
Mathura Krishna Janmabhoomi Dispute: ઉત્તર પ્રદેશમાં 2027ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં BJPએ પોતાની રાજકીય અને સંગઠનાત્મક તૈયારીઓ તેજ કરી છે. આ દરમિયાન મથુરામાં યોજાયેલી પક્ષની બે દિવસીય ચિંતન બેઠક અને વરિષ્ઠ નેતાઓનાં નિવેદનોએ કૃષ્ણ જન્મભૂમિ-શાહી ઈદગાહ વિવાદને ફરી રાજકીય ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધો છે. નાયબ મુખ્યમંત્રી કેશવ પ્રસાદ મૌર્યનું ‘અયોધ્યા અમારી થઈ, હવે મથુરાનો વારો’ નિવેદન અને ‘રાધે-રાધે, કમળ ખિલાવી દે’ના નારાએ અનેક સવાલો ઊભા કર્યા છે. શું BJP 2027ની ચૂંટણીમાં કૃષ્ણ જન્મભૂમિના મુદ્દાને અગ્રસ્થાન આપવાની તૈયારી કરી રહી છે?
મથુરામાં BJPની બે દિવસીય બેઠક, ચૂંટણીની તૈયારીઓ પર ચર્ચા
16 અને 17 નવેમ્બર 2026ના રોજ મથુરામાં BJPની બે દિવસીય ચિંતન બેઠક યોજાઈ હતી. તેમાં પક્ષના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ નીતિન નવીન, મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ, નાયબ મુખ્યમંત્રી કેશવ પ્રસાદ મૌર્ય અને બ્રજેશ પાઠક, પ્રદેશ અધ્યક્ષ પંકજ ચૌધરી તથા રાષ્ટ્રીય સંગઠન મહામંત્રી બી.એલ. સંતોષ સહિતના વરિષ્ઠ નેતાઓ હાજર રહ્યા હતા.
બેઠકનો મુખ્ય હેતુ 2027ની વિધાનસભા ચૂંટણી માટેની તૈયારી, સંગઠન મજબૂત બનાવવું, બૂથ વ્યવસ્થાપન, નવા મતદારો સુધી પહોંચવું અને સરકારની યોજનાઓનો પ્રચાર કરવાનો હતો. જોકે, બેઠક દરમિયાન કૃષ્ણ જન્મભૂમિનો મુદ્દો પણ રાજકીય નિવેદનો અને નારાઓમાં ઊભરી આવ્યો હતો.
અહેવાલ મુજબ, બેઠકના બીજા દિવસે ‘રાધે-રાધે, કમળ ખિલાવી દે’નો નારો લગાવવામાં આવ્યો હતો. આ નારા દ્વારા ધાર્મિક આસ્થાને BJPના ચૂંટણી ચિહ્ન કમળ સાથે જોડવાનો પ્રયાસ જોવા મળ્યો. બેઠક બાદ યોગી આદિત્યનાથ દિલ્હી ગયા હતા અને રાત્રે કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સાથે મુલાકાત કરી હતી. જોકે, આ મુલાકાતમાં કયા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ તેની સત્તાવાર માહિતી સામે આવી નથી.
કેશવ મૌર્યનું નિવેદન: અયોધ્યા પછી હવે મથુરાનો વારો
નાયબ મુખ્યમંત્રી કેશવ પ્રસાદ મૌર્યએ કહ્યું કે અયોધ્યા પછી હવે મથુરાનો વારો છે. તેમણે સમાજવાદી પાર્ટીના અધ્યક્ષ અખિલેશ યાદવને પડકાર આપ્યો કે જો તેઓ ભગવાન કૃષ્ણના ભક્ત છે તો મથુરામાં ભવ્ય કૃષ્ણ મંદિરના નિર્માણ માટે કારસેવામાં જોડાય.
