
Amritpal Singh Parole: આસામની ડિબ્રૂગઢ સેન્ટ્રલ જેલમાં બંધ ખડૂર સાહિબના સાંસદ અમૃતપાલ સિંહને પોતાની દાદી ચરણ કૌરના અંતિમ સંસ્કારમાં હાજરી આપવા માટે અદાલતે ત્રણ કલાકના કસ્ટડી પેરોલ મંજૂર કર્યા છે. અજનાલાની અદાલતના આદેશ મુજબ તેઓ 21 નવેમ્બરે પોતાના પૈતૃક ગામ જલ્લૂપુર ખેડા પહોંચશે. બપોરે 12થી 3 વાગ્યા સુધી તેમને પરિવાર સાથે રહેવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. જોકે, આ મુલાકાત માટે અદાલતે કડક શરતો પણ મૂકી છે.
સાડા ત્રણ વર્ષથી વધુ સમયથી કસ્ટડીમાં રહેલા અમૃતપાલ સિંહ માટે પોતાના ગામ પરત ફરવાની આ પહેલી મહત્ત્વપૂર્ણ તક છે. જુલાઈ 2024માં લોકસભાના સાંસદ તરીકે શપથ લેવા માટે તેમને ચાર દિવસની પેરોલ આપવામાં આવી હતી. શપથ લીધા બાદ તેમને સીધા આસામ પરત લઈ જવામાં આવ્યા હતા. ત્યારથી તેઓ પોતાના ગામ જઈ શક્યા નથી અને સમર્થકોને પણ મળી શક્યા નથી.
આ મુલાકાતનું રાજકીય મહત્ત્વ પણ છે, કારણ કે પંજાબમાં આવતા વર્ષે વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજાવાની છે. અમૃતપાલના સંગઠન શિરોમણી અકાલી દળ (વારિસ પંજાબ દે) માટે આ મુલાકાત સમર્થકો વચ્ચે પોતાની હાજરી દર્શાવવાની તક બની શકે છે.
પરિવારની ત્રણ દિવસની માગ, અદાલતે માત્ર ત્રણ કલાક આપ્યા
અમૃતપાલની દાદી ચરણ કૌરનું 8 નવેમ્બરે 84 વર્ષની ઉંમરે અવસાન થયું હતું. તેમના પાર્થિવ દેહને અમૃતસરની ગુરુ રામદાસ મેડિકલ કૉલેજ અને હૉસ્પિટલના શબગૃહમાં રાખવામાં આવ્યો છે. પરિવારે 10 નવેમ્બરે પ્રથમ અરજી કરીને અમૃતપાલને અંતિમ સંસ્કારમાં હાજરી આપવા મંજૂરી માગી હતી.
અદાલતે ગયા અઠવાડિયે ત્રણ કલાકની કસ્ટડી પેરોલ મંજૂર કરી હતી. જોકે, પરિવારે આસામની હાઈ-સિક્યોરિટી જેલમાંથી અમૃતપાલને પંજાબ લાવવાની વ્યવસ્થા માટે સમય ઓછો હોવાનું જણાવી આદેશમાં ફેરફાર કરવાની માગ કરી હતી. 16 નવેમ્બરે દાખલ કરાયેલી નવી અરજીમાં 21થી 23 નવેમ્બર સુધી ત્રણ દિવસની હાજરી માગવામાં આવી હતી. 21 નવેમ્બરે અંતિમ સંસ્કાર, બીજા દિવસે અન્ય વિધિઓ અને 23 નવેમ્બરે ભોગ સમારોહ યોજાવાનો છે.
જોકે, અદાલતે માત્ર 21 નવેમ્બરે બપોરે 12થી 3 વાગ્યા સુધી હાજરીની મંજૂરી આપી છે. આદેશમાં સ્પષ્ટ કરાયું છે કે રાહત માત્ર માનવીય આધાર પર આપવામાં આવી છે.
મુલાકાત માટે અદાલતની કડક શરતો
અદાલતે અમૃતપાલને કોઈ સભા સંબોધવાની કે મીડિયા સાથે વાત કરવાની મંજૂરી આપી નથી. તેઓ પરિવારના સભ્યો સિવાય અન્ય કોઈને મળી શકશે નહીં અને પોતાના ઘર સિવાય બીજા કોઈ સ્થળે જઈ શકશે નહીં. તેમની સામે ચાલી રહેલા ફોજદારી કેસોના સાક્ષીઓનો સંપર્ક કરવા પર પણ પ્રતિબંધ રહેશે. મંગળવારે આપવામાં આવેલા આદેશમાં અગાઉની તમામ શરતો યથાવત રાખવામાં આવી છે.
ચંડીગઢની DAV કૉલેજના રાજનીતિશાસ્ત્ર વિભાગનાં કનવલપ્રીત કૌરના મતે, લાંબા સમયથી જેલમાં રહેલા અમૃતપાલની પોતાના રાજ્યમાં થોડા સમય માટેની હાજરી પણ તેમના સંગઠન માટે મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે. આ મુલાકાતથી 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં મળેલું સમર્થન હજુ જળવાયું છે કે નહીં તેનો અંદાજ પણ મળી શકે છે.
અજનાલા કેસથી ડિબ્રૂગઢ જેલ સુધીની સફર
અમૃતપાલ ઑગસ્ટ 2022માં દુબઈથી ભારત પરત ફર્યા હતા. તે પહેલાં તેઓ પોતાના પારિવારિક વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા હતા. ફેબ્રુઆરી 2022માં વારિસ પંજાબ દેના સ્થાપક દીપ સિદ્ધુના અવસાન બાદ તેમણે સંગઠનની કમાન સંભાળી હતી.
