20 ઑક્ટોબરે સોશિયલ મીડિયા પર મસ્જિદને બચાવવા માટે અભિયાન શરૂ થયું હતું. AIMIMના પ્રમુખ અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ આ કાર્યવાહીનો વિરોધ કર્યો હતો, જ્યારે કાશ્મીરના મીરવાઇઝ ઉમર ફારુકે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. જમિયત ઉલમા-એ-હિન્દે પણ મસ્જિદ અને તેની નજીક આવેલા કબ્રસ્તાનને બચાવવા અપીલ કરી હતી. મકતૂબ મીડિયાએ વીડિયો જાહેર કરીને દાવો કર્યો હતો કે 20 ઑક્ટોબરે મસ્જિદમાં નમાજ પઢવા આવેલા લોકોને રોકવામાં આવ્યા હતા.

મસ્જિદની જમીન અને વારસાગત ઓળખ અંગે સવાલોરેસકોર્સ મસ્જિદ વડાપ્રધાનના સત્તાવાર નિવાસસ્થાન, 7 લોક કલ્યાણ માર્ગની નજીક આવેલી છે. આ વિવાદમાં મસ્જિદની જમીન અને તેની કાનૂની સ્થિતિ મુખ્ય મુદ્દા બન્યાં છે. L&DOનું કહેવું છે કે મસ્જિદનું પરિસર સરકારી જમીન પર આવેલું છે અને તેને અનધિકૃત ગણવામાં આવ્યું છે.

બીજી તરફ, મસ્જિદના સમર્થકો અને મુસ્લિમ સંગઠનો NDMCના રેકોર્ડનો હવાલો આપી રહ્યા છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, નવી દિલ્હી નગરપાલિકા પરિષદ (NDMC)ની વેબસાઇટ પર ‘Mosque and Campus, Race Course’નો સમાવેશ વારસાગત મિલકતોની યાદીમાં કરવામાં આવ્યો છે. જમિયત ઉલમા-એ-હિન્દે 1977ના દિલ્હી ગેઝેટ અને લઘુમતી બાબતોના મંત્રાલયની સુધારેલી યાદીનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે.

આથી વિવાદ માત્ર ધાર્મિક સ્થળના ઉપયોગ પૂરતો મર્યાદિત રહ્યો નથી. તેમાં જમીનની માલિકી, વકફ સંબંધિત દસ્તાવેજો અને સરકારી રેકોર્ડમાં મસ્જિદની સ્થિતિ અંગે પણ સવાલો ઊભા થયા છે.

વીજળી-પાણી બંધ થવાથી નમાજીઓને મુશ્કેલીમસ્જિદના ઇમામ મોહમ્મદ હારુને જણાવ્યું કે પરિસરની વીજળી અને પાણીનો પુરવઠો બંધ કરી દેવામાં આવ્યો છે. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, મસ્જિદ સુધી પહોંચવાના રસ્તાઓ પર પ્રતિબંધને કારણે નમાજીઓને અવરજવર કરવામાં અને પીવાનું પાણી મેળવવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે.

હારુને કહ્યું કે તેઓ છેલ્લા છ મહિનાથી દિલ્હી વકફ બોર્ડ સમક્ષ આ મુદ્દો ઉઠાવી રહ્યા છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, બોર્ડે વીજળી અને પાણીના પુરવઠા અંગે NDMCને પત્ર લખ્યો હતો, પરંતુ કોર્ટમાં અસરકારક કાર્યવાહી કરવામાં આવી નહોતી. તેમણે વકફ બોર્ડના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારીને પણ અનેક વખત ફરિયાદ કરી હોવા છતાં પૂરતું ધ્યાન આપવામાં ન આવ્યું હોવાનો આરોપ લગાવ્યો.

