
Rahul Gandhi Columbia Speech: અમેરિકાની પ્રતિષ્ઠિત કોલંબિયા યુનિવર્સિટીમાં લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ ભારતના અર્થતંત્રને લઈને કેન્દ્રની મોદી સરકાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. તેમણે ભારતને મોટા આર્થિક સંકટ એટલે કે ‘ઇકોનોમિક ડિઝાસ્ટર’ તરફ આગળ વધી રહેલો દેશ ગણાવ્યો હતો. રાહુલ ગાંધીએ દેશમાં બેરોજગારી, નબળા ઉત્પાદન ક્ષેત્ર, શિક્ષણ વ્યવસ્થાની ખામીઓ અને ખાનગી રોકાણમાં ઘટાડા જેવા મુદ્દા ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અને ‘સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા’ જેવી યોજનાઓની અસરકારકતા પર પણ સવાલ કર્યા હતા. બીજી તરફ BJPએ રાહુલ ગાંધીના નિવેદન સામે વળતો પ્રહાર કરીને તેમને ‘ભારત વિરોધી પ્રચારના નેતા’ ગણાવ્યા છે.
કોલંબિયા યુનિવર્સિટીમાં રાહુલ ગાંધીએ શું કહ્યું?
મંગળવાર, 17 નવેમ્બરના રોજ ન્યૂયોર્કની કોલંબિયા યુનિવર્સિટીમાં યોજાયેલી ફાયરસાઇડ ચેટ દરમિયાન રાહુલ ગાંધીએ ભારતની આર્થિક સ્થિતિ અંગે વાત કરી હતી. કાર્યક્રમમાં વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો અને શૈક્ષણિક ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા લોકો હાજર રહ્યા હતા.
રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું હતું કે ભારત ગંભીર આર્થિક સ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યું છે અને દેશમાં મોટા પાયે બેરોજગારી છે. તેમના મતે, શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં પણ ગંભીર ખામીઓ છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતનું આર્થિક માળખું લગભગ એક દાયકા પહેલાં જ યોગ્ય પરિણામ આપવાનું બંધ કરી ચૂક્યું છે. જો આ જ દિશામાં દેશ આગળ વધશે તો આગામી સમયમાં મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે.
‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અને ‘સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા’ યોજનાઓ પર સવાલ
રાહુલ ગાંધીએ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની મહત્ત્વાકાંક્ષી ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અને ‘સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા’ યોજનાઓની સફળતા અંગે સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે આ યોજનાઓ છતાં દેશમાં પૂરતી રોજગારી ઊભી થઈ શકી નથી.
તેમના મતે, ભારત જેવા વિશાળ દેશમાં રોજગારીની સમસ્યાનો ઉકેલ માત્ર સેવા ક્ષેત્રથી લાવી શકાય નહીં. નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો તથા કૃષિ ક્ષેત્ર દેશના અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ છે. આ ક્ષેત્રો મોટા પ્રમાણમાં લોકોને રોજગારી આપે છે, પરંતુ તેમની સ્થિતિ નબળી પડી રહી છે.
રાહુલ ગાંધીએ ભાર મૂક્યો કે ભારતે પોતાના ઉત્પાદન ક્ષેત્રનું ફરીથી નિર્માણ કરવું પડશે. સેવા ક્ષેત્ર થોડા લોકોને રોજગારી આપી શકે છે, પરંતુ દેશના તમામ યુવાનોને રોજગારી અને સુરક્ષિત ભવિષ્ય આપવા માટે મજબૂત ઉત્પાદન ક્ષેત્ર જરૂરી છે.
અદાણી-અંબાણીનો ઉલ્લેખ કરી ખાનગી રોકાણ અંગે સવાલ
રાહુલ ગાંધીએ દેશમાં ખાનગી રોકાણ કેમ વધી રહ્યું નથી તેવો સવાલ પણ ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે આરોપ મૂક્યો કે કેટલાક મોટા વેપારી જૂથોનો વ્યવસાય સતત વિસ્તરી રહ્યો છે, જ્યારે નાના અને મધ્યમ વેપારીઓ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા છે.
