India China Border: ભારત-તિબેટ સરહદ પોલીસ (ITBP)ના મહાનિર્દેશક શત્રુજીત કપૂરે અરુણાચલ પ્રદેશની સરહદે અનેક સ્થળોએ સૈન્ય ગતિરોધ ચાલુ હોવાની વાત કરી છે. આ નિવેદન બાદ ચીન સાથેના સરહદી તણાવ, ભારતીય સૈનિકોની પેટ્રોલિંગ અને સ્થાનિક લોકોના પરંપરાગત વિસ્તારો સુધી પહોંચ અંગે ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. જોકે, ગતિરોધની ચોક્કસ સ્થિતિ અને ચીની સૈનિકોની હાજરી અંગે સરકાર તથા સૈન્યના અગાઉના નિવેદનો અને સ્થાનિક સ્તરે કરવામાં આવેલા દાવાઓ વચ્ચે તફાવત રહ્યો છે.
અપર સુબનસિરી જિલ્લાના તકસિંગ વિસ્તારના સ્થાનિક રહેવાસીઓએ પણ ચીની સૈનિકોની હાજરી અને સરહદી વિસ્તારોમાં વધતી પ્રવૃત્તિઓ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. આ મુદ્દે સ્થાનિક પ્રતિનિધિઓ, રાજકીય પક્ષો અને સરહદી સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા અધિકારીઓનાં નિવેદનોને કારણે અરુણાચલ પ્રદેશની સ્થિતિ ફરી ધ્યાનમાં આવી છે.
તકસિંગના રહેવાસીઓએ શું કહ્યું?
સપ્ટેમ્બર 2026માં પ્રકાશિત એક વીડિયો અહેવાલમાં ‘ધ અરુણાચલ ટાઇમ્સ’ના પત્રકાર બેંગિયા અજુમ સાથે તકસિંગ ગામના પંચાયત નેતા પ્રકાશ હરિએ વાત કરી હતી. હરિના જણાવ્યા મુજબ, ચીની ઘૂસણખોરી અંગેની ચિંતા સ્થાનિક લોકોમાં લાંબા સમયથી છે. તેમણે કહ્યું કે આ મુદ્દે વહીવટીતંત્ર અને સેનાને અનેક વખત રજૂઆત કરવામાં આવી હોવા છતાં તેમને અપેક્ષિત પ્રગતિ જોવા મળી નથી.
વીડિયોમાં કેટલાક સ્થાનિક લોકોએ પોટરાંગ સરોવર નજીક ચીની સૈનિકોની હાજરીનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. હરિએ શેરા-5 વ્યૂહાત્મક વિસ્તારની નજીક આવેલા ચરિયાણોમાં ચીની સેનાની અવરજવર અંગે પણ વાત કરી હતી. સ્થાનિક લોકો માટે આ માત્ર સરહદી સુરક્ષાનો મુદ્દો નથી, પરંતુ પશુઓ ચરાવવા અને પરંપરાગત પ્રવૃત્તિઓ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા વિસ્તારો સુધી પહોંચ સાથે પણ જોડાયેલો છે.
ચીની સૈન્યની હાજરી અંગે અગાઉ પણ રજૂઆત
આ વર્ષે જૂનમાં નાહ વેલફેર સોસાયટીએ આરોપ મૂક્યો હતો કે ચીની પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (PLA)એ તકસિંગની આસપાસ પોતાની હાજરી વધારી છે. સંગઠને અપર સુબનસિરીના જિલ્લા કલેક્ટરને આવેદનપત્ર આપીને દાવો કર્યો હતો કે ચીની સૈનિકોએ કેટલાક વિસ્તારોમાં રસ્તા, પુલ અને સૈન્ય છાવણીઓ બનાવી છે. આ વિસ્તારોનો ઉપયોગ સ્થાનિક સમુદાયો પરંપરાગત રીતે પશુઓ ચરાવવા, શિકાર કરવા અને વનપેદાશો એકત્રિત કરવા માટે કરતા આવ્યા છે.
આવેદનપત્રમાં જણાવાયું હતું કે આવી પ્રવૃત્તિઓ છેલ્લા 10થી 15 વર્ષ દરમિયાન વધી છે અને 2020 પછી તેમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. જોકે, આ વિગતો સંગઠન દ્વારા કરવામાં આવેલા આરોપો છે; તેમની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ અંગે ઉપલબ્ધ માહિતીમાં સ્પષ્ટતા નથી.
