BJP West Bengal: ગુજરાત મોડેલને આગળ ધરીને 2014માં નરેન્દ્ર મોદી અને BJPએ રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં મોટી જીત મેળવી હતી. હવે 12 વર્ષ બાદ પશ્ચિમ બંગાળમાં સત્તા મળ્યા પછી BJP સામે એવી જ તક ઊભી થઈ છે. જો રાજ્યમાં ભ્રષ્ટાચાર પર નિયંત્રણ, ઉદ્યોગોનું પુનરાગમન અને ઝડપી વિકાસ દ્વારા ‘બંગાળ મોડેલ’ ઊભું કરવામાં સફળતા મળે, તો 2029ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં તે BJP માટે રાષ્ટ્રીય સ્તરે મોટું રાજકીય ઉદાહરણ બની શકે છે. જોકે, બીજી તરફ પાર્ટીના તૃણમૂલ કોંગ્રેસ જેવા રાજકીય વર્તનને લઈને તેના પોતાના સમર્થકોમાં પણ સવાલો ઊભા થઈ રહ્યા છે.
ઐતિહાસિક જીત બાદ BJP સામે મોટો પડકાર
2011માં મમતા બેનર્જીએ ‘પોરિબોર્તન’ એટલે કે બદલાવના નારા સાથે પશ્ચિમ બંગાળમાં 34 વર્ષ જૂની ડાબેરી મોરચાની સરકારનો અંત લાવ્યો હતો. તેમણે રાજકીય હિંસા, પાર્ટી-રાજ્ય વ્યવસ્થા અને ઉદ્યોગો માટે જમીન અધિગ્રહણ જેવી સમસ્યાઓ દૂર કરવાનો વાયદો કર્યો હતો. પરંતુ વર્ષો દરમિયાન તેમની સરકાર પર ‘કટ મની’, તોલાબાજી, જમીન કબજા અને રાજકીય સંરક્ષણ જેવા આરોપો લાગતા રહ્યા.
મે 2026માં BJPએ તૃણમૂલ કોંગ્રેસને હરાવીને રાજ્યમાં પ્રથમ વખત સરકાર બનાવી ત્યારે મતદારોને આશા હતી કે નવી સરકાર જૂની વ્યવસ્થાથી અલગ રાજકીય અને વહીવટી સંસ્કૃતિ સ્થાપિત કરશે. જોકે સરકાર બન્યા બાદ થોડા જ સમયમાં BJP પર પણ કેટલાક એવા જ આરોપો લાગવા લાગ્યા છે.
‘તૃણમૂલકરણ’થી BJPના સમર્થકોમાં ચિંતા
6 ઓગસ્ટના એક અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે તૃણમૂલ સરકાર સામે વર્ષોથી રહેલા બળજબરીથી વસૂલાત, મનમાની અને જમીન કબજાના આરોપો હવે BJPના કેટલાક નેતાઓ સામે પણ ઊઠી રહ્યા છે. BJPના સૂત્રોના હવાલાથી જણાવાયું કે રાજ્યના વરિષ્ઠ નેતૃત્વ સુધી ડઝનેક ફરિયાદો પહોંચી છે.
આ ફરિયાદોમાં કોલકાતા અને આસપાસના વિસ્તારો ઉપરાંત વિવિધ જિલ્લાઓના કેટલાક નેતાઓ અને ધારાસભ્યો પર પૂર્વ તૃણમૂલ સરકારની ‘સિન્ડિકેટ સંસ્કૃતિ’નું પુનરાવર્તન કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે. સરકાર તરફથી આવા આરોપોને ગંભીરતાથી લેવાના સંકેતો પણ આપવામાં આવ્યા છે.
મુખ્યમંત્રી સુવેન્દુ અધિકારીએ કટ મની, સિન્ડિકેટ દ્વારા વસૂલાત અને ગેરકાયદેસર ટોલ અંગે ફરિયાદ કરવા માટે ત્રણ ટોલ-ફ્રી હેલ્પલાઇન શરૂ કરી છે. સાથે જ ત્રણ વરિષ્ઠ IPS અધિકારીઓને એન્ટી-કરપ્શન બ્રાન્ચમાં મોકલવામાં આવ્યા છે.
અહેવાલ મુજબ, પાર્ટીએ ભ્રષ્ટાચાર અને બળજબરીથી વસૂલાતના આરોપોને લઈને આશરે 50 BJP નેતાઓને હાંકી કાઢ્યા છે અને 100થી વધુ અન્ય નેતાઓને તેમના હોદ્દા પરથી દૂર કર્યા છે. કેટલાક કિસ્સામાં પૂર્વ તૃણમૂલ નેતાઓ સાથે મળીને કામ કરવાનો આરોપ પણ કારણ બન્યો હોવાનું જણાવાયું છે.
‘માત્ર 100 દિવસમાં બદલાઈ ગઈ છબી?’
