Delhi News:અરવિંદ કેજરીવાલે 2014ની લોકસભા ચૂંટણીમાં વારાણસીથી નરેન્દ્ર મોદી સામે ચૂંટણી લડી હતી અને 3 લાખ 71 હજારથી વધુ મતોથી હારી ગયા હતા.
તે સમયે, આમ આદમી પાર્ટીની રચનાને માંડ બે વર્ષ થયા હતા. હવે જ્યારે આમ આદમી પાર્ટીને 12 વર્ષની ગયા છે. ત્યારે કેજરીવાલ પોતાના ગઢ નવી દિલ્હી વિધાનસભા બેઠક ભાજપના પરવેશ વર્મા સામે 3 હજારથી વધુ મતોથી હારી ગયા છે. કેજરીવાલને પહેલી હાર ભાજપના ટોચના નેતા નરેન્દ્ર મોદી સામે અને બીજી હાર ભાજપના રાજ્ય સ્તરના નેતા પ્રવેશ વર્મા સામે મળી.
દિલ્હીમાં આમ આદમી પાર્ટીનો ઉદય થયો અને તેનો પહેલો વિજય પણ દિલ્હીમાં થયો હતો. 2013 થી AAP સતત દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણી જીતી રહી હતી, પરંતુ 2025 માં તેનો વિજય રથ થંભી ગયો છે. ભ્રષ્ટાચારના કેસમાં જામીન પર જેલની બહાર આવતા અરવિંદ કેજરીવાલને આ હારનો સામનો કરવો પડ્યો છે.
કેજરીવાલ જીતી ગયા હોત તો…?
જામીન પર મુક્ત થયા બાદ, અરવિંદ કેજરીવાલે મુખ્યમંત્રી પદ પરથી રાજીનામું આપ્યું અને કહ્યું કે જનતા નક્કી કરશે કે તેઓ પ્રમાણિક છે કે નહીં. જો કેજરીવાલ જીત્યા હોત, તો તેમનો આત્મવિશ્વાસ વધ્યો હોત અને તેઓ ભાજપનો સામનો કરી શક્યા હોત. અને ભાજપને કહ્યું હોત કે તેમને જાણી જોઈને ફસાવવામાં આવ્યા છે, જેનો જનતાએ જવાબ આપી દીધો છે.
માત્ર પંજાબા જ રહી AAP
દિલ્હીમાં આમ આદમી પાર્ટીની હાર અરવિંદ કેજરીવાલના રાજકારણ પર ઊંડી અસર કરશે. હવે આમ આદમી પાર્ટીની સરકાર ફક્ત પંજાબમાં જ બાકી છે. આ હાર પંજાબમાં AAPના રાજકારણને પણ અસર કરી શકે છે.
પંજાબ યુનિવર્સિટીના રાજકીય વિજ્ઞાનના પ્રોફેસર આશુતોષ કુમાર માને છે કે દિલ્હીમાં કેજરીવાલની હારથી AAPના પંજાબ એકમની સ્વાયત્તતા વધશે અને કેજરીવાલનો હસ્તક્ષેપ ઘટશે.
પ્રોફેસર આશુતોષ કુમાર કહે છે, “પંજાબમાં એવું કહેવાય છે કે સરકાર દિલ્હીથી ચાલે છે. હવે AAPનું પંજાબ યુનિટ પોતાનો નિર્ણય લેવાની હિંમત કરી શકે છે. પંજાબમાં સરકાર નહીં પડે કારણ કે AAP પાસે 90 થી વધુ ધારાસભ્યો છે અને કોઈ પણ અત્યારે સત્તામાંથી બહાર રહેવા માંગશે નહીં. ભગવંત માન કેજરીવાલના વફાદાર માનવામાં આવે છે પરંતુ હવે તેઓ પણ માથું ઉંચુ કરી શકે છે. જોકે, ભગવંત માનના અમિત શાહ સાથે પણ સારા સંબંધો છે.
એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે અરવિંદ કેજરીવાલની હારનો સીધો ફાયદો પંજાબમાં કોંગ્રેસને થશે. કોંગ્રેસ ગમે તેમ પંજાબમાં મજબૂત છે પણ કેજરીવાલની હારથી તેનો આત્મવિશ્વાસ વધુ વધશે.
પ્રોફેસર આશુતોષ કુમાર કહે છે, “2027 હજુ દૂર છે પણ પંજાબમાં AAPનું વાપસી સરળ નથી. કેજરીવાલની હાર માત્ર પંજાબમાં કોંગ્રેસ માટે જ નહીં, પણ ભગવંત માન માટે પણ સારી છે. હરિયાણામાં, આમ આદમી પાર્ટી કોંગ્રેસ સાથે ગઠબંધન ઇચ્છતી હતી પરંતુ રાહુલ ગાંધી તૈયાર ન હતા. દિલ્હીમાં કોંગ્રેસ આમ આદમી પાર્ટી સાથે ગઠબંધન ઇચ્છતી હતી પરંતુ અરવિંદ કેજરીવાલ તૈયાર ન હતા. જો ગઠબંધન હોત તો દિલ્હીનું ચિત્ર અલગ હોત.
દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણીના પરિણામોનો સંદેશ ફક્ત દિલ્હી પૂરતો મર્યાદિત રહેશે નહીં. આ વર્ષે બિહારમાં પણ વિધાનસભાની ચૂંટણી છે. જો અરવિંદ કેજરીવાલ જીત્યા હોત, તો બિહારમાં ભાજપ સામે વિપક્ષ આત્મવિશ્વાસથી એક થઈ શક્યો હોત. અરવિંદ કેજરીવાલ શરૂઆતથી જ દિલ્હી અને પંજાબમાંથી AAPને બહાર કાઢવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા પરંતુ આ હાર આ પ્રયાસ પર બ્રેક લગાવી શકે છે.
કેજરીવાલ હવે શું કરશે?
ગુજરાત યુનિવર્સિટીના સામાજિક વિજ્ઞાનના પ્રોફેસર ગૌરાંગ જાની માને છે કે આ હાર બાદ કેજરીવાલના રાજકારણ પર ખરાબ અસર પડશે.
પ્રોફેસર જાની કહે છે, “દિલ્હીમાં આમ આદમી પાર્ટી પર બ્રેક લગાવવાનું પણ પ્રતીકાત્મક મહત્વ છે. એવું લાગે છે કે ભાજપ અયોધ્યામાં હારી ગઈ છે. જો કેજરીવાલ જીત્યા હોત, તો તેમને કહેવાની હિંમત મળી હોત કે ભાજપે તેમને ભ્રષ્ટાચારના કેસમાં ફસાવ્યા છે, પરંતુ હવે તેઓ એવું કહેવા માટે પણ સક્ષમ નથી.
પ્રોફેસર ગૌરાંગ જાની કહે છે, “કેજરીવાલને હવે વિચારવું પડશે કે તેમણે ભાજપ સામે લડવું છે કે કોંગ્રેસ સામે. કેજરીવાલે દેશભરમાં કોંગ્રેસને નબળી પાડી છે. જો તમે ગુજરાતની છેલ્લી વિધાનસભા ચૂંટણીઓ પર નજર નાખો તો તેનો ફાયદો ફક્ત ભાજપને જ થયો. આમ આદમી પાર્ટીનું રાજકારણ વૈચારિક રીતે ગૂંચવણભર્યું છે. આ હાર પછી, કદાચ તેઓ તેમની લાઇન સ્પષ્ટ કરી શકે.
અરવિંદ કેજરીવાલને કેટલાક લોકો નરેન્દ્ર મોદીના પડકારરૂપ તરીકે જોતા હતા. કેટલાક રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું હતું કે કેજરીવાલ શાસનના મુદ્દા પર ભાજપની બહુમતીવાદની રાજનીતિનો ખૂબ સારી રીતે સામનો કરી રહ્યા હતા.
JNU માં રાજકીય વિજ્ઞાનના એસોસિયેટ પ્રોફેસર સુધીર કુમાર કહે છે, “કેટલાક લોકો માનતા હતા કે કેજરીવાલ બહુમતીવાદના રાજકારણમાં પોતાનું સ્થાન બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા. પરંતુ મારું માનવું છે કે કેજરીવાલ શાસનના મુદ્દા પર ભાજપના બહુમતીવાદી રાજકારણનો ખૂબ સારી રીતે સામનો કરી રહ્યા હતા.
“કેજરીવાલની હાર પછી, પ્રશ્ન એ મોટો થઈ ગયો છે કે બહુમતીવાદના રાજકારણનો સામનો કરવા માટે બીજો કયો યોગ્ય રસ્તો અપનાવી શકાય. ભાજપ હવે હિન્દુત્વ અને શાસન બંનેને સાથે લઈ જઈ રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં, વિપક્ષ પાસે આ રાજકારણને પડકારવા માટે ઘણા બધા શસ્ત્રો હોય તેવું લાગતું નથી.”
સુધીર કુમાર કહે છે કે આ હાર પછી, અરવિંદ કેજરીવાલને રાજકારણમાં પોતાને સુસંગત બનાવવા માટે ઘણો સંઘર્ષ કરવો પડશે.
આ પણ વાંચોઃ દિલ્હી દરબારમાં બીજેપી પરત ફરતાં પીએમ મોદી કરશે કાર્યકરોને સંબોધિત
આ પણ વાંચોઃ Gujarat: અંબાલાલની મોટી આગાહી: શું હજુ પણ ઠંડી રહેશે? માછીમારોને દરિયો ન ખેડવા સૂચના! વાંચો