મૌર્યએ કહ્યું કે અયોધ્યામાં રામ મંદિરની જેમ મથુરામાં પણ ભવ્ય કૃષ્ણ મંદિરનું નિર્માણ ન્યાયિક પ્રક્રિયા અથવા પરસ્પર વાતચીત દ્વારા થઈ શકે છે. મથુરાનાં BJP સાંસદ હેમા માલિનીએ પણ કૃષ્ણ જન્મભૂમિ પર ભવ્ય મંદિર બનાવવાની માંગને સમર્થન આપ્યું હતું. તેમણે અયોધ્યામાં રામ મંદિર બન્યું છે તેવી જ રીતે મથુરામાં પણ શ્રીકૃષ્ણ જન્મભૂમિનું નિર્માણ થવું જોઈએ તેવી વાત કરી હતી.
BJP માટે મથુરાનો મુદ્દો કેમ મહત્ત્વનો બની રહ્યો છે?
BJPની આ રાજકીય વ્યૂહરચના પાછળ અનેક કારણો હોવાનું માનવામાં આવે છે. અયોધ્યામાં રામ મંદિરનું નિર્માણ પક્ષ માટે મોટી રાજકીય ઉપલબ્ધિ રહ્યું છે. હવે કૃષ્ણ જન્મભૂમિનો મુદ્દો પક્ષના સમર્થકો અને હિન્દુત્વવાદી સંગઠનોને એકત્ર કરવા માટે નવી ચર્ચાનો આધાર બની શકે છે. જોકે, મથુરાનો વિવાદ હજુ કાનૂની પ્રક્રિયા હેઠળ છે.
બીજું કારણ અખિલેશ યાદવની PDA રાજનીતિને પડકારવાનું હોઈ શકે છે. PDA એટલે પછાત, દલિત અને લઘુમતી વર્ગોનું સામાજિક-રાજકીય ગઠબંધન. યાદવ સમાજની ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક ઓળખ ભગવાન કૃષ્ણ સાથે જોડાયેલી માનવામાં આવે છે. અખિલેશ યાદવ પણ અનેક પ્રસંગે પોતાની યાદવવંશી ઓળખનો ઉલ્લેખ કરી ચૂક્યા છે.
કેશવ મૌર્યએ અખિલેશને કારસેવામાં જોડાવાનું આમંત્રણ આપીને તેમને રાજકીય રીતે મુશ્કેલ સ્થિતિમાં મૂકવાનો પ્રયાસ કર્યો હોવાનું વિશ્લેષણ થઈ રહ્યું છે. જો અખિલેશ મંદિર નિર્માણની માંગનું સમર્થન કરે તો તેમની PDA રાજનીતિ અને મુસ્લિમ મતદારો સાથેના રાજકીય સંબંધો અંગે ચર્ચા થઈ શકે છે. જો તેઓ સમર્થન ન આપે તો BJP તેમને કૃષ્ણભક્તિ અંગે સવાલ કરી શકે છે.
આ ઉપરાંત અયોધ્યામાં રામ મંદિર સાથે જોડાયેલા દાન અને જમીન વ્યવહાર અંગે વિપક્ષ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવતા સવાલો વચ્ચે મથુરાનો મુદ્દો આગળ લાવવાથી રાજકીય ચર્ચાનું કેન્દ્ર બદલાઈ શકે છે. જોકે, આ પાછળનો હેતુ પક્ષે સત્તાવાર રીતે જાહેર કર્યો નથી.
કૃષ્ણ જન્મભૂમિ-શાહી ઈદગાહ વિવાદ શું છે?
મથુરાનો વિવાદ આશરે 13.37 એકર જમીન અને ધાર્મિક પરિસરની માલિકી સાથે જોડાયેલો છે. હિન્દુ પક્ષનો દાવો છે કે શાહી ઈદગાહ મસ્જિદ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના જન્મસ્થાન સાથે સંબંધિત જમીન પર બનાવવામાં આવી છે. અરજદારો મસ્જિદ હટાવવાની માંગ કરી રહ્યા છે અને 1968માં મંદિર વ્યવસ્થાપન તથા મસ્જિદ ટ્રસ્ટ વચ્ચે થયેલા કરારને પણ પડકારી રહ્યા છે. આ કરાર હેઠળ બંને ધાર્મિક સ્થળોના સહઅસ્તિત્વની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી.
