BAPS Eiffel Tower Controversy: પેરિસના એફિલ ટાવર પર BAPSના પ્રતિનિધિમંડળની મુલાકાત દરમિયાન મહિલા કર્મચારીઓ સાથે કથિત રીતે થયેલા વ્યવહારને લઈને ઉભા થયેલા વિવાદે હવે ભારતની રાજકીય ચર્ચામાં પણ સ્થાન લીધું છે. એક વિડિયો ચર્ચા દરમિયાન મયૂર જાની અને અમેરિકામાં રહેતા અશોક અરોડાએ આ ઘટનાને લઈને વિવિધ મુદ્દાઓ પર વાત કરી હતી. ચર્ચામાં એફિલ ટાવર વિવાદ ઉપરાંત BAPS, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, મહિલાઓના સન્માન, ધર્મ અને રાજ્ય વચ્ચેના સંબંધો તથા વિદેશોમાં ભારતની છબી જેવા મુદ્દાઓ ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા.
મહિલા કર્મચારીઓને લઈને થયેલા વિવાદ પર સવાલ
ચર્ચાની શરૂઆત પેરિસમાં BAPSના સાધુ-સંતોની મુલાકાત દરમિયાન મહિલા કર્મચારીઓને એક દિવસ માટે અન્ય જગ્યાએ રાખવામાં આવ્યા હોવાના દાવા અને તેના બીજા દિવસે થયેલી કર્મચારીઓની હડતાળથી થઈ હતી. અરોડાએ આ ઘટનાને લઈને વિદેશમાં ભારતની છબી અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
તેમણે પોતાના દાવા મુજબ કહ્યું કે વિદેશમાં રહેતા ભારતીયોને પણ આ મુદ્દે પ્રશ્નોનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો કે કેટલાક લોકો તેમને સંદેશો મોકલીને પૂછે છે કે ભારતીય ધાર્મિક સંગઠનો શું કરી રહ્યા છે. અરોડાએ આ ઘટનાને લઈને BAPSના સાધુ-સંતો અંગે અત્યંત કડક અને અપમાનજનક શબ્દોનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
મોદી અને BAPSના સંબંધનો ઉલ્લેખ
ચર્ચામાં અરોડાએ BAPS અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વચ્ચેના લાંબા સમયથી ચાલતા નજીકના સંબંધનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે દાવો કર્યો કે આ સંબંધને કારણે BAPSને ગુજરાતથી લઈને દેશ અને વિદેશમાં લાભ મળ્યો છે. ચર્ચામાં BAPSના મંદિર નિર્માણ અને તેની વૈશ્વિક પ્રવૃત્તિઓનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો.
અરોડાએ આ મુદ્દાને વડાપ્રધાન મોદી સાથે જોડતાં કહ્યું કે સત્તા અને સંસ્થાઓ વચ્ચેના સંબંધોને કારણે વિદેશમાં પણ આ પ્રકારની ઘટનાઓના પડઘા પડે છે. જોકે, ચર્ચામાં કરવામાં આવેલા આ દાવાઓ વક્તાઓના રાજકીય અને વ્યક્તિગત અભિપ્રાય તરીકે રજૂ થયા હતા.
રાજ્ય અને ધર્મને અલગ રાખવાના મુદ્દે ચર્ચા
ચર્ચા દરમિયાન ફ્રાન્સમાં રાજ્ય અને ધર્મ વચ્ચેના સંબંધનો મુદ્દો પણ ઉઠાવવામાં આવ્યો. મયૂર જાનીએ ફ્રાન્સના રાજકીય વર્તુળોમાંથી આવેલી પ્રતિક્રિયાઓનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે ત્યાં રાજ્ય અને ધર્મને અલગ રાખવાની લાંબી પરંપરા છે.
અરોડાએ દાવો કર્યો કે અમેરિકા સહિત અનેક દેશોમાં પણ રાજ્ય અને ધાર્મિક સંસ્થાઓ વચ્ચે સ્પષ્ટ અંતર જાળવવાની વ્યવસ્થા છે. તેમણે ભારતના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ અને પૂર્વ વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નેહરુ વચ્ચે મંદિરના ઉદ્ઘાટન અને રાજ્યની ભૂમિકા અંગે થયેલી ચર્ચાનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમના મતે અગાઉના રાજકીય નેતાઓ રાજ્ય અને ધર્મની ભૂમિકાને લઈને અલગ અભિગમ ધરાવતા હતા.
બ્રહ્મચર્ય અને મહિલાઓની હાજરી અંગે સવાલ
ચર્ચામાં BAPSના સાધુઓ અને બ્રહ્મચર્યના વ્રતને લઈને પણ સવાલ ઉઠાવવામાં આવ્યો. મયૂર જાનીએ સવાલ કર્યો કે જો કોઈ વ્યક્તિ બ્રહ્મચર્યનું પાલન કરે છે તો તેની વ્યક્તિગત પ્રતિજ્ઞા માટે જાહેર સ્થળે મહિલાઓને દૂર કરવી અથવા છુપાવવી યોગ્ય કેવી રીતે બની શકે.
અરોડાએ જવાબમાં બ્રહ્મચર્યનો અર્થ માત્ર મહિલાઓથી દૂર રહેવા પૂરતો મર્યાદિત ન હોવાનું જણાવ્યું. તેમના જણાવ્યા મુજબ બ્રહ્મચર્યનો વ્યાપક અર્થ શિસ્ત અને પોતાના વિચારો, ખાણીપીણી, વ્યવહાર તથા જીવનશૈલી પર નિયંત્રણ સાથે જોડાયેલો છે. તેમણે દાવો કર્યો કે આ મુદ્દે લોકોમાં ગેરસમજ છે.
