India China Border Tension: અરુણાચલ પ્રદેશમાં ભારત અને ચીનના સૈનિકો વચ્ચે અનેક સ્થળોએ સામસામેની સ્થિતિ સર્જાઈ હોવાની માહિતી ભારત-તિબેટ સરહદ પોલીસ (ITBP)ના મહાનિર્દેશક શત્રુજીત કપૂરે આપી છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, બંને દેશોના સૈનિકો વચ્ચેનો ગતિરોધ હજુ ચાલુ છે. જુલાઈના અંતથી સરહદ પર વધી રહેલા તણાવ અંગે આ મહત્વપૂર્ણ સત્તાવાર નિવેદન છે.
કપૂરે 22 ઑક્ટોબરે રાજસ્થાનના અલવરમાં આવેલી કેન્દ્રીય તાલીમ મહાવિદ્યાલયમાં યોજાયેલા વાર્ષિક હિમવીર સન્માન સમારોહમાં આ વાત કહી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે તાજેતરના દિવસોમાં અરુણાચલ પ્રદેશમાં અનેક સ્થળોએ બંને દેશોના સૈનિકો સામસામે આવી ગયા હતા અને સ્થિતિ હજુ સામાન્ય થઈ નથી.
અસાફિલા વિસ્તારમાં ચીની સૈનિકોએ તંબુ લગાવ્યા હોવાની માહિતી
સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સૌથી મહત્વપૂર્ણ ગતિરોધ અરુણાચલ પ્રદેશના અસાફિલા વિસ્તારમાં તકસિંગ નજીક મજા ખાતે જોવા મળ્યો છે. આ સ્થિતિ જુલાઈના અંતથી ચાલુ હોવાનું કહેવાય છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ચીની પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (PLA)ના જવાનોએ મજા ખાતે ભારતીય કંપનીના કાર્યકારી મથક નજીક ઊંચાઈવાળા વિસ્તારમાં તંબુ લગાવ્યા છે. ભારતના મૂલ્યાંકન મુજબ, આ સ્થળ વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (LAC)થી આશરે 6થી 7 કિલોમીટર દૂર છે.
જુલાઈમાં નિયમિત પેટ્રોલિંગ દરમિયાન ભારતીય અને ચીની સૈનિકો સામસામે આવ્યા હતા. શરૂઆતમાં બંને પક્ષો પાછા ફર્યા હતા, પરંતુ થોડા દિવસો બાદ ચીની સૈનિકો મોટી સંખ્યામાં પાછા આવ્યા અને તંબુ લગાવ્યા હોવાની માહિતી છે. ત્યારથી ભારતે પણ આ વિસ્તારમાં પોતાની તહેનાતી વધારી છે.
ITBPના આધુનિકીકરણ અને ડ્રોન ક્ષમતા પર ભાર
શત્રુજીત કપૂરે કહ્યું હતું કે ITBPની રચના પર્વતીય ગેરિલા દળ તરીકે થઈ હતી અને 2004માં તેને ચીન સાથેની સરહદની સુરક્ષાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી. તેમણે નવગઠિત શૌર્ય કમાન્ડોની કામગીરીની પ્રશંસા કરી અને જણાવ્યું કે ટૂંક સમયમાં તેમની સંપૂર્ણ બટાલિયન તૈયાર કરવામાં આવશે.
કપૂરે એ પણ કહ્યું કે ITBP પાસેનાં કેટલાંક શસ્ત્રો લગભગ 50 વર્ષ જૂનાં છે અને હવે આધુનિકીકરણ જરૂરી છે. ચીને શસ્ત્રો અને સરહદી માળખાગત સુવિધાઓમાં મોટું રોકાણ કર્યું હોવાથી ભારતે પણ નવી ટેક્નોલોજી અપનાવવી પડશે.
તેમના જણાવ્યા મુજબ, આધુનિકીકરણ માટે મળેલા ₹400 કરોડમાંથી 70 ટકા રકમ ડ્રોન પર ખર્ચવામાં આવી છે. સરહદની સુરક્ષા કરતી દરેક બટાલિયનમાં ડ્રોન પ્લાટૂન બનાવવામાં આવી છે અને ડ્રોન પાઇલટ્સને તાલીમ આપવાનું શરૂ થયું છે. આગામી યોજનામાં ₹3,500 કરોડથી ₹4,000 કરોડ મળવાની સંભાવના છે, જેમાંથી ₹1,000 કરોડ ડ્રોન માટે ફાળવવાની યોજના છે.
રાજદ્વારી બેઠકો છતાં ગતિરોધ યથાવત્
ભારત અને ચીન વચ્ચે તણાવ ઘટાડવા માટે રાજદ્વારી અને સૈન્ય સ્તરે અનેક બેઠકો યોજાઈ છે. 6 ઑગસ્ટે સરહદ બાબતો પર પરામર્શ અને સંકલન માટેની કાર્યપદ્ધતિની 36મી બેઠક યોજાઈ હતી. 26 ઑગસ્ટે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલે બેઇજિંગમાં સરહદ વિવાદ અંગે વિશેષ પ્રતિનિધિઓની 25મી બેઠકમાં ભાગ લીધો હતો.