ચૂંટણી બાદ BJP અને તૃણમૂલ કોંગ્રેસ વચ્ચેના બદલાયેલા સંબંધો પણ ચર્ચાનો વિષય બન્યા છે. 20 ઓગસ્ટે એક રાજકીય ટિપ્પણીમાં જણાવાયું હતું કે સરકારની રચના પછી થોડા જ અઠવાડિયામાં સોશિયલ મીડિયા પર અસંતોષ દેખાવા લાગ્યો હતો.
BJPના કેટલાક સમર્થકોને સૌથી વધુ ચિંતા એ વાતની છે કે ચૂંટણીમાં તૃણમૂલ વિરુદ્ધ મત આપ્યા બાદ અનેક મોટા તૃણમૂલ નેતાઓને NDA સાથે જોડવામાં આવ્યા. આથી કેટલાક લોકોમાં એવી ધારણા ઊભી થઈ છે કે BJP સત્તામાં આવ્યા બાદ એ જ રાજકીય સંસ્કૃતિ તરફ આગળ વધી રહી છે, જેને દૂર કરવાના વાયદા સાથે તેને મત મળ્યા હતા.
RSS સાથે જોડાયેલા વરિષ્ઠ વકીલ જયદીપ સેને પણ ચેતવણી આપી છે કે બંગાળનો જનાદેશ માત્ર BJPના સમર્થનમાં નહોતો, પરંતુ તૃણમૂલ કોંગ્રેસના શાસન વિરુદ્ધ પણ હતો. તેમના મતે, ભ્રષ્ટાચાર અંગેના કેટલાક અહેવાલોને વધારીને રજૂ કરવામાં આવ્યા હોઈ શકે, પરંતુ તમામ આરોપોને સંપૂર્ણપણે ખોટા ગણવા યોગ્ય નથી.
ઉદ્યોગ અને વિકાસ બની શકે છે BJPની મોટી કસોટી
BJP માટે હવે સૌથી મોટો પડકાર માત્ર રાજકીય નિયંત્રણ જાળવવાનો નથી, પરંતુ બંગાળની અર્થવ્યવસ્થાને નવી દિશા આપવાનો પણ છે. જો સરકાર ભ્રષ્ટાચાર અને બળજબરીથી વસૂલાતને નિયંત્રિત કરી શકે અને રાજ્યમાં નવા ઉદ્યોગો તથા રોકાણ લાવી શકે, તો બંગાળને દેશ સામે વિકાસના મોડેલ તરીકે રજૂ કરી શકાય છે.
આર્થિક સલાહકાર પરિષદના સભ્ય સંજીવ સાન્યાલે ‘વિકસિત ભારત’ માટે ‘વિકસિત બંગાળ’ અને ‘વિકસિત પૂર્વી ભારત’ને મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યું છે. તેમના મતે, કોલકાતા સહિત પૂર્વી ભારતનાં મોટા શહેરી કેન્દ્રોનો ઝડપી વિકાસ દેશના સમગ્ર આર્થિક વિકાસ માટે જરૂરી છે.
‘ઉભરતું બંગાળ’ 2029માં BJPનું નવું હથિયાર?
પશ્ચિમ બંગાળના નાણામંત્રી સ્વપન દાસગુપ્તાએ પણ રાજ્યની લાંબા સમયથી ચાલતી આર્થિક નિરાશાનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. તેમના અનુસાર, લગભગ પાંચ દાયકાથી બંગાળમાં એવી લાગણી વધી છે કે ભારતની આર્થિક વિકાસકથા હવે રાજ્યને પાછળ રાખીને આગળ વધી રહી છે.
તેમણે ભાર મૂક્યો કે પડકાર માત્ર બહારથી મૂડી લાવવાનો નથી. બંગાળના સ્થાનિક ઉદ્યોગસાહસિકોને નાના અને મધ્યમ વ્યવસાયોમાંથી બહાર કાઢીને મોટા રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પહોંચાડવાની જરૂર છે.
આથી BJP માટે બંગાળ એક મોટી પરીક્ષા બની શકે છે. જો સરકાર ‘તૃણમૂલકરણ’ના આરોપોથી દૂર રહીને પારદર્શક શાસન, ભ્રષ્ટાચાર સામે કડક કાર્યવાહી, રોજગાર અને ઔદ્યોગિક વિકાસમાં પરિણામ આપી શકે, તો ‘ઉભરતું બંગાળ’ 2029ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં BJP માટે ગુજરાત મોડેલ જેવી રાજકીય સફળતાની કહાણી બની શકે છે. પરંતુ જો સત્તા મળ્યા પછી જૂની જ રાજકીય સંસ્કૃતિ પુનરાવર્તિત થશે, તો ઐતિહાસિક જનાદેશ ઝડપથી નિરાશામાં બદલાઈ શકે છે.