તેમણે ગૌતમ અદાણી અને મુકેશ અંબાણીનાં નામ લઈને પૂછ્યું હતું કે ભારતમાં ખાનગી રોકાણ કેમ નથી વધી રહ્યું અને માત્ર અમુક મોટા ઉદ્યોગપતિઓના વ્યવસાય જ કેમ આગળ વધી રહ્યા છે. તેમણે ટાટા જૂથનો ઉલ્લેખ કરીને તેના વ્યવસાય અંગે પણ સવાલ કર્યો હતો.
આ ટિપ્પણીને ઇન્ડિયન હોટેલ્સ કંપની લિમિટેડ (IHCL) અને અદાણી જૂથ વચ્ચે મુંબઈ, અમદાવાદ, લખનૌ અને ગુવાહાટીની આઠ હોટલોનું સંચાલન કરવા માટે થયેલા કરાર સાથે જોડીને જોવામાં આવી રહી છે. જોકે, રાહુલ ગાંધીએ આ મુદ્દે વિગતવાર સ્પષ્ટતા કરી નહોતી.
આર્થિક અસમાનતા અને સત્તાના કેન્દ્રીકરણનો મુદ્દો
રાહુલ ગાંધીએ છેલ્લા એક દાયકામાં ભારતમાં આર્થિક અને રાજકીય સત્તા કેટલાક લોકોના હાથમાં કેન્દ્રિત થતી હોવાનો આરોપ મૂક્યો હતો. તેમણે આદિવાસીઓ, દલિતો, ખેડૂતો અને લઘુમતીઓના પ્રશ્નોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
તેમણે કહ્યું કે આદિવાસીઓની જમીન તેમની સંમતિ વિના લેવામાં આવી રહી છે અને વિવિધ સામાજિક વર્ગો મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. તેમના મતે, આર્થિક અસમાનતાનો મુદ્દો માત્ર સંપત્તિની વહેંચણી પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ રાજકીય અધિકારો અને લોકશાહી સાથે પણ જોડાયેલો છે.
તેમણે ફ્રાન્સ, બ્રાઝિલ અને અમેરિકા જેવા દેશોમાં થઈ રહેલા સામાજિક અને રાજકીય ફેરફારોનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું કે યુવાનોમાં બેરોજગારી, મોંઘવારી અને શિક્ષણને લઈને અસંતોષ અનેક દેશોમાં જોવા મળી રહ્યો છે.
ચૂંટણી પંચ અને મત ચોરીના આરોપો ફરી ઉઠાવ્યા
કોલંબિયા યુનિવર્સિટીના કાર્યક્રમમાં રાહુલ ગાંધીએ ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગે પણ સવાલો કર્યા હતા. તેમણે BJPના ચૂંટણી પ્રચારમાં થયેલા ખર્ચનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું કે કેટલીક ચૂંટણીઓમાં પક્ષનો ખર્ચ કોંગ્રેસ કરતાં 20થી 50 ગણો વધારે હતો. આટલી મોટી રકમ ક્યાંથી આવે છે તેવો સવાલ પણ તેમણે કર્યો હતો.
રાહુલ ગાંધીએ ચૂંટણીમાં ગેરરીતિ અને મત ચોરીના પોતાના અગાઉના આરોપોનું પુનરાવર્તન કર્યું હતું. તેમણે ચૂંટણી પંચની કામગીરી અને મતદાર યાદીના વિશેષ સઘન પુનરીક્ષણ (SIR) અંગે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, તેમણે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને પદ પરથી હટાવવાની માગ પણ ફરી રજૂ કરી હતી. રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિ થાય તો લોકશાહી વ્યવસ્થા નબળી પડે છે. તેમણે એવો દાવો કર્યો કે ચૂંટણી સંબંધિત ગેરરીતિઓ અંગે કોંગ્રેસ પાસે પુરાવા છે અને કેટલાક લોકો હવે પક્ષને માહિતી આપી રહ્યા છે.
ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષણ વ્યવસ્થા અંગે ચિંતા
અમેરિકાની કડક બની રહેલી ઇમિગ્રેશન નીતિઓને કારણે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ સામે ઊભી થતી મુશ્કેલીઓ અંગે પણ રાહુલ ગાંધીને સવાલ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે વિદેશમાં અભ્યાસ અને નોકરીની તકો મર્યાદિત થવી એ ભારતની મૂળભૂત આર્થિક સમસ્યાઓની સરખામણીમાં નાનો મુદ્દો છે.