6 સપ્ટેમ્બરે અરુણાચલ પ્રદેશના વાચા-દમાઈ સરહદ બેઠક કેન્દ્ર ખાતે બંને દેશોની સેનાઓ વચ્ચે પૂર્વીય ક્ષેત્રની પ્રથમ કોર કમાન્ડર સ્તરની બેઠક યોજાઈ હતી. તેમ છતાં, સરહદ પરની સ્થિતિ અંગે નવી ચિંતાઓ સામે આવી છે.
કોંગ્રેસે વડાપ્રધાન પર કર્યા સવાલ
ITBPના વડાના નિવેદન બાદ કોંગ્રેસના મહાસચિવ જયરામ રમેશે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર નિશાન સાધ્યું હતું. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે ચીન સાથેના ગતિરોધ અંગે વડાપ્રધાન અને સરકાર તરફથી પૂરતું સ્પષ્ટીકરણ આપવામાં આવતું નથી.
રમેશે દાવો કર્યો કે સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા અનુસાર, કેટલાક પેટ્રોલિંગ સ્થળોએ ભારતે નિયંત્રણ ગુમાવ્યું હોવાની ચિંતા છે. તેમણે ચીન દ્વારા અરુણાચલ પ્રદેશનાં સ્થળોનાં નામ બદલવા અને 60,000 મેગાવોટ ક્ષમતાનો બંધ બનાવવાની યોજનાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમના મતે, આ બાબતો પર્યાવરણ અને ભારતની જળ સુરક્ષા માટે ચિંતાજનક છે.
રમેશે વધુમાં જણાવ્યું કે ચીન સાથે ભારતની વેપાર ખાધ નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં વધીને રેકોર્ડ 112 અબજ ડૉલર થઈ હતી, જ્યારે અગાઉના નાણાકીય વર્ષમાં તે 99 અબજ ડૉલર હતી. તેમણે આર્થિક નિર્ભરતા અંગે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
While the self-styled Vishwaguru’s calibrated concessions to China continue, the DG, ITBP, has lauded—and rightly so—its performance in recent face-offs with the PLA in Arunachal Pradesh, on which there has been a deafening silence from the PM and his establishment.
Corps commander talks were held at Wacha and Damai in Arunachal Pradesh last month after the Taksing face-off. Locals had reported that patrolling points had been lost once again, as in Ladakh. China continues to rename our towns in Arunachal Pradesh and is building a 60,000-MW dam that threatens our ecological and water security.
India’s trade deficit with China zoomed even further to a record $112 billion in 2025–26, up from $99 billion the previous year. This has simply crushed our MSMEs in many industries. Make in India has become Import from China. This staggering trade deficit is in itself a very significant threat to our economic security.
India has been paying the price for the PM’s infamous clean chit to China on June 19, 2020, when he said, after 20 of our brave jawans had been martyred: “ना कोई वहाँ हमारी सीमा में घुस आया है और न ही कोई घुसा हुआ है, न ही हमारी कोई पोस्ट किसी दूसरे के कब्ज़े में है।” The retired Chief of Army Staff, Gen. Naravane, has revealed that the only instructions he received while at the helm, when Chinese incursions took place in Ladakh, were: “जो उचित समझो वो करो।”
On July 4, 2025, the Deputy Chief of Army Staff, Lt. Gen. Rahul Singh, had spoken publicly on China’s both intensively and extensively embedded role in Pakistan’s military campaign during our Operation Sindoor. Yet, on August 25, 2026, the retired Chief of Defence Staff, Gen. Anil Chauhan, publicly contradicted Lt. Gen. Rahul Singh’s revelations and, soon thereafter, took over a think tank that is a key part of the RSS/BJP ecosystem.
— Jairam Ramesh (@Jairam_Ramesh) October 23, 2026
ગલવાન અથડામણ અને સેનાના ભૂતપૂર્વ વડાના પુસ્તકનો ઉલ્લેખ
રમેશે જૂન 2020માં ગલવાન ખીણમાં થયેલી અથડામણ બાદ વડાપ્રધાનના નિવેદનની ટીકા કરી હતી. તેમણે ભૂતપૂર્વ સેનાધ્યક્ષ જનરલ મનોજ મુકુંદ નરવણેના અપ્રકાશિત સંસ્મરણગ્રંથ Four Stars of Destiny નો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. પુસ્તકમાં 2020ના લદ્દાખ સંકટ દરમિયાન નિર્ણય લેવાની જવાબદારી અંગેના વર્ણનને લઈને અગાઉ સંસદમાં વિવાદ થયો હતો. જોકે, પુસ્તકને સત્તાવાર પ્રકાશન માટે જરૂરી મંજૂરી મળી નથી.
Yeah, because forces that should be protecting our borders are being deployed to stop citizens from protesting.
Modi is putting national security at risk by using security forces against his own countrymen.
The priority should be securing our borders, not turning Delhi into a fortress to suppress peaceful protests.
— Abhijeet Dipke (@abhijeet_dipke) October 23, 2026
આ દરમિયાન કોકરોચ જનતા પાર્ટીના સ્થાપક અભિજિત દીપકેએ પણ સરહદની સુરક્ષા અને આંતરિક વિરોધ પ્રદર્શનો માટે સુરક્ષા દળોની તહેનાતી અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
અરુણાચલ પ્રદેશમાં સૈનિકો વચ્ચેનો ગતિરોધ, ડ્રોન ક્ષમતાના આધુનિકીકરણની જરૂરિયાત અને ભારત-ચીન સંબંધો અંગેના રાજકીય નિવેદનોને કારણે સરહદ સુરક્ષાનો મુદ્દો ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે.
