election Watch દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. રિપોર્ટ 27 જુલાઈએ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો અને તેમાં મુખ્યમંત્રીઓએ પોતાની છેલ્લી ચૂંટણી પહેલાં ચૂંટણી પંચ સમક્ષ દાખલ કરેલા એફિડેવિટનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો છે.
સરેરાશ સંપત્તિ 118 કરોડથી વધુ, કુલ સંપત્તિ 3,660 કરોડ રૂપિયા
રિપોર્ટ મુજબ દેશના તમામ 31 મુખ્યમંત્રીઓની કુલ જાહેર કરાયેલી સંપત્તિ લગભગ 3,660 કરોડ રૂપિયા છે. દરેક મુખ્યમંત્રીની સરેરાશ સંપત્તિ 118.07 કરોડ રૂપિયા નોંધાઈ છે. તેમાં ચાર મુખ્યમંત્રી એવા છે જેમણે 100 કરોડ રૂપિયાથી વધુની સંપત્તિ જાહેર કરી છે.
કર્ણાટકના D.K. Shivakumar સૌથી ધનિક મુખ્યમંત્રી
સૌથી વધુ સંપત્તિ કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી D.K. Shivakumar પાસે છે. તેમણે કુલ 1,413.8 કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિ જાહેર કરી છે. તેમાં આશરે 273 કરોડ રૂપિયાની ચલ સંપત્તિ અને 1,140 કરોડ રૂપિયાથી વધુની અચલ સંપત્તિનો સમાવેશ થાય છે. તેમની કોમર્શિયલ મિલકતોમાં બેંગલુરુના ગોપાલપુરા વિસ્તારમાં આવેલી Global Mall Business Space માં મોટી ભાગીદારી છે. ઉપરાંત બેંગલુરુના સદાશિવનગરમાં રહેણાંક મકાન, દિલ્હીના સફદરજંગ એન્ક્લેવમાં ફ્લેટ તેમજ કર્ણાટકના રમનગરા અને બેંગલુરુમાં કૃષિ અને બિન-કૃષિ જમીન પણ તેમની સંપત્તિમાં સામેલ છે. તેમણે પોતાની વાર્ષિક આવક 14.24 કરોડ રૂપિયા દર્શાવી છે, જ્યારે તેમના પર 265 કરોડ રૂપિયાથી વધુની જવાબદારીઓ પણ નોંધાયેલી છે.
ચંદ્રબાબુ નાયડુ સંપત્તિમાં બીજા ક્રમે
આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી N. Chandrababu Naidu 931.83 કરોડ રૂપિયાની જાહેર કરાયેલી સંપત્તિ સાથે બીજા ક્રમે છે. તેમની મોટાભાગની સંપત્તિ શેર, રોકાણ અને અન્ય ચલ સંપત્તિમાં છે. Heritage Foods Limited સહિત અનેક કંપનીઓમાં પરિવારની મોટી ભાગીદારી તેમની સંપત્તિનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. તેમની અચલ સંપત્તિમાં હૈદરાબાદ, તેલંગાણા, આંધ્ર પ્રદેશ અને તમિલનાડુમાં આવેલી મિલકતોનો સમાવેશ થાય છે.
ફિલ્મ સ્ટારમાંથી મુખ્યમંત્રી બનેલા C. Joseph Vijay ત્રીજા ક્રમે
તમિલનાડુના મુખ્યમંત્રી અને જાણીતા ફિલ્મ અભિનેતા C. Joseph Vijayએ કુલ 648.85 કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિ જાહેર કરી છે. તેમાં બેંક ડિપોઝિટ, ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ, સોના-હીરાના દાગીના તેમજ BMW i7, Lexus અને Toyota Vellfire જેવી લક્ઝરી કારોનો સમાવેશ થાય છે. તેમની વાર્ષિક જાહેર કરાયેલી આવક 184.53 કરોડ રૂપિયા છે, જે તમામ મુખ્યમંત્રીઓમાં સૌથી વધુ છે.
