Rising Violence in India: દેશમાં રોજિંદા જીવનમાં નાની-નાની બાબતોને લઈને લોકો વચ્ચે વધતા વિવાદ, ગાળાગાળી, રોડ રેજ અને મારામારી અંગે ચિંતા વ્યક્ત થઈ રહી છે. એક જાહેર ચર્ચામાં મયૂર જાનીએ લોકોના વધતા ગુસ્સા અને ઘટતી સહનશક્તિનો મુદ્દો ઉઠાવતા કહ્યું કે હવે ઘરની બહાર જ નહીં, પરંતુ ઘરની અંદર પણ લોકો ક્યારે અને કઈ બાબતે ઉગ્ર પ્રતિક્રિયા આપશે તેની ખાતરી રહેતી નથી.
તેમના મતે રસ્તા પર વાહન ચલાવતી વખતે કોઈ નાની ભૂલ થઈ જાય, કોઈ વાહન નજીકથી પસાર થાય કે વાહનને થોડો સ્પર્શ થઈ જાય તો પણ કેટલાક લોકો તરત જ વિવાદ પર ઉતરી આવે છે. વાત આગળ વધતાં ગાળાગાળી, ધમકી અને ક્યારેક હિંસા સુધી પહોંચી જાય છે. નાગરિક ફરજ, ધાર્મિક માન્યતા અથવા જાહેર વર્તન જેવા મુદ્દાઓ પર પણ લોકો વચ્ચે ઉગ્રતા જોવા મળે છે.
શાંતિથી જીવવા માટે પાંચ બાબતો ટાળવાની સલાહ
ચર્ચામાં એક યુવાનના વાયરલ વીડિયોમાં શાંતિથી જીવવા માટે પાંચ બાબતો ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી. પ્રથમ, રોડ રેજથી દૂર રહેવાની વાત કરવામાં આવી હતી. વાહન કટ મારીને નીકળી જાય અથવા નાની ટક્કર થાય તો પણ રસ્તા પર ઊતરીને અજાણ્યા વ્યક્તિ સાથે ઝઘડો ન કરવો જોઈએ, કારણ કે સામેની વ્યક્તિ પાસે શું છે તેની કોઈ જાણકારી હોતી નથી.
બીજું, અજાણ્યા લોકોને રસ્તા પર સિવિક સેન્સ શીખવવાનો પ્રયાસ ન કરવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી. કોઈ વ્યક્તિ રસ્તા પર કચરો ફેંકે કે વાહનમાંથી થૂંકે તો તેને સુધારવા જતાં વિવાદ ઊભો થઈ શકે છે.
ત્રીજું, જાહેર પરિવહન અંગે પણ સાવચેતીની વાત કરવામાં આવી હતી. ખાસ કરીને ભીડભાડવાળા સ્થળોએ નાની બોલાચાલી પણ ઝડપથી મોટો વિવાદ બની શકે છે. ચોથું, જાહેર સ્થળે રાજકારણ અંગે ચર્ચા ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી, કારણ કે રાજકીય મુદ્દાઓને લઈને લોકોમાં ઉગ્રતા જોવા મળે છે. પાંચમું, નાની બાબતોમાં ‘સોરી’ કહીને વિવાદ ટાળવો વધુ યોગ્ય હોવાનું જણાવાયું હતું.
વધતો ગુસ્સો અને ઘટતી સહનશક્તિ
આ ચર્ચામાં મુખ્ય સવાલ એ ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો કે લોકોમાં આટલો ગુસ્સો અને અધીરાઈ કેમ વધી રહી છે. નાની વાતચીતથી ઉકેલી શકાય તેવી બાબતોમાં પણ ગાળાગાળી, ધમકી, મારામારી અને હથિયારોનો ઉપયોગ જોવા મળે છે.