ફેબ્રુઆરી 2023માં અમૃતપાલ અને તેમના સમર્થકો અજનાલા પોલીસ સ્ટેશન પહોંચ્યા હતા. તેઓ સાથી લવપ્રીત સિંહ ઉર્ફે તૂફાનની મુક્તિની માગ કરી રહ્યા હતા. તૂફાનની અપહરણ અને મારપીટના કેસમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. આ ઘટનામાં પોલીસ સ્ટેશન પર હુમલો થયો હતો અને ત્યારબાદ અમૃતપાલ તથા પંજાબ પોલીસ વચ્ચે ટકરાવ વધ્યો હતો.
લગભગ એક મહિના સુધી ચાલેલા શોધ અભિયાન બાદ એપ્રિલ 2023માં તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદા (NSA) હેઠળ તેમને કસ્ટડીમાં લઈને તેમના કેટલાક સાથીઓ સાથે આસામની ડિબ્રૂગઢ જેલમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા. એપ્રિલ 2026માં NSA હેઠળની કસ્ટડી પૂરી થયા બાદ પણ અજનાલા કેસમાં ધરપકડને કારણે તેઓ જેલમાં રહ્યા હતા. તેમના પૂર્વ સાથી ગુરપ્રીત સિંહ હરિ નૌની હત્યા સહિતના અન્ય કેસોમાં પણ તેમની સામે તપાસ ચાલી રહી છે.
જેલમાં રહીને લોકસભાની ચૂંટણી જીત્યા
જેલમાં હોવા છતાં અમૃતપાલે 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં ખડૂર સાહિબ બેઠક પરથી અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણી લડી હતી. તેમણે કોંગ્રેસના ઉમેદવાર કુલબીર સિંહ ઝીરાને 1,97,120 મતોથી હરાવ્યા હતા. આ જીતે પંજાબમાં તેમની રાજકીય અસર દર્શાવી હતી.
તેમની ગેરહાજરીમાં પિતા તરસેમ સિંહ વારિસ પંજાબ દેનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે. પૂર્વ અકાલી નેતા મનપ્રીત સિંહ અયાલી સહિતના અન્ય નેતાઓ પણ સંગઠનની રાજકીય પ્રવૃત્તિઓ આગળ ધપાવી રહ્યા છે. સંગઠને આગામી પંજાબ વિધાનસભાની ચૂંટણી લડવાની જાહેરાત કરી છે અને અમૃતપાલને મુખ્યમંત્રી પદના ચહેરા તરીકે રજૂ કર્યા છે.
જોકે, સંગઠનને ચૂંટણી પંચની નોંધણી પ્રક્રિયામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. ચૂંટણી પંચે અલગતાવાદી સંગઠનો સાથેના કથિત સંબંધો અને દેશની સંપ્રભુતા તથા અખંડિતતા અંગેની ચિંતાઓને કારણે વાંધા ઉઠાવ્યા છે. આ મામલો દિલ્હી હાઈકોર્ટ સુધી પહોંચ્યો છે.
સરકાર અને પોલીસ સામે સુરક્ષા વ્યવસ્થાનો પડકાર
પંજાબ સરકારે અમૃતપાલની અસ્થાયી મુક્તિનો વિરોધ કર્યો હતો. સરકારની ચિંતા કાયદો અને વ્યવસ્થા તથા જાહેર શાંતિ જાળવવાની હતી. પંજાબ યુનિવર્સિટીના સમાજશાસ્ત્ર વિભાગના પૂર્વ પ્રોફેસર મનજીત સિંહના મતે, અદાલતના પ્રતિબંધો પાછળ પરિવારની મુલાકાત રાજકીય મેળાવડામાં ફેરવાઈ જવાની આશંકા પણ હોઈ શકે છે.
અમૃતપાલને ડિબ્રૂગઢથી પંજાબ લાવવા માટે આસામ જેલ પ્રશાસન અને પંજાબ પોલીસ વચ્ચે સંકલન, સુરક્ષા કર્મચારીઓ, પરિવહન અને જરૂરી દસ્તાવેજોની વ્યવસ્થા કરવી પડશે. જલ્લૂપુર ખેડા અને આસપાસના વિસ્તારમાં પણ સુરક્ષા ગોઠવવી પડશે. ગામમાં પહેલેથી જ 100થી વધુ પોલીસકર્મીઓ તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે.
આ મુલાકાત દરમિયાન સમર્થકોની હાજરી અને તેમની પ્રતિક્રિયા પર સૌની નજર રહેશે. અદાલતે નક્કી કરેલી મર્યાદામાં અમૃતપાલની હાજરી તેમના સંગઠનની રાજકીય સ્થિતિ અને લાંબા સમયથી તેમની ગેરહાજરી છતાં સમર્થકોનો ઉત્સાહ કેટલો જળવાયો છે તેનો સંકેત આપી શકે છે. બીજી તરફ, સરકાર માટે અદાલતના આદેશનું પાલન કરાવવાની સાથે કોઈ રાજકીય કાર્યક્રમ કે કાયદો-વ્યવસ્થાની સમસ્યા ઊભી ન થાય તેની તકેદારી રાખવી મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.