PPAની તપાસ સમિતિએ પેટ્રોલિંગ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી
ઑગસ્ટ 2026માં અરુણાચલ પ્રદેશ પીપલ્સ પાર્ટી (PPA)ની ચાર સભ્યોની તથ્ય-શોધ સમિતિએ અહેવાલ આપ્યો હતો કે તકસિંગ વિસ્તારમાં PLAની પ્રવૃત્તિઓને કારણે ભારતીય સૈનિકોની કેટલીક પેટ્રોલિંગ ચોકીઓ સુધી પહોંચ મર્યાદિત થઈ હોવાની ફરિયાદો છે. સમિતિમાં ભૂતપૂર્વ મંત્રી કાહફા બેંગિયા, ઉપાધ્યક્ષ કલિંગ જેરાંગ અને પક્ષના સચિવ સોરાંગ કિઓકામ તથા નરાહ જીમી સામેલ હતા. સમિતિએ સ્થાનિક લોકો સાથે વાતચીત કર્યા બાદ શેરા-5 સહિતના વિસ્તારો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
ભૂતપૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી આર.કે. સિંહે પણ તકસિંગમાં શેરા-5 પેટ્રોલિંગ ચોકી અંગે સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પાસે 2014થી ભારતીય સેનાએ કઈ પેટ્રોલિંગ ચોકીઓ સુધી પહોંચ ગુમાવી છે તે અંગે સ્પષ્ટતા કરવાની માગ કરી હતી.
સરકાર અને સેનાએ શું કહ્યું?
કેન્દ્રીય મંત્રી કિરણ રિજિજુએ અરુણાચલ પ્રદેશમાં ચીની સૈનિકો 60 કિલોમીટર અંદર ઘૂસી આવ્યા હોવાના દાવાને નકાર્યો હતો. જોકે, તેમણે સરહદની ઊંચી ટેકરીઓમાં ચીનની વધતી પ્રવૃત્તિઓ અંગે સ્થાનિક લોકોની ચિંતાને ગંભીરતાથી લેવાની જરૂરિયાત સ્વીકારી હતી. મુખ્યમંત્રી પેમા ખાંડુ અને ભારતીય સેનાએ પણ ચીની અતિક્રમણ અંગેના અહેવાલોને નકાર્યા હતા.
દરમિયાન, 6 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ વાચા-દમાઈ સરહદી બેઠક સ્થળે ભારત અને ચીનના અધિકારીઓ વચ્ચે કોર કમાન્ડર સ્તરની વાટાઘાટો યોજાઈ હતી. આ બેઠક પહેલાં બંને દેશોના સ્થાનિક સૈન્ય કમાન્ડરો વચ્ચે પણ અનેક બેઠકો થઈ હતી. વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું હતું કે બંને દેશો LAC પરના બાકી પ્રશ્નો ઉકેલવા અને ગેરસમજ ટાળવા માટે રાજદ્વારી તથા સૈન્ય સ્તરની વ્યવસ્થાઓનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.
રાહુલ ગાંધી અને ખડગેએ સરકાર પાસે જવાબ માગ્યો
વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ ઑગસ્ટમાં અરુણાચલ પ્રદેશમાં ભારતીય સૈનિકોને પેટ્રોલિંગ કરતાં રોકવામાં આવતા હોવાના અહેવાલોને ચિંતાજનક ગણાવ્યા હતા. તેમણે વડા પ્રધાન અને સંરક્ષણ તથા ગૃહ મંત્રાલયની કામગીરી અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
Wish the govt was this proactive against the Chinese intrusion.
— Abhijeet Dipke (@abhijeet_dipke) October 24, 2026
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ પણ ITBPના વડાના નિવેદન બાદ વડા પ્રધાન પાસે સરહદની સ્થિતિ અંગે દેશને સ્પષ્ટ માહિતી આપવાની માગ કરી હતી. તેમણે આ ઘટનાક્રમને ગંભીર ચિંતાનો વિષય ગણાવ્યો હતો.
કૉક્રોચ જનતા પાર્ટીના સ્થાપક અભિજીત દીપકેએ પણ સરહદી સુરક્ષાનો મુદ્દો ઉઠાવીને સરકારની ટીકા કરી હતી. બીજી તરફ, ભોજપુરી ગાયિકા નેહા સિંહ રાઠોરે પોતાના નવા વ્યંગાત્મક ગીતમાં ચીન અંગે સરકારના વલણ પર કટાક્ષ કર્યો હતો.
चौकीदार अपना चाइना से डरता है
अरुणाचल पे चीन दावा करता है… https://t.co/SWAAZSrojj— Neha Singh Rathore (@nehafolksinger) October 24, 2026
ITBPના મહાનિર્દેશક શત્રુજીત કપૂરનું નિવેદન સરહદ પર અનેક સ્થળોએ ગતિરોધ ચાલુ હોવાની મહત્ત્વપૂર્ણ પુષ્ટિ છે. જોકે, ચોક્કસ સ્થળો, પેટ્રોલિંગની સ્થિતિ અને ચીની સૈનિકોની હાજરી અંગેના દરેક દાવાની અલગથી ચકાસણી જરૂરી છે. સરહદી વિસ્તારોમાં સુરક્ષા જાળવવાની સાથે સ્થાનિક લોકોની ચિંતાઓનો જવાબ આપવો અને ભારત-ચીન વચ્ચેના મતભેદો ઉકેલવા માટેની વાતચીત ચાલુ રાખવી પણ મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
