Gujarat Political Donation Controversy: રાજકારણમાં ચૂંટણીલક્ષી પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ્યે જ જોવા મળતી કેટલીક નોંધાયેલી રાજકીય પાર્ટીઓને મળેલા કરોડો રૂપિયાના ચંદાને લઈને હવે રાજકીય વિવાદ ઊભો થયો છે. BBCના ઇન્વેસ્ટિગેશન રિપોર્ટમાં એવી અનેક પાર્ટીઓ અંગે માહિતી સામે આવી છે, જે ચૂંટણીના રાજકારણમાં લગભગ ગાયબ હોવા છતાં તેમને મોટી રકમનું દાન મળ્યું હોવાનું સામે આવ્યું છે. રિપોર્ટ બાદ વિપક્ષી નેતાઓ, પત્રકારો અને રાજકીય વિશ્લેષકોએ આ નાણાંના સ્ત્રોત અને ઉપયોગ અંગે તપાસની માંગ કરી છે.
સંજય સિંહે BJP પર લગાવ્યો આરોપ
આમ આદમી પાર્ટીના રાજ્યસભા સાંસદ સંજય સિંહે લખનઉમાં પ્રેસ કૉન્ફરન્સ કરીને આ મામલે ગંભીર આરોપો લગાવ્યા. તેમણે દાવો કર્યો કે મોટા ચંદા મેળવનારી પાર્ટીઓની કચેરીઓ ગુજરાતમાં છે અને આ નાણાં આખરે BJP સુધી પહોંચ્યા હોવાની તપાસ થવી જોઈએ.
સંજય સિંહે પ્રશ્ન કર્યો કે જ્યારે વિપક્ષના નેતાઓ સામે નાની રકમના મામલામાં પણ ED અને અન્ય તપાસ એજન્સીઓ કાર્યવાહી કરે છે, ત્યારે કરોડો રૂપિયાના આ ચંદા અંગે ED કે CBI દ્વારા તપાસ કેમ કરવામાં આવી નથી. તેમણે ચૂંટણી પંચની ભૂમિકા પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યો અને કહ્યું કે આ મામલે કોઈ નક્કર પગલું લેવામાં આવ્યું નથી.
AAPએ પોતાના X હેન્ડલ પર આ સમગ્ર ઘટનાને ‘BJPના ચંદાની રમત’ ગણાવી. પાર્ટીએ દાવો કર્યો કે ગુજરાતની છ નાની અને બિન-માન્યતા પ્રાપ્ત પાર્ટીઓને કુલ આશરે 1,700 કરોડ રૂપિયાનો ચંદો મળ્યો છે, જ્યારે BJP સિવાયની રાષ્ટ્રીય પાર્ટીઓને મળેલા કુલ ચંદાની રકમ 1,480 કરોડ રૂપિયા હોવાનું જણાવ્યું. AAPએ આવકવેરા વિભાગની તપાસ અંગે પણ સવાલ ઉઠાવીને કાળા નાણાંને સફેદ કરવાની સંભાવનાની તપાસ કરવાની માંગ કરી.
BJP के चंदे का नया खेल EXPOSED! 🚨
गुजरात की 6 छोटी, गैर-मान्यता प्राप्त पार्टियों को ₹1,700 करोड़ का चंदा, जबकि BJP को छोड़ बाकी National Parties को कुल ₹1,480 करोड़!
BBC की रिपोर्ट के मुताबिक, Income Tax ने इन पार्टियों की जांच तक नहीं की।
क्या BJP के जरिए कालेधन को सफेद… pic.twitter.com/0eKFiJMi9J
— AAP (@AamAadmiParty) September 5, 2026
દિગ્વિજય સિંહે નાણાં મંત્રાલયની તપાસની માંગ કરી
કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા દિગ્વિજય સિંહે પણ આ મામલે પ્રતિક્રિયા આપી. તેમણે કટાક્ષ સાથે ‘મોદી છે તો બધું શક્ય છે’ લખીને પૂછ્યું કે આમ જનમત પાર્ટીના બેંક ખાતાની તપાસ ચૂંટણી પંચ કરશે કે નહીં અને નાણાં મંત્રાલય ED તથા IT વિભાગ મારફતે તપાસ કરાવશે કે નહીં.
તેમણે દાવો કર્યો કે એક સમયે બિહાર સાથે જોડાયેલી આ પાર્ટી હવે ગુજરાત આવી ગઈ છે, પરંતુ તેના બેંક ખાતામાં 620 કરોડ રૂપિયા હોવા છતાં પાર્ટીનું વર્તમાન અસ્તિત્વ અને કામગીરી અંગે સવાલો છે. દિગ્વિજય સિંહે એવો પણ દાવો કર્યો કે નાણાકીય વર્ષ 2023-24માં આ પાર્ટીને કોંગ્રેસ તરફથી પણ ચંદો મળ્યો હતો.