તેમણે કૃષિ ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવા, દેશમાં ઉત્પાદન વધારવા અને રોજગારી ઊભી કરવા પર ભાર મૂક્યો હતો. રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે શિક્ષણ વ્યવસ્થા ગુણવત્તાયુક્ત હોવી જોઈએ અને સામાન્ય પરિવારોનાં બાળકો પણ સરળતાથી તેનો લાભ લઈ શકે તેવી હોવી જોઈએ.
અમેરિકાની ઘટતી વૈશ્વિક શક્તિ અંગે ટિપ્પણી
રાહુલ ગાંધીએ અમેરિકાની મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓમાં રિપબ્લિકન પાર્ટીને થયેલા નુકસાનને ઇંધણના વધતા ભાવ સાથે જોડ્યું હતું. તેમણે ઈરાનનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું કે અમેરિકા પોતાની ઇચ્છા ઈરાન પર લાદવામાં સફળ રહ્યું નથી. તેમના મતે, અમેરિકા, જર્મની અને બ્રિટન જેવા દેશો પણ બેરોજગારી સહિતના આર્થિક પડકારોનો સામનો કરી રહ્યા છે.
જોકે, તેમણે ભારતની આર્થિક ક્ષમતા અંગે આશાવાદ વ્યક્ત કર્યો હતો. રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે ભારત પાસે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવાની ક્ષમતા છે, પરંતુ દેશ મહત્ત્વપૂર્ણ સમય ગુમાવી રહ્યો છે. જો આગામી પાંચથી દસ વર્ષ પણ આ જ રીતે પસાર થશે તો મુશ્કેલીઓ ગંભીર બની શકે છે.
BJPનો વળતો પ્રહાર, રાહુલને ગણાવ્યા ‘ભારત વિરોધી પ્રચારના નેતા’
રાહુલ ગાંધીના નિવેદન બાદ BJPએ તેમની ટીકા કરી હતી. BJPના રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તા પ્રદીપ ભંડારીએ સોશિયલ મીડિયા મંચ X પર રાહુલ ગાંધીને ‘ભારત વિરોધી પ્રચારના નેતા’ ગણાવ્યા હતા. તેમણે આરોપ મૂક્યો કે રાહુલ ગાંધી વિદેશમાં જઈને ભારતના અર્થતંત્ર અને લોકશાહીને બદનામ કરે છે.
BJPના પ્રવક્તા ગૌરવ ભાટિયાએ પણ રાહુલ ગાંધી પર આકરા પ્રહાર કર્યા હતા. તેમણે તેમને ભારત વિરોધી અભિયાન સાથે જોડીને મીર જાફર ગણાવ્યા હતા.
BJPએ રાહુલ ગાંધીના આર્થિક સંકટના દાવાને નકારતાં નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં ભારતનો GDP વૃદ્ધિ દર 7.8 ટકા રહ્યો હોવાનો હવાલો આપ્યો હતો. પક્ષે કહ્યું કે ભારત દુનિયાનાં ઝડપથી વિકસતાં મુખ્ય અર્થતંત્રોમાં સામેલ છે.
અર્થતંત્રની દિશા અંગે રાજકીય ચર્ચા તેજ
કોલંબિયા યુનિવર્સિટીમાં રાહુલ ગાંધીના નિવેદનથી ભારતના અર્થતંત્ર, રોજગારી, ખાનગી રોકાણ અને ચૂંટણી વ્યવસ્થાને લઈને રાજકીય ચર્ચા ફરી તેજ બની છે. રાહુલ ગાંધીનો સવાલ છે કે આર્થિક વિકાસનો લાભ સામાન્ય લોકો અને નાના વેપારીઓ સુધી કેમ પહોંચતો નથી, જ્યારે BJP GDP વૃદ્ધિનો આંકડો રજૂ કરીને અર્થતંત્રની મજબૂત સ્થિતિનો બચાવ કરી રહી છે. હવે આ મુદ્દાઓ પર સરકાર અને વિપક્ષ વચ્ચેનો રાજકીય સંઘર્ષ આગામી દિવસોમાં વધુ ચર્ચામાં રહેવાની શક્યતા છે.







