Reliance Starlink Controversy: એલન મસ્કે ભારતમાં સ્ટારલિંકની સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવા શરૂ થવામાં થઈ રહેલા વિલંબ માટે કેટલાક ઉદ્યોગપતિઓને જવાબદાર ઠેરવ્યા બાદ રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝે પોતાનું પ્રથમ સત્તાવાર નિવેદન જાહેર કર્યું છે. મસ્કે મુકેશ અંબાણીને કટાક્ષમાં ‘ભારતના અસલી બૉસ’ ગણાવ્યા હતા અને આરોપ લગાવ્યો હતો કે ભારતીય બજારમાં એકાધિકાર જાળવી રાખવા માટે સ્ટારલિંકના પ્રવેશમાં અવરોધ ઊભા કરવામાં આવી રહ્યા છે.

શુક્રવાર, 16 ઑક્ટોબરે જાહેર કરાયેલા નિવેદનમાં રિલાયન્સે જણાવ્યું કે કંપની ભારતમાં સેટેલાઇટ સંચાર ક્ષેત્રમાં સ્ટારલિંક સહિત તમામ કંપનીઓ સાથેની સ્પર્ધાનું સ્વાગત કરે છે. કંપનીએ ભારપૂર્વક કહ્યું કે ભારત દેશમાં રોકાણ અને નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપે છે, પછી તે દેશી કંપનીઓ દ્વારા કરવામાં આવે કે વિદેશી કંપનીઓ દ્વારા. જોકે, દરેક કંપનીએ દેશના કાયદા અને નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી છે.

Statement from Reliance Industries

In light of recent remarks about Reliance and the Indian market, we wish to place the facts on record.

Like every Indian enterprise, Reliance has grown in an India that welcomes investment and innovation, homegrown or international, that improve the lives of the people.

That openness rests on the rule of law. As the Government of India has stated, it applies the same process to every applicant, Indian or foreign. Jio’s own satellite services await clearances.

At Reliance, we have never feared competition. We see it as the truest test of who serves the customer best. Jio itself entered India’s crowded telecom market in 2016 as the newest player, with not a single customer. In just ten years, Jio has earned the trust of over 530 million customers and given Indians some of the best digital infrastructure and most affordable data in the world.

We welcome competition in satellite communications, including Starlink. Every player, Jio included, must serve the people of India and abide by the laws and policies of the land.

— Reliance Industries Limited (@RIL_Updates) October 16, 2026

રિલાયન્સે એમ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે જિયોની સેટેલાઇટ સંચાર સેવાઓ પણ જરૂરી સુરક્ષા અને નિયમનકારી મંજૂરીઓની રાહ જોઈ રહી છે. કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત સરકારે ભારતીય અને વિદેશી અરજદારો માટે એકસરખી પ્રક્રિયા લાગુ હોવાની સ્પષ્ટતા કરી છે.

‘અમે ક્યારેય સ્પર્ધાથી ડર્યા નથી’, રિલાયન્સનો દાવો

રિલાયન્સે પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું, “અમે ક્યારેય સ્પર્ધાથી ડર અનુભવ્યો નથી. ગ્રાહકોને વધુ સારી સેવા કોણ આપે છે તેની સૌથી સાચી કસોટી અમે સ્પર્ધાને માનીએ છીએ.”

પોતાના ટેલિકૉમ વ્યવસાય જિયોનું ઉદાહરણ આપતાં કંપનીએ જણાવ્યું કે જિયોએ 2016માં ભારતીય ટેલિકૉમ બજારમાં પ્રવેશ કર્યો ત્યારે તેની પાસે એક પણ ગ્રાહક નહોતો. આજે, લગભગ દસ વર્ષ બાદ, જિયોના ગ્રાહકોની સંખ્યા 53 કરોડથી વધુ થઈ ગઈ છે.

કંપનીએ દાવો કર્યો કે જિયોએ ભારતમાં ડિજિટલ માળખાને મજબૂત બનાવવામાં અને ગ્રાહકોને સસ્તી ડેટા સેવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. રિલાયન્સના મતે, બજારમાં સ્પર્ધા વધવાથી ગ્રાહકોને વધુ સારી સેવાઓ અને વિકલ્પો મળે છે.

Unfortunately, we are being blocked by certain oligarchs in order to maintain their monopolistic chokehold on the Indian people. You can guess who they are …

This is a crime against the people of India!

— Elon Musk (@elonmusk) October 7, 2026

કંપનીએ વધુમાં કહ્યું કે સેટેલાઇટ સંચાર ક્ષેત્રમાં પણ સ્ટારલિંક સહિત તમામ કંપનીઓને સ્પર્ધા કરવાની તક મળવી જોઈએ. જિયો સહિત દરેક કંપનીએ ભારતીય ગ્રાહકોની જરૂરિયાતો પૂરી કરવાની સાથે દેશના કાયદા અને નીતિઓનું પાલન કરવું જોઈએ.

એલન મસ્કે મુકેશ અંબાણીને ‘ભારતના અસલી બૉસ’ ગણાવ્યા હતા

રિલાયન્સનું નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે, જ્યારે એલન મસ્કે ઑક્ટોબરના પ્રથમ સપ્તાહમાં સોશિયલ મીડિયા પર સ્ટારલિંકની ભારતમાં સેવા શરૂ થવામાં થઈ રહેલા વિલંબ અંગે અનેક સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.

7 ઑક્ટોબરે મસ્કે આરોપ લગાવ્યો હતો કે ભારતના કેટલાક વિશિષ્ટ હિત ધરાવતા લોકો પોતાનું એકાધિકાર જાળવી રાખવા માટે સ્ટારલિંકના પ્રવેશમાં અવરોધ ઊભા કરી રહ્યા છે. તેમણે આ પરિસ્થિતિને ભારતીય નાગરિકોના હિત વિરુદ્ધ ગણાવી હતી.