ગુસ્સો, હતાશા, નિરાશા અને આક્રોશ જેવી નકારાત્મક લાગણીઓ યોગ્ય રીતે વ્યક્ત કે નિયંત્રિત ન થાય તો તેની અસર માત્ર વ્યક્તિ પૂરતી મર્યાદિત રહેતી નથી. પરિવાર અને આસપાસના લોકો પણ તેનો ભોગ બની શકે છે. અહંકાર અને અસહમતિ સ્વીકારવાની ઘટતી ક્ષમતા પણ વિવાદોને વધુ ઉગ્ર બનાવે છે.
મહિલાઓની સુરક્ષા અને જાહેર સ્થળોનો સવાલ
દિલ્હીના કનોટ પ્લેસનો ઉલ્લેખ કરતાં મહિલાઓના જાહેર સ્થળોએ અનુભવ અંગે પણ વાત કરવામાં આવી હતી. બે મહિલાઓએ પોતાના અનુભવમાં જણાવ્યું હતું કે તેમને પોતાના પહેરવેશને લઈને લોકોની નજર અને વર્તનનો સામનો કરવો પડ્યો. એક મહિલાએ કહ્યું હતું કે સેન્ટ્રલ દિલ્હીમાં પણ પોતાની પસંદગીના કપડાં પહેરવા અંગે અસુરક્ષાની લાગણી થઈ.
આ ઘટના જાહેર સ્થળોએ મહિલાઓની સુરક્ષા, વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા અને લોકોના વર્તન અંગેના સવાલો ઊભા કરે છે.
ટ્રેન અને ધાર્મિક સ્થળોની ભીડમાં પણ તણાવ
ટ્રેનમાં મુસાફરો વચ્ચે થયેલા એક ઝઘડાનો ઉલ્લેખ પણ કરવામાં આવ્યો હતો. ઘટનાની ચોક્કસ પૃષ્ઠભૂમિ સ્પષ્ટ ન હોવા છતાં, સીટ અથવા ચઢવા-ઊતરવા જેવી નાની બાબતમાંથી વિવાદ શરૂ થયો હોવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ બંને તરફના લોકો જોડાતા મામલો મારામારી સુધી પહોંચ્યો હતો.
આવી ઘટનાઓમાં શરૂઆતમાં સામાન્ય રહેલો વિવાદ બાદમાં ધાર્મિક અથવા જ્ઞાતિ આધારિત રંગ લેવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે, જેના કારણે મૂળ નાની બાબત વધુ ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે.
ધાર્મિક સ્થળોએ વધતી ભીડને લઈને પણ ચર્ચામાં સવાલ ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. ખાસ કરીને મુંબઈના પ્રસિદ્ધ લાલબાગચા રાજાના દર્શન દરમિયાન લાંબી કતારોમાં ભક્તો વચ્ચે થતી બોલાચાલી અને મારામારીનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. હજારો લોકો કલાકો સુધી રાહ જોતા હોવાથી થાક અને અધીરાઈ પણ તણાવનું કારણ બની શકે છે.
બેરોજગારી અને મોંઘવારીથી વધશે આક્રોશ?
ચર્ચાના અંતે દેશમાં વધતી બેરોજગારી, મોંઘવારી, સંસાધનોની અછત અને અધૂરા સપનાઓને લોકોના વધતા આક્રોશ સાથે જોડીને જોવામાં આવ્યું હતું. જો આર્થિક અને સામાજિક દબાણ વધશે તો લોકોમાં હતાશા અને અસહિષ્ણુતા વધુ વધી શકે છે તેવી આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી.
આ સ્થિતિમાં સામાન્ય નાગરિકો માટે નાની બાબતોમાં ઉગ્ર પ્રતિક્રિયા આપવાને બદલે સંયમ રાખવો, બિનજરૂરી વિવાદથી દૂર રહેવું અને પોતાની તથા પરિવારની સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવી જરૂરી હોવાનું જણાવાયું હતું. સાથે જ લોકોના રોજિંદા અનુભવો અને સમાજમાં બદલાતા વર્તન અંગે ચર્ચા જરૂરી હોવાનું પણ કહેવામાં આવ્યું હતું.
