આયોજકોની મુખ્ય માગણીઓમાં SIR પ્રક્રિયા રદ કરવી અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારનું રાજીનામું સામેલ છે. તેમનું કહેવું છે કે મતદાર યાદીની પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા જળવાય અને કોઈ પણ પાત્ર મતદારનો મતદાનનો અધિકાર છીનવાય નહીં. આંદોલનને લોકશાહી અને મતાધિકારના રક્ષણ સાથે જોડવામાં આવ્યું છે.
‘દરેક ગલીમાં જંતર-મંતર’ સૂત્ર સાથે વિરોધની અપીલ
પરકલા પ્રભાકરે સોશિયલ મીડિયા પર 23 ઑક્ટોબરના વિરોધને સમર્થન આપતાં લોકોને પોતાના વિસ્તારોમાં પ્રદર્શનો યોજવાની અપીલ કરી છે. તેમણે લખ્યું હતું કે લોકશાહીની પુનઃસ્થાપના માટે જનતાએ આગળ આવવું જોઈએ. આ અભિયાનનું સૂત્ર ‘દરેક હાથમાં તિરંગો, દરેક ગલીમાં જંતર-મંતર’ રાખવામાં આવ્યું છે.
દિલ્હી પોલીસે જંતર-મંતરને વિરોધ પ્રદર્શન માટેનાં નિર્ધારિત સ્થળોની યાદીમાંથી દૂર કરવાનો નિર્ણય લીધો હોવાના અહેવાલો વચ્ચે આયોજકો સ્થાનિક સ્તરે વિરોધ ફેલાવવા પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. તેમનો પ્રયાસ છે કે લોકો માત્ર દિલ્હીમાં જ નહીં, પરંતુ પોતપોતાનાં શહેરો અને વિસ્તારોમાં પણ વિરોધ નોંધાવે.
અનેક જાણીતી હસ્તીઓ જોડાવાની શક્યતા
આ પ્રદર્શનમાં પરકલા પ્રભાકર, પ્રકાશ રાજ અને અભિજીત દીપકે ઉપરાંત વકીલ પ્રશાંત ભૂષણ, ખેડૂત નેતા રાકેશ ટિકૈત, નેહા બોરા અને તુષાર ગાંધી સહિતની હસ્તીઓ જોડાય તેવી અપેક્ષા છે. આયોજકોએ વિપક્ષી ગઠબંધન INDIA બ્લોકને પણ આંદોલનમાં જોડાવા અપીલ કરી છે. જોકે, વિપક્ષી પક્ષોની ભાગીદારી અંગે સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી.
‘પીપલ્સ અગેન્સ્ટ SIR’ ગઠબંધનનો ઉદ્દેશ
આ ગઠબંધનની રચના 14 ઑક્ટોબરે કરવામાં આવી હતી. તેનો ઉદ્દેશ વિદ્યાર્થી, ખેડૂત, મજૂર, દલિત, આદિવાસી, મહિલા અને લઘુમતી સંગઠનોને એક મંચ પર લાવવાનો છે.
ગઠબંધનનો આરોપ છે કે SIR પ્રક્રિયાને કારણે મોટી સંખ્યામાં પાત્ર મતદારોનાં નામ મતદાર યાદીમાંથી દૂર થઈ શકે છે, જેની અસર નબળા અને વંચિત સમુદાયો પર પડી શકે છે. આયોજકોએ આશરે 13 કરોડ મતદારોનાં નામ દૂર થયાનો દાવો કર્યો છે. આ આંકડાની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ અહીં ઉપલબ્ધ વિગતોના આધારે થઈ શકતી નથી.
ચૂંટણી પંચની કામગીરી પર સવાલો
SIR પ્રક્રિયાને લઈને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારની ભૂમિકા અંગે પણ વિરોધીઓ સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે. ચૂંટણી પંચની આંતરિક કામગીરી અને અન્ય ચૂંટણી કમિશનરોના વાંધાઓ અંગેના અહેવાલો બાદ આ ચર્ચા વધુ તેજ બની છે. એક અહેવાલમાં પાછલા 10 મહિનામાં 14 વાંધાઓનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.
કૉંગ્રેસના નેતા રાહુલ ગાંધીએ પણ મતદાર યાદીમાં કથિત ગેરરીતિઓનો મુદ્દો પોતાના ‘વોટ ચોરી’ અભિયાન સાથે જોડીને ઉઠાવ્યો છે. વિરોધીઓ SIR રદ કરવાની સાથે ચૂંટણી પંચની જવાબદારી અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાની વિશ્વસનીયતા અંગે સ્પષ્ટતા માગી રહ્યા છે.
પરકલા પ્રભાકર કોણ છે?
પરકલા પ્રભાકર જાણીતા અર્થશાસ્ત્રી, લેખક અને જાહેર નીતિના વિશ્લેષક છે. તેઓ કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણના પતિ છે. આર્થિક નીતિઓ અને કેન્દ્ર સરકારના નિર્ણયો અંગે તેમણે અનેક વખત ટીકાત્મક મંતવ્યો રજૂ કર્યા છે.
તેમના પુસ્તક ‘ધ ક્રૂક્ડ ટિમ્બર ઑફ ન્યૂ ઇન્ડિયા’માં નોટબંધી, બેરોજગારી અને લોકશાહી સંસ્થાઓની સ્થિતિ જેવા વિષયો પર ચર્ચા કરવામાં આવી છે. તેઓ અગાઉ અભિનેતા ચિરંજીવીની પ્રજા રાજયમ પાર્ટી સાથે જોડાયા હતા. 2014થી 2018 દરમિયાન તેમણે આંધ્રપ્રદેશમાં મુખ્યમંત્રી એન. ચંદ્રબાબુ નાયડુની સરકારમાં સંચાર સલાહકાર તરીકે પણ કામ કર્યું હતું. એપ્રિલ 2018માં તેમણે આ પદ પરથી રાજીનામું આપ્યું હતું.
બેંગલુરુમાં પણ SIR વિરુદ્ધ પ્રદર્શનમાં જોડાયા હતા
પરકલા પ્રભાકર અગાઉ 8 ઑક્ટોબરે બેંગલુરુના ફ્રીડમ પાર્કમાં યોજાયેલા SIR વિરોધી પ્રદર્શનમાં હાજર રહ્યા હતા. એ કાર્યક્રમમાં અભિજીત દીપકે, પ્રકાશ રાજ અને યુટ્યુબર ધ્રુવ રાઠી પણ જોડાયા હતા.
હવે 23 ઑક્ટોબરના દેશવ્યાપી કાર્યક્રમ દ્વારા આ વિરોધને વધુ વિસ્તૃત કરવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે. તેમાં સામાજિક કાર્યકરો, ખેડૂત સંગઠનો, વકીલો અને જાહેર હસ્તીઓની ભાગીદારીથી મતદાર યાદી સુધારણા અને ચૂંટણી પંચની કામગીરી અંગેની ચર્ચાને આગળ વધારવાની આયોજકોની યોજના છે.