Starlink is licensed in over 165 countries and has spent five years complying with every single law and requirement of the government of India, so why still no license?

Is Ambani the real boss of India?

— Elon Musk (@elonmusk) October 8, 2026

8 ઑક્ટોબરે મસ્કે સવાલ કર્યો હતો કે સ્ટારલિંકને 165થી વધુ દેશોમાં લાઇસન્સ મળી ચૂક્યાં છે અને કંપનીએ ભારતમાં લાગુ તમામ કાનૂની તથા નિયમનકારી આવશ્યકતાઓનું પાલન કરવા પાંચ વર્ષ વિતાવ્યાં છે, તેમ છતાં ભારતમાં સેવા શરૂ કરવાની મંજૂરી કેમ મળી નથી.

આ જ ચર્ચા દરમિયાન તેમણે મુકેશ અંબાણી અંગે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો. 9 ઑક્ટોબરે મસ્કે કટાક્ષ કરતાં લખ્યું હતું, “પ્રિય વડાપ્રધાન અંબાણી, ભારતના અસલી બૉસ તમે છો એ સમજવામાં મને મોડું થયું. આ માટે મારી નમ્ર માફી સ્વીકારો.”

મસ્કે અંબાણી પર ભારતીય બજારમાં એકાધિકાર જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો અને સ્ટારલિંકને સ્પર્ધા કરવાની તક આપવાની માગ કરી હતી. જોકે, આ આરોપો અંગે રિલાયન્સે પોતાના નિવેદનમાં કોઈ ચોક્કસ વ્યક્તિ પર જવાબદારી મૂકવાને બદલે સ્પર્ધા અને સમાન નિયમનકારી વ્યવસ્થાનું સમર્થન કર્યું છે.

સ્ટારલિંકથી શિક્ષણ અને નાના વ્યવસાયોને ફાયદો થવાનો મસ્કનો દાવો

મસ્કે પોતાના નિવેદનોમાં ભારતના એવા વિસ્તારોનો મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો હતો, જ્યાં વિશ્વસનીય ઇન્ટરનેટની સુવિધા ઉપલબ્ધ નથી. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, કનેક્ટિવિટીના અભાવે બાળકોના શિક્ષણ અને નાના વ્યવસાયોની વૈશ્વિક બજાર સુધી પહોંચ પર અસર પડે છે.

તેમણે દાવો કર્યો હતો કે સ્ટારલિંક જેવી સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવા દૂરના અને ઓછી સુવિધાવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો માટે ઇન્ટરનેટની પહોંચ વધારી શકે છે. જોકે, ભારતમાં સેવા શરૂ કરવા માટે જરૂરી મંજૂરીઓ મેળવવાની પ્રક્રિયા હજુ મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દો છે.

કેન્દ્ર સરકારે કહ્યું, ત્રણેય કંપનીઓ માટે સમાન નિયમો લાગુ

મસ્કના આરોપો વચ્ચે કેન્દ્રીય સંચાર મંત્રાલયે 8 ઑક્ટોબરે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે ભારતમાં સેટેલાઇટ સંચાર સહિતની ટેલિકૉમ સેવાઓ માટે નિષ્પક્ષ અને ભેદભાવરહિત અધિકૃતતા વ્યવસ્થા લાગુ છે.

Dear Prime Minister Ambani,

Please accept my humble apologies for not realizing that you are the real boss of India.

Naturally, you would prefer to maintain your monopolistic exploitation of the great people of India, but would you nonetheless consider allowing Starlink to compete?

There are many areas of India, as there are in all countries, with no Internet access, which denies children the opportunity for education and for small businesses the opportunity to sell their goods to a global market. Starlink would change their lives for the better.

Thank you 🙏

— Elon Musk (@elonmusk) October 9, 2026

મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, સેટેલાઇટ ગ્લોબલ મોબાઇલ પર્સનલ કમ્યુનિકેશન સેવાઓ માટે ત્રણ કંપનીઓને લાઇસન્સ આપવામાં આવ્યાં છે. તેમાં એલન મસ્કની સ્ટારલિંક, ભારતી જૂથના સમર્થનવાળી યુટેલસેટ વનવેબ અને જિયો સેટેલાઇટ કમ્યુનિકેશન્સનો સમાવેશ થાય છે.

સરકારે જણાવ્યું હતું કે ત્રણેય લાઇસન્સધારક કંપનીઓ માટે સુરક્ષા મંજૂરીની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી સંબંધિત કંપનીઓ સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણી માટે અરજી કરી શકે છે. મંત્રાલયે એમ પણ કહ્યું હતું કે ત્રણેય કંપનીઓ લગભગ સમાન નિયમનકારી તબક્કામાં છે. તેથી હાલની વ્યવસ્થાને અયોગ્ય અથવા ભેદભાવપૂર્ણ ગણાવવી પાયાવિહોણી અને ભ્રામક છે.

હવે સ્ટારલિંક ભારતમાં ક્યારે સેવા શરૂ કરી શકશે અને જરૂરી મંજૂરીઓ મેળવવાની પ્રક્રિયા કેટલી ઝડપથી પૂર્ણ થશે, તેના પર નજર રહેશે. આ વિવાદે સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ ક્ષેત્રમાં સ્પર્ધા, સરકારી મંજૂરીઓ અને ભારતીય બજારમાં દેશી તથા વિદેશી કંપનીઓ માટે સમાન તકના મુદ્દાઓને ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવ્યા છે.