Amit Shah Illegal Immigrants: કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે 25 ઓગસ્ટે જણાવ્યું કે કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી સરકારે દેશને ખૂબ ઓછા સમયમાં ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરીથી મુક્ત કરવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર છેલ્લા આઠ મહિનાથી સરહદી રાજ્યો સાથે ચર્ચા કરીને સરહદ સુરક્ષા માટે ચાર-આયામી અભિગમ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે અને સંબંધિત દસ્તાવેજ રાજ્યો સાથે શેર કરવામાં આવ્યો છે. આ નીતિમાં સરહદ પર તૈનાત સુરક્ષા દળો ઉપરાંત રાજ્ય અને જિલ્લા પ્રશાસન, કેન્દ્ર સરકારના સંબંધિત વિભાગો અને સ્થાનિક નાગરિકોને પણ મહત્વપૂર્ણ હિતધારક બનાવવામાં આવ્યા છે.

‘દેશ કોઈ ધર્મશાળા નથી’

ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરો દ્વારા આયોજિત National Security Strategy Conference એટલે કે NSSCના સમાપન સત્રમાં અમિત શાહે કહ્યું કે ભારતમાં રહેવાનો અધિકાર નાગરિકોને છે અને ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરોને સ્વીકારી શકાય નહીં. તેમણે ઘૂસણખોરીને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને અર્થવ્યવસ્થા માટે જોખમ ગણાવી અને દાવો કર્યો કે તેના કારણે અસ્વાભાવિક વસ્તીગત પરિવર્તન થઈ શકે છે. આ કોન્ફરન્સમાં કેન્દ્ર અને રાજ્યોની સુરક્ષા તથા ગુપ્તચર વ્યવસ્થાઓ સાથે જોડાયેલા 850થી વધુ અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા.

આગામી 15થી 20 વર્ષના સુરક્ષા પડકારો પર નજર

NSSCનો મુખ્ય હેતુ આગામી 15થી 20 વર્ષ દરમિયાન ઊભા થઈ શકે તેવા સુરક્ષા વલણો અને પડકારોનું પૂર્વાનુમાન કરીને તેમની સામે વ્યૂહરચના તૈયાર કરવાનો છે. શાહે અધિકારીઓને કહ્યું કે કોઈ પડકાર મોટું સંકટ બને તે પહેલાં જ તેની ઓળખ કરી તેને રોકવાની વ્યવસ્થા વિકસાવવી જરૂરી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ સુરક્ષિત, ઘૂસણખોરીમુક્ત અને માદક પદાર્થોથી મુક્ત ભારત માટે કેન્દ્ર, રાજ્ય અને સ્થાનિક સ્તરે સંકલિત વ્યવસ્થા ઊભી કરવી પડશે.

2047ના વિકસિત ભારત માટે આંતરિક સુરક્ષા મહત્વપૂર્ણ

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના 2047 સુધી ભારતને વિકસિત રાષ્ટ્ર બનાવવાના લક્ષ્યનો ઉલ્લેખ કરતાં શાહે કહ્યું કે આ લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માટે દેશની આંતરિક સુરક્ષા મજબૂત હોવી પ્રથમ આવશ્યકતા છે. તેમણે રાજ્ય પોલીસ, કેન્દ્રીય તપાસ એજન્સીઓ અને CAPFની કામગીરીની પ્રશંસા કરી અને જમ્મુ-કાશ્મીર, ડાબેરી ઉગ્રવાદથી પ્રભાવિત વિસ્તારો તથા પૂર્વોત્તર ભારતના પડકારોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો હોવાનો દાવો કર્યો.

PFI અને આતંકવાદ વિરોધી કાર્યવાહીનો ઉલ્લેખ

ગૃહમંત્રીએ સપ્ટેમ્બર 2022માં PFIના નેટવર્ક સામે વિવિધ રાજ્યોમાં કરવામાં આવેલી કાર્યવાહીનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે સંગઠનનું નેટવર્ક એક જ રાતમાં મોટા પ્રમાણમાં તોડી પાડવામાં આવ્યું અને ત્યારબાદ PFI પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો. શાહે આ કાર્યવાહીને કેન્દ્ર અને રાજ્ય વચ્ચેના સંકલનનું ઉદાહરણ ગણાવ્યું. તેમણે ‘પ્રહાર’ નામના દેશના પ્રથમ આતંકવાદ વિરોધી સિદ્ધાંતને માત્ર દસ્તાવેજ ન રાખીને આતંકવાદ અને તેના તંત્રને સમાપ્ત કરવા માટે વ્યવહારમાં લાગુ કરવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો.

2019થી 2026 વચ્ચે 274 ફરાર આરોપીઓ પરત લાવ્યાનો દાવો

શાહે ફરાર આરોપીઓને ભારત પરત લાવવાની કાર્યવાહીની પણ માહિતી આપી. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે 2019થી 2026 દરમિયાન વિવિધ દેશોમાંથી 274 ફરાર આરોપીઓને ભારત પરત લાવવામાં આવ્યા છે. તેમણે તમામ રાજ્યોને વિદેશોમાં રહેલા ફરાર આરોપીઓને શોધીને ભારત પરત લાવવાનું લક્ષ્ય રાખવા જણાવ્યું, જેથી તેમની સામે ભારતીય કાયદા મુજબ કાર્યવાહી થઈ શકે.