Pema Khandu પણ અબજોપતિ ક્લબમાં
અરુણાચલ પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી Pema Khandu એ 332.56 કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિ જાહેર કરી છે. તેમની ચલ અને અચલ સંપત્તિ લગભગ સમાન પ્રમાણમાં વહેંચાયેલી છે. જોકે તેમણે પોતાની વ્યક્તિગત આવક દર્શાવી નથી, જ્યારે તેમના પર 180 કરોડ રૂપિયાથી વધુની જવાબદારીઓ નોંધાયેલી છે.
સૌથી ઓછી સંપત્તિ Omar Abdullah પાસે
જમ્મુ-કાશ્મીરના મુખ્યમંત્રી Omar Abdullahએ માત્ર 55.24 લાખ રૂપિયાની સંપત્તિ જાહેર કરી છે, જે તમામ મુખ્યમંત્રીઓમાં સૌથી ઓછી છે. તેમની સમગ્ર સંપત્તિ ચલ સંપત્તિ તરીકે દર્શાવવામાં આવી છે. ત્યારબાદ પશ્ચિમ બંગાળના Shubhendu Adhikari 85.87 લાખ રૂપિયાની સંપત્તિ સાથે બીજા ક્રમે છે. ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી Yogi Adityanathએ 1.54 કરોડ રૂપિયા અને પંજાબના Bhagwant Mannએ 1.97 કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિ જાહેર કરી છે.
મધ્યમ શ્રેણીના મુખ્યમંત્રીઓમાં અનેક મોટા નામો
ચાર અબજોપતિ મુખ્યમંત્રીઓ અને ઓછી સંપત્તિ ધરાવતા મુખ્યમંત્રીઓ વચ્ચે એવા 21 મુખ્યમંત્રી છે જેમની સંપત્તિ લગભગ 2 કરોડથી 42 કરોડ રૂપિયા વચ્ચે છે. તેમાં મધ્ય પ્રદેશના Mohan Yadav, આસામના Himanta Biswa Sarma, તેલંગાણાના Revanth Reddy, મહારાષ્ટ્રના Devendra Fadnavis, હરિયાણાના Nayab Singh, દિલ્હીની Rekha Gupta સહિત અનેક મુખ્યમંત્રીઓનો સમાવેશ થાય છે.
45 ટકા મુખ્યમંત્રીઓ સામે ગુનાહિત કેસો
ADRના અહેવાલ મુજબ 31માંથી 14 મુખ્યમંત્રીઓએ પોતાની સામે ગુનાહિત કેસો બાકી હોવાની માહિતી આપી છે. એટલે કે લગભગ 45 ટકા મુખ્યમંત્રીઓ સામે કોઈને કોઈ ફોજદારી કેસ ચાલી રહ્યો છે. તેમાંના 11 મુખ્યમંત્રીઓ સામે ગંભીર પ્રકારના ગુનાઓના કેસ નોંધાયેલા છે. તેમાં લાંચ, ફોજદારી ધમકી, બનાવટી દસ્તાવેજો, સામાજિક દુશ્મનાવટ ફેલાવવી અને હત્યાના પ્રયાસ જેવા આરોપોનો સમાવેશ થાય છે.
Revanth Reddy સામે સૌથી વધુ 89 કેસ
તેલંગાણાના મુખ્યમંત્રી Anumula Revanth Reddy સામે સૌથી વધુ 89 કેસ નોંધાયેલા છે. તેમાંના 72 કેસ ગંભીર ગુનાઓની શ્રેણીમાં આવે છે. આ કેસોમાં ફોજદારી ધમકી, છેતરપિંડી અને જાહેર શાંતિ ભંગ કરવા જેવા આરોપોનો સમાવેશ થાય છે.