આ મામલે અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં અનેક અરજીઓ પડતર છે. 18 નવેમ્બર 2026 સુધીના અહેવાલો અનુસાર, આગામી સુનાવણી 20 નવેમ્બરે નક્કી કરવામાં આવી હતી. વિવાદિત જમીન પર મંદિર નિર્માણ અંગે અદાલતે હજુ અંતિમ નિર્ણય આપ્યો નથી. તેથી રાજકીય નિવેદનો અને કાનૂની પ્રક્રિયાને અલગ રીતે જોવી જરૂરી છે.
છ મહિનામાં વિવાદ ઉકેલવાની ચર્ચા, સત્તાવાર પુષ્ટિ નહીં
સૂત્રોને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો હતો કે BJPમાં 2027માં ફરી સત્તા મેળવ્યા બાદ છ મહિનાની અંદર કૃષ્ણ જન્મભૂમિ વિવાદ ઉકેલવાની યોજના અંગે ચર્ચા થઈ છે. પક્ષના કેટલાક કાર્યકરો અને નેતાઓ આ મુદ્દાને આગળ વધારવા માગે છે તેવી માહિતી પણ સામે આવી હતી. જોકે, BJPએ આવી કોઈ સમયબદ્ધ યોજનાની સત્તાવાર જાહેરાત કે પુષ્ટિ કરી નથી.
BJP અને SP વચ્ચે ધાર્મિક મુદ્દે ટકરાવ
કેશવ મૌર્યના નિવેદન સામે અખિલેશ યાદવે પણ પ્રતિક્રિયા આપી હતી. તેમણે મૌર્ય પર ધાર્મિક વિધિઓ અને ભજનોની જાણકારી ન હોવાનો આરોપ લગાવી તેમને નકલી વ્યક્તિ ગણાવ્યા હતા.
આ પહેલાં અખિલેશ યાદવે અયોધ્યાના રામ મંદિરમાં દર્શન કરવાની યોજનાની જાહેરાત કરી હતી. તેના જવાબમાં BJPએ 1990માં કારસેવકો પર થયેલા પોલીસ ગોળીબારનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. તે સમયે ઉત્તર પ્રદેશમાં મુલાયમસિંહ યાદવની સરકાર હતી. BJPએ અખિલેશ પાસે આ ઘટના અંગે માફી માગવાની માંગ કરી હતી, જ્યારે SPએ રામ મંદિરના દાન સાથે જોડાયેલા કથિત કૌભાંડનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો.
શું 2027માં મથુરા બનશે BJPનો નવો ચૂંટણી મુદ્દો?
મથુરામાં વરિષ્ઠ નેતાઓની બેઠક, ‘રાધે-રાધે, કમળ ખિલાવી દે’નો નારો અને કેશવ પ્રસાદ મૌર્યનું નિવેદન દર્શાવે છે કે કૃષ્ણ જન્મભૂમિનો મુદ્દો 2027ની ચૂંટણીમાં રાજકીય મહત્ત્વ મેળવી શકે છે.
જોકે, BJPની ચૂંટણી વ્યૂહરચના માત્ર હિન્દુત્વ સુધી સીમિત રહેવાની શક્યતા નથી. બૂથ વ્યવસ્થાપન, મહિલા મતદારો, યુવાનો, પ્રથમ વખત મતદાન કરનારાઓ, સરકારી યોજનાઓના લાભાર્થીઓ, કાયદો અને વ્યવસ્થા તથા મહિલાઓની સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓ પર પણ પક્ષ ધ્યાન આપી રહ્યો છે.
આગામી ચૂંટણીમાં BJP વિકાસ અને કલ્યાણકારી યોજનાઓની સાથે કૃષ્ણ જન્મભૂમિ જેવા ધાર્મિક-રાજકીય મુદ્દાને પણ આગળ ધપાવે તેવી શક્યતા છે. પરંતુ આ મુદ્દે કોઈ સત્તાવાર આંદોલન કાર્યક્રમ કે સમયબદ્ધ કાર્યયોજના જાહેર થઈ નથી. અત્યારે એટલું સ્પષ્ટ છે કે મથુરાનો વિવાદ ઉત્તર પ્રદેશના રાજકીય માહોલમાં ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે અને 2027ની ચૂંટણીમાં BJP તથા સમાજવાદી પાર્ટી વચ્ચેનો ટકરાવ વધુ તીવ્ર બની શકે છે.