કોંગ્રેસ સેવા દળ અને અન્ય પક્ષોના સવાલો
કોંગ્રેસ સેવા દળે આ ઘટનાને લોકશાહી અને રાજકીય પારદર્શિતાનો મુદ્દો ગણાવ્યો. સંગઠને ખાસ કરીને 620 કરોડ રૂપિયા મેળવેલી આમ જનમત પાર્ટીનો ઉલ્લેખ કરીને તેની કચેરી, અધ્યક્ષ અને ખજાનચીની ભૂમિકા અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા. કોંગ્રેસ સેવા દળે સરખામણી કરતાં કહ્યું કે મુખ્ય વિપક્ષી રાષ્ટ્રીય પાર્ટી કોંગ્રેસને 125 કરોડ રૂપિયા મળ્યા હતા, જ્યારે પ્રુડેન્ટ ઇલેક્ટોરલ ટ્રસ્ટમાંથી કોંગ્રેસને 156.4 કરોડ રૂપિયા મળ્યા હતા.
ઝારખંડ મુક્તિ મોરચાએ પણ પૂછ્યું કે આટલી મોટી રકમ આખરે કોણે આપી, કયા હેતુથી આપી અને કોના ઈશારે આપી. સમાજવાદી પાર્ટીના સાંસદ આદિત્ય યાદવે 620 કરોડ રૂપિયાના ચંદાને લઈને નાણાંના સ્ત્રોત, ઉપયોગ અને રાજકીય પક્ષોના માળખામાં આવેલા ફેરફારો અંગે પારદર્શિતાની માંગ કરી.
TMC સાંસદે ‘કાગળ પરની પાર્ટીઓ’નો મુદ્દો ઉઠાવ્યો
તૃણમૂલ કોંગ્રેસની રાજ્યસભા સાંસદ સાગરિકા ઘોષે એવી પાર્ટીઓ અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા, જેમની પાસે કથિત રીતે મજબૂત કચેરી, કાર્યકર્તા કે ચૂંટણીલક્ષી આધાર નથી, છતાં તેમને કરોડો-અબજો રૂપિયાનું દાન મળે છે. તેમણે પૂછ્યું કે શું આવી પાર્ટીઓનો ઉપયોગ ટેક્સ બચાવવા અથવા નાણાં એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ ખસેડવા માટે થઈ રહ્યો છે.
BBCની તપાસ જૂનમાં શરૂ થઈ હતી, જ્યારે TMCના 20 સાંસદો પાર્ટી છોડીને નેશનલિસ્ટ સિટિઝન્સ પાર્ટી ઑફ ઇન્ડિયા (NCPI)માં જોડાયા હતા. NCPI પણ નોંધાયેલી પરંતુ બિન-માન્યતા પ્રાપ્ત પાર્ટી છે. જોકે, BBCએ 2024ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં સૌથી વધુ ચંદો મેળવનારી છ પાર્ટીઓની તપાસ કરી હતી અને NCPI આ યાદીમાં સામેલ નહોતી.
પત્રકારો અને વિશ્લેષકોએ પણ તપાસની માંગ કરી
વરિષ્ઠ પત્રકાર રાજદીપ સરદેસાઈએ પૂછ્યું કે ચૂંટણી પંચ અને ED આ પાર્ટીઓને મળેલા નાણાંના સ્ત્રોતની તપાસ કરશે કે નહીં. તેમણે સવાલ કર્યો કે શું આ નાણાંની હેરાફેરીનો કોઈ મોટો મામલો હોઈ શકે છે.
કોંગ્રેસના પૂર્વ પ્રવક્તા અને લેખક સંજય ઝાએ BBCના રિપોર્ટને ગંભીર ગણાવી સુપ્રીમ કોર્ટની દેખરેખ હેઠળ SIT બનાવીને સમયબદ્ધ તપાસ કરવાની માંગ કરી. તેમણે રાજકીય ફંડિંગમાં પારદર્શિતાના અભાવનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો અને ઇલેક્ટોરલ બોન્ડને તેનું ઉદાહરણ ગણાવ્યું.
વરિષ્ઠ પત્રકાર રવીશ કુમારે પણ પૂછ્યું કે છ પાર્ટીઓને મળેલા સેંકડો કરોડ રૂપિયા ક્યાંથી આવ્યા અને શું તેનો ઉપયોગ મત ખરીદવા માટે થયો છે. તેમણે ચૂંટણી વ્યવસ્થામાં નાણાકીય પારદર્શિતાને લઈને ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા.
રાહુલ ગાંધીની જૂની પોસ્ટ ફરી ચર્ચામાં
આ સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે કોંગ્રેસ સાંસદ રાહુલ ગાંધીની 27 ઓગસ્ટ, 2025ની જૂની X પોસ્ટ પણ ફરી ચર્ચામાં આવી છે. તેમણે ગુજરાતની કેટલીક અજાણી પાર્ટીઓને 4,300 કરોડ રૂપિયાનો