Pannun on Dinesh Patnaik: ભારત દ્વારા આતંકવાદી જાહેર કરાયેલા અને અલગતાવાદી સંગઠન ‘સિખ્સ ફૉર જસ્ટિસ’ના વડા ગુરપતવંત સિંહ પન્નૂએ ફરી એકવાર ભારત સામે ઉશ્કેરણીજનક નિવેદન આપ્યું છે. આ વખતે તેણે કૅનેડામાં ભારતના ઉચ્ચાયુક્ત દિનેશ કુમાર પટનાયકને નિશાન બનાવ્યા છે. પન્નૂએ પટનાયકની નાગરિકો દ્વારા ધરપકડ કરાવવાની વાત કરતાં 25,000 અમેરિકી ડૉલરનું ઇનામ જાહેર કર્યું હોવાનો દાવો એક વીડિયોમાં કર્યો છે. સાથે જ તેણે ભારતીય રાજદૂતને ખાલિસ્તાનના મુદ્દે જાહેર મંચ પર ચર્ચા કરવાનો પડકાર પણ આપ્યો છે.
આ ઘટનાક્રમ એવા સમયે સામે આવ્યો છે, જ્યારે ભારત અને કૅનેડા વચ્ચે રાજદ્વારી સંબંધો સુધારવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે. પટનાયકે તાજેતરમાં કૅનેડામાં સક્રિય એવા તત્ત્વો સામે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી, જેઓ ભારતીય રાજ્ય વિરુદ્ધ હિંસાનું સમર્થન કરે છે. પન્નૂની નવી જાહેરાતને આ નિવેદનના જવાબરૂપે જોવામાં આવી રહી છે.
માર્ક કાર્ની પર પણ પન્નૂના ગંભીર આરોપો
પન્નૂએ કૅનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીની પણ ટીકા કરી છે. તેણે આરોપ લગાવ્યો કે કાર્ની સરકાર ભારત સાથે વેપાર કરાર કરવાની દિશામાં આગળ વધવા માટે એવા પુરાવા જાહેર કરતી નથી, જે કથિત રીતે શીખ અલગતાવાદી નેતા હરદીપ સિંહ નિજ્જરની હત્યામાં ભારત સરકારની ભૂમિકા તરફ સંકેત કરી શકે.
ભારતમાં રોકવામાં આવેલા એક વીડિયોમાં પન્નૂએ દાવો કર્યો હતો કે કૅનેડાની સરકાર પાસે નિજ્જરની હત્યા સંબંધિત પુરાવા છે. તેણે ભારતના ગૃહમંત્રી અમિત શાહ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલનાં નામ પણ લીધાં હતાં. જોકે, પન્નૂ દ્વારા કરવામાં આવેલા આ આરોપો સ્વતંત્ર રીતે સાબિત થયેલા તથ્યો તરીકે રજૂ કરી શકાય નહીં.
પન્નૂએ પટનાયકની ટીકા કરતાં તેમને ખુશામતખોર ગણાવ્યા અને કહ્યું કે તેઓ સુરક્ષિત જગ્યાએ રહીને કૅનેડાની સરકારના કૅમેરા સામે ખાલિસ્તાન સમર્થક શીખો વિશે નિવેદનો આપે છે. તેણે પટનાયકને જાહેર મંચ પર આવીને ખાલિસ્તાનના સમર્થકો સાથે ચર્ચા કરવા પડકાર્યો હતો.
શાંતિપૂર્ણ ખાલિસ્તાન સમર્થન સામે વાંધો નથી: પટનાયક
પન્નૂની ધમકીના થોડા દિવસ પહેલાં ભારતીય ઉચ્ચાયુક્ત દિનેશ પટનાયકે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે કૅનેડામાં શીખો માટે અલગ માતૃભૂમિની શાંતિપૂર્ણ માગણી કરવામાં આવે અથવા તેના સમર્થનમાં પ્રચાર કરવામાં આવે, તો ભારત સરકારને તેનાથી વાંધો નથી. ભારતની ચિંતા એવા તત્ત્વોને લઈને છે, જે ભારતીય રાજ્ય વિરુદ્ધ હિંસાનું મહિમામંડન કરે છે અથવા હિંસક પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહન આપે છે.
પન્નૂએ આ નિવેદનના જવાબમાં સવાલ કર્યો હતો કે જો કૅનેડામાં ખાલિસ્તાનના સમર્થનમાં શાંતિપૂર્ણ અભિવ્યક્તિની મંજૂરી છે, તો ભારતમાં ખાલિસ્તાનનાં સૂત્રો લખવા બદલ શીખ કાર્યકરોની ધરપકડ શા માટે કરવામાં આવે છે?
આ મુદ્દો અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા, અલગતાવાદી રાજકારણ અને હિંસાના સમર્થન વચ્ચેની રેખા અંગે ચર્ચા ઊભી કરે છે. પટનાયકના મતે, શાંતિપૂર્ણ રાજકીય અભિવ્યક્તિ અને હિંસક પ્રવૃત્તિઓને અલગ રીતે જોવી જરૂરી છે.
પન્નૂ સામે NIAના સાત કેસ, વિવિધ રાજ્યોમાં આશરે 100 કેસ
પન્નૂએ અગાઉ પણ ભારત વિરુદ્ધ ધમકીઓ આપી છે. ગયા વર્ષે સ્વતંત્રતા દિવસે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને તિરંગો ફરકાવતાં રોકવા માટે તેણે 11 કરોડ રૂપિયાનું ઇનામ જાહેર કર્યું હોવાનો મામલો સામે આવ્યો હતો. ત્યારબાદ રાષ્ટ્રીય તપાસ એજન્સી (NIA)એ તેની સામે વધુ એક FIR નોંધાવી હતી.
ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર, NIAએ પન્નૂ સામે કુલ સાત કેસ નોંધ્યા છે, જ્યારે વિવિધ રાજ્યોની પોલીસે તેની વિરુદ્ધ આશરે 100 કેસ નોંધ્યા છે. આ કેસોમાં અલગ-અલગ પ્રકારના આરોપો સામેલ છે. તેમાં એકદિવસીય ક્રિકેટ વિશ્વ કપ દરમિયાન અમદાવાદના નરેન્દ્ર મોદી સ્ટેડિયમને બૉમ્બથી ઉડાવી દેવાની ધમકી આપવાનો અને સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહના નિવાસસ્થાને વૉઇસ નોટ મોકલવાનો પણ સમાવેશ થાય છે.
આ વૉઇસ નોટમાં સંસદ અને લાલ કિલ્લાને બૉમ્બથી ઉડાવવાના પ્રયાસો અંગે ચેતવણી આપવામાં આવી હોવાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.
ઇન્દિરા ગાંધી અને બેંત સિંહની હત્યાના મહિમામંડન સામે પટનાયકની નારાજગી
કૅનેડાના પ્રસારણકર્તા CPACને આપેલા એક લાંબા ઇન્ટરવ્યૂમાં પટનાયકે લૉરેન્સ બિશ્નોઈની ગૅંગ, કૅનેડામાં સક્રિય હિંસક તત્ત્વો અને ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધી તથા પંજાબના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી બેંત સિંહની હત્યાને લગતી તસવીરોના પ્રદર્શન સહિતના મુદ્દાઓ પર વાત કરી હતી.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે દરેક વ્યક્તિને પોતાની રાજકીય માન્યતાઓ શાંતિપૂર્ણ રીતે વ્યક્ત કરવાનો અધિકાર છે. અલગ માતૃભૂમિની માગણી પણ શાંતિપૂર્ણ રીતે રજૂ કરવામાં આવે, તો માત્ર તેના કારણે ભારતને વાંધો નથી. જોકે, વિરોધ પ્રદર્શનોમાં હિંસા, શસ્ત્રોની દાણચોરી, નશીલા પદાર્થોની હેરાફેરી, સંગઠિત ગુનાખોરી અને ખંડણી જેવી પ્રવૃત્તિઓને સ્થાન આપવું સ્વીકાર્ય નથી.
પટનાયકે કૅનેડાના ભૂતપૂર્વ મંત્રી પિયરે લાપોર્ટની હત્યાનું ઉદાહરણ આપીને કહ્યું કે કોઈ દેશમાં બીજા દેશના નેતાઓની હત્યાનું મહિમામંડન થાય, તો તેનાથી સંબંધિત દેશના નાગરિકોમાં નકારાત્મક છાપ ઊભી થઈ શકે છે. તેમણે કહ્યું કે ઇન્દિરા ગાંધી અને બેંત સિંહની હત્યાની તસવીરો દર્શાવીને તેનું મહિમામંડન કરવું તથા અન્ય નેતાઓ સામે પણ આવી ઘટનાઓની વાત કરવી ગંભીર બાબત છે.
ભારત-કૅનેડા સંબંધોમાં સુધારા અને વધતું સહકાર
કૅનેડાના ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન જસ્ટિન ટ્રુડોએ નિજ્જરની હત્યા પાછળ ભારત સરકારના એજન્ટો હોવાનો આરોપ મૂક્યા બાદ બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધ્યો હતો. આ મુદ્દે પટનાયકે જણાવ્યું હતું કે ભારત અને કૅનેડામાં એકબીજા વિશે કેટલીક ધારણાઓ મજબૂત બની ગઈ હતી. ભારતમાં એવી માન્યતા ઊભી થઈ હતી કે કૅનેડા ભારતના વિભાજનના સમર્થકોને જગ્યા આપે છે, જ્યારે કૅનેડામાં ભારત તેની ધરતી પર અયોગ્ય કાર્યવાહી કરે છે એવી ધારણા હતી.
પટનાયકના જણાવ્યા મુજબ, બંને દેશો વચ્ચે સતત વાતચીત શરૂ થતાં આ ધારણાઓમાં ફેરફાર આવ્યો છે. તેમણે કૅનેડામાં સંગઠિત ગુનાખોરી સામે લેવાયેલા પગલાં અને બિશ્નોઈ ગૅંગને આતંકવાદી તત્ત્વો તરીકે જાહેર કરવાના નિર્ણયને બંને દેશો વચ્ચેના વધતા સહકારનાં ઉદાહરણ ગણાવ્યાં હતાં. તેમના મતે, માર્ક કાર્નીએ વડાપ્રધાનપદ સંભાળ્યા બાદ આ સહકારમાં વધારો થયો છે.
પન્નૂની નવી ધમકી અને પટનાયકનાં નિવેદનો ભારત-કૅનેડા સંબંધોમાં શાંતિપૂર્ણ રાજકીય અભિવ્યક્તિ, હિંસાના સમર્થન અને સુરક્ષા સહકાર વચ્ચેનો તફાવત ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવ્યાં છે.