સાયબર સુરક્ષા, ઊર્જા અને સપ્લાય ચેઇન પણ પડકાર

ગૃહમંત્રીએ સુરક્ષાના બદલાતા સ્વરૂપ અંગે વાત કરતાં વૈશ્વિક અસ્થિરતા, ઊર્જા સુરક્ષાનો અભાવ, સપ્લાય ચેઇનમાં અવરોધ અને સાયબર માધ્યમો દ્વારા વધતા કટ્ટરપંથી દુષ્પ્રચારને મહત્વના પડકાર ગણાવ્યા. તેમણે સુરક્ષા નીતિમાં પરંપરાગત જોખમો ઉપરાંત ટેક્નોલોજી આધારિત પડકારો સામે પણ આગોતરી તૈયારી કરવાની જરૂરિયાત જણાવી.

માદક પદાર્થો સામે પણ સંકલિત અભિયાન

શાહે તાજેતરમાં માદક પદાર્થોના જોખમને સમાપ્ત કરવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો છે. તેમણે રાજ્યો પાસેથી સહયોગ માંગ્યો છે અને સુરક્ષા એજન્સીઓને દેશને નશામુક્ત બનાવવા માટે સંકલિત રીતે કામ કરવા જણાવ્યું છે.

AI અને ચાર મોટા ડેટાબેઝના ઉપયોગ પર ભાર

ગૃહમંત્રીએ CCTNS, ICJS, NATGRID અને NAFIS જેવા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મના એકીકૃત ડેટાબેઝનો વધુ અસરકારક ઉપયોગ કરવાની સૂચના આપી. તેમનું કહેવું હતું કે વિવિધ એજન્સીઓના ડેટાને એકસાથે જોડીને તેનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવે અને AIની મદદથી ગુનાની પેટર્ન ઓળખીને કાર્યવાહીયોગ્ય ગુપ્તચર માહિતી તૈયાર કરવામાં આવે. આ વ્યવસ્થાનો હેતુ ભવિષ્યના સુરક્ષા પડકારોને ઘટના બન્યા પહેલાં ઓળખવાનો છે.

પરંતુ ઘૂસણખોરોનો આંકડો ક્યાં છે?

અમિત શાહના તાજા નિવેદન વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ સવાલ અગાઉના RTI જવાબને લઈને ઊભો થાય છે. અહેવાલ અનુસાર, જાન્યુઆરી 2026માં ગૃહ મંત્રાલયે RTIના જવાબમાં જણાવ્યું હતું કે દેશભરમાં ‘ઘૂસણખોરો’ સંબંધિત કોઈ કેન્દ્રીયકૃત ડેટા તેની પાસે ઉપલબ્ધ નથી. મંત્રાલયે કહ્યું હતું કે ગેરકાયદેસર પ્રવાસીઓની ઓળખ, ધરપકડ અને દેશનિકાલની જવાબદારી સંબંધિત રાજ્ય સરકારો પાસે છે.

રાજ્યો પાસે પણ માહિતી અંગે સવાલ

આ મુદ્દો વધુ ગંભીર ત્યારે બને છે જ્યારે રાજ્યો તરફથી પણ સમાન પ્રકારના જવાબો સામે આવ્યા છે. આસામ સરકારે એક RTIના જવાબમાં જણાવ્યું હતું કે માંગવામાં આવેલો ઘૂસણખોરોનો ડેટા તેની પાસે ઉપલબ્ધ નથી. રાજ્યના ગૃહ અને રાજકીય વિભાગે કહ્યું કે આવી માહિતી આસામ પોલીસ બોર્ડર ઓર્ગેનાઇઝેશન પાસે છે. સાથે જ જણાવાયું કે આ સંગઠનને RTI Act, 2005ની કલમ 24(4) હેઠળ માહિતી જાહેર કરવામાં છૂટ આપવામાં આવી છે.

નીતિ અને ડેટા વચ્ચેનો વિરોધાભાસ

એક તરફ કેન્દ્ર સરકાર ઘૂસણખોરીને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, અર્થવ્યવસ્થા અને વસ્તીગત ફેરફાર સાથે જોડાયેલો ગંભીર પડકાર ગણાવી રહી છે અને દેશને ઘૂસણખોરીમુક્ત બનાવવાનું લક્ષ્ય જાહેર કરી રહી છે. બીજી તરફ અગાઉના RTI જવાબમાં ગૃહ મંત્રાલય પાસે દેશવ્યાપી ઘૂસણખોરોનો કેન્દ્રીયકૃત ડેટા ન હોવાની વાત સામે આવી હતી. હવે મુખ્ય સવાલ એ છે કે જો ઘૂસણખોરી સામે દેશવ્યાપી નીતિ અને લક્ષ્ય નક્કી કરવામાં આવ્યું છે, તો તેની અસરકારક અમલવારી માટે જરૂરી ચોક્કસ અને પારદર્શક આંકડા કેન્દ્ર અને રાજ્યો પાસે કેટલા ઉપલબ્ધ છે. આ મુદ્દો સુરક્ષા નીતિ સાથે સાથે પારદર્શિતા અને જવાબદારીની ચર્ચાને પણ કેન્દ્રમાં લાવે છે.