Shubhendu Adhikari અને Shivakumar સામે હત્યાના પ્રયાસના કેસ
પશ્ચિમ બંગાળના Shubhendu Adhikari સામે 29 કેસ નોંધાયેલા છે, જેમાં હત્યાના પ્રયાસ, ફોજદારી ધમકી, માનહાનિ અને અનુસૂચિત જાતિ-જનજાતિ અધિનિયમ હેઠળના કેસોનો સમાવેશ થાય છે. કર્ણાટકના D.K. Shivakumar સામે 19 કેસ છે, જેમાં ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ કાયદો અને મની લોન્ડરિંગ સંબંધિત કેસો પણ સામેલ છે.
Chandrababu Naidu સામે પણ અનેક ગંભીર કેસ
આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી Chandrababu Naidu સામે કુલ 19 કેસ છે. તેમાં છેતરપિંડી, ફોજદારી વિશ્વાસઘાત અને હત્યાના પ્રયાસ સહિતના ગંભીર આરોપોનો સમાવેશ થાય છે.
P.S. Tamang એકમાત્ર દોષિત જાહેર થયેલા મુખ્યમંત્રી
સિક્કિમના મુખ્યમંત્રી P.S. Tamang એવા એકમાત્ર મુખ્યમંત્રી છે જેમને અગાઉ Prevention of Corruption Act હેઠળ દોષિત જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા.
મહિલા મુખ્યમંત્રી માત્ર એક
રિપોર્ટ મુજબ દેશના 31 મુખ્યમંત્રીઓમાં માત્ર એક મહિલા મુખ્યમંત્રી છે. દિલ્હીની મુખ્યમંત્રી Rekha Gupta એકમાત્ર મહિલા તરીકે નોંધાઈ છે.
શૈક્ષણિક લાયકાતમાં પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટ સૌથી વધુ
શૈક્ષણિક લાયકાતના આધારે જોવામાં આવે તો નવ મુખ્યમંત્રીઓ પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટ છે. સાત મુખ્યમંત્રીઓ ગ્રેજ્યુએટ, છ ગ્રેજ્યુએટ પ્રોફેશનલ, ત્રણ ડોક્ટરેટ ધરાવે છે અને બે મુખ્યમંત્રીઓએ માત્ર ધોરણ 10 સુધીનો અભ્યાસ કર્યો છે.
ઉંમરમાં 51થી 60 વર્ષનો વર્ગ સૌથી મોટો
ઉંમરના આધારે 17 મુખ્યમંત્રીઓ 51થી 60 વર્ષની વય વચ્ચે આવે છે. પુડુચેરીના મુખ્યમંત્રી N. Rangasamy 75 વર્ષની ઉંમરે સૌથી વયસ્ક મુખ્યમંત્રી છે, જ્યારે અરુણાચલ પ્રદેશના Pema Khandu અને મેઘાલયના Conrad Sangma બંને 44 વર્ષની ઉંમરે સૌથી યુવા મુખ્યમંત્રી તરીકે નોંધાયા છે.
રિપોર્ટ શું દર્શાવે છે?
ADR અને National Election Watch ના આ વિશ્લેષણથી સ્પષ્ટ થાય છે કે દેશના મુખ્યમંત્રીઓમાં સંપત્તિ, જાહેર જીવનનો અનુભવ, શૈક્ષણિક લાયકાત અને કાનૂની સ્થિતિમાં નોંધપાત્ર તફાવત જોવા મળે છે. કેટલાક મુખ્યમંત્રીઓ પાસે હજારો કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિ છે તો કેટલાક પાસે એક કરોડ રૂપિયાથી પણ ઓછી સંપત્તિ છે. બીજી તરફ અનેક મુખ્યમંત્રીઓ સામે ગંભીર ગુનાહિત કેસો બાકી હોવા છતાં તેઓ રાજ્યનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે. આ અહેવાલ ચૂંટણી એફિડેવિટના આધારે જાહેર પ્રતિનિધિઓની નાણાકીય અને કાનૂની સ્થિતિ અંગે મહત્વપૂર્ણ ઝલક પ્રદાન કરે છે.