દિલ્હીની ઘટનાઓનો પણ ઉલ્લેખ
ચર્ચામાં દિલ્હીની એક ઇમારત ધરાશાયી થવાની ઘટના અને તેમાં યુવાનોના મોતનો પણ ઉલ્લેખ થયો. વક્તાઓએ ગેરકાયદે બાંધકામ, હોસ્ટેલની અછત અને યુવાનો માટે સલામત રહેઠાણની વ્યવસ્થા અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા.
મયૂર જાનીએ એવો દાવો કર્યો કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના કાર્યક્રમો અને ભાષણોમાં આવા તાજેતરના મુદ્દાઓનો પૂરતો ઉલ્લેખ થયો નથી. તેમણે વડોદરા સહિત વિવિધ સ્થળોએ યોજાયેલા કાર્યક્રમોનો ઉલ્લેખ કર્યો અને કહ્યું કે દેશના યુવાનોને રોજગાર, શિક્ષણ અને સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓ પર વધુ સ્પષ્ટ ચર્ચાની અપેક્ષા છે.
કોલેજ વિદ્યાર્થીઓને લઈને પણ ગંભીર દાવા
ચર્ચામાં એક કોલેજ કેમ્પસમાં વડાપ્રધાનની નીતિઓ અંગે સોશિયલ મીડિયા પર સવાલ ઉઠાવનારા કાયદાના બે વિદ્યાર્થીઓને પોલીસ દ્વારા બહાર ન જવા દેવામાં આવ્યા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો. મયૂર જાનીએ કહ્યું કે આ વિદ્યાર્થીઓને ક્લાસમાં જવાથી રોકવામાં આવ્યા હતા અને તેમણે કયા કાયદા હેઠળ તેમને રોકવામાં આવ્યા તે અંગે સવાલ કર્યો હતો.
મહિલાઓના સન્માન અને રાજકીય જવાબદારીનો મુદ્દો
ચર્ચામાં મહિલાઓના સન્માનનો મુદ્દો પણ વારંવાર સામે આવ્યો. અરોડાએ વડાપ્રધાન અને તેમની રાજકીય કારકિર્દી સાથે જોડાયેલા વિવિધ જૂના વિવાદો અને મહિલાઓ સંબંધિત મુદ્દાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે સરકારની મહિલા સુરક્ષા નીતિઓ પર સવાલો ઉઠાવ્યા અને કેટલાક રાજકીય તથા સામાજિક બનાવોને પોતાની દલીલના આધાર તરીકે રજૂ કર્યા.
તેમણે એવું પણ કહ્યું કે રાજકીય નેતાઓની વ્યક્તિગત અને જાહેર વર્તણૂકનું મૂલ્યાંકન મતદાતાઓએ કરવું જોઈએ. જોકે, ચર્ચામાં કરવામાં આવેલા અનેક આરોપો અને રાજકીય દાવાઓ માટે અલગથી દસ્તાવેજી પુરાવા રજૂ કરવામાં આવ્યા નહોતા.
વિદેશોમાં ભારતની છબી અંગે ચિંતા
ચર્ચાના અંતિમ ભાગમાં અમેરિકામાં અને અન્ય પશ્ચિમી દેશોમાં ભારતીયો તથા હિંદુ સમુદાય અંગેની ધારણાઓનો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો. મયૂર જાનીએ દાવો કર્યો કે કેટલાક દેશોમાં ભારતીય ધાર્મિક સંગઠનોના વર્તનને લઈને ટીકા વધી રહી છે.
અરોડાએ જવાબમાં કહ્યું કે જો કોઈ સંસ્થા અથવા વ્યક્તિ વિદેશમાં વિવાદાસ્પદ વર્તન કરે તો તેની અસર સમગ્ર ભારતીય સમુદાયની છબી પર પડી શકે છે. તેમણે રવીન્દ્રનાથ ટાગોરના વિચારોનો ઉલ્લેખ કરતાં સ્વતંત્ર મન અને ભયમુક્ત સમાજની વાત કરી.
BAPS વિવાદથી ઊભા થયેલા મોટા સવાલો
પેરિસની ઘટનાને કેન્દ્રમાં રાખીને થયેલી આ ચર્ચામાં મુખ્યત્વે ત્રણ મોટા સવાલો સામે આવ્યા છે. પ્રથમ, વિદેશમાં કાર્યરત ભારતીય ધાર્મિક અને સામાજિક સંસ્થાઓએ સ્થાનિક કાયદા તથા સામાજિક સંવેદનશીલતાનું કેવી રીતે પાલન કરવું જોઈએ. બીજું, ધાર્મિક માન્યતાઓ અને જાહેર સંસ્થાઓના નિયમો વચ્ચે સંતુલન કેવી રીતે જાળવવું. અને ત્રીજું, વિદેશમાં કોઈ એક સંસ્થા સાથે જોડાયેલી ઘટના સમગ્ર ભારતીય અથવા હિંદુ સમુદાયની છબી પર કેટલી અસર કરી શકે.
એફિલ ટાવર ઘટનાને લઈને હકીકતો, જવાબદાર પક્ષો અને સમગ્ર ઘટનાક્રમ અંગે તપાસ તથા સત્તાવાર સ્પષ્ટતાઓ મહત્વપૂર્ણ બની રહે છે. બીજી તરફ, આ મુદ્દાએ ભારતની રાજનીતિમાં BAPS, સરકાર અને ધાર્મિક સંસ્થાઓ વચ્ચેના સંબંધોને લઈને ચાલી રહેલી ચર્ચાને વધુ તેજ કરી છે.