જમિયત ઉલમા-એ-હિન્દે કિરણ રિજિજુને પત્ર લખ્યોમસ્જિદને બચાવવા જમિયત ઉલમા-એ-હિન્દે કેન્દ્રીય લઘુમતી બાબતોના મંત્રી કિરણ રિજિજુ પાસે હસ્તક્ષેપની માગ કરી છે. સંગઠનના મહાસચિવ મૌલાના મોહમ્મદ હકીમુદ્દીન કાસમીના નેતૃત્વ હેઠળના પ્રતિનિધિમંડળે મંત્રીને આવેદનપત્ર આપ્યું હતું. આ પત્ર સંગઠનના પ્રમુખ મૌલાના મહમૂદ મદની વતી રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.

જમિયતે માગ કરી છે કે મસ્જિદ અને કબ્રસ્તાનને ખાલી કરાવવા કે તોડી પાડવાની કાર્યવાહી અટકાવવામાં આવે. દિલ્હી વકફ બોર્ડ અને NDMC પાસેથી વિગતવાર અહેવાલ મંગાવવામાં આવે તથા કાનૂની વિવાદનો ઉકેલ ન આવે ત્યાં સુધી કોઈ તોડફોડ કરવામાં ન આવે. સંગઠને વીજળી-પાણી ફરી શરૂ કરવા અને નમાજીઓને મસ્જિદમાં આવવા-જવાની સુવિધા આપવા પણ અપીલ કરી છે.

2021ના સર્વે અંગે ઇમામનો દાવોઇમામ મોહમ્મદ હારુને વીડિયો સંદેશમાં દાવો કર્યો કે 2021માં થયેલા સર્વે દરમિયાન મસ્જિદને અનધિકૃત બાંધકામ કે અતિક્રમણ તરીકે દર્શાવવામાં આવી નહોતી. તેમણે વકફ બોર્ડ પર મસ્જિદના હિતોનું રક્ષણ કરવામાં નિષ્ફળ રહેવાનો આરોપ મૂક્યો છે. જોકે, આ દાવાની સત્તાવાર પુષ્ટિ અને સંબંધિત દસ્તાવેજોની તપાસ જરૂરી છે.

વડાપ્રધાનના નિવાસસ્થાનની આસપાસ હકાલપટ્ટીની કાર્યવાહીઆ વિવાદ એવા સમયે સામે આવ્યો છે, જ્યારે વડાપ્રધાનના નિવાસસ્થાનની આસપાસના વિસ્તારમાં અતિક્રમણ દૂર કરવાની અને લોકોને હટાવવાની કાર્યવાહી પણ ચર્ચામાં છે. મીડિયા અહેવાલ મુજબ, 19 ઑક્ટોબરે દિલ્હી હાઇકોર્ટે સંબંધિત નાગરિક સત્તાધિકારીઓને વિસ્તારના ઝૂંપડપટ્ટીવાસીઓને હટાવવાની કાર્યવાહી આગળ વધારવાની મંજૂરી આપી હતી.

અહેવાલમાં પુનર્વસન માટે આશરે 45 કિલોમીટર દૂર સાવદા ઘેવરાની વસાહતનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યાં શિક્ષણ, પરિવહન અને સ્વચ્છતા જેવી સુવિધાઓ અંગે પણ સવાલો સામે આવ્યા છે. જોકે, મસ્જિદ અને ઝૂંપડપટ્ટીવાસીઓ સંબંધિત મામલાઓની કાનૂની સ્થિતિ અલગ છે.

હાલમાં રેસકોર્સ મસ્જિદના મામલે મુખ્ય સવાલ તેની જમીનની કાનૂની સ્થિતિ, વારસાગત મિલકત તરીકેના દસ્તાવેજો અને વીજળી-પાણી બંધ કરવાની કાર્યવાહી અંગે છે. સંબંધિત સરકારી રેકોર્ડ અને કાનૂની પ્રક્રિયાની તપાસ બાદ જ વિવાદની સ્થિતિ વધુ સ્પષ્ટ થઈ શકશે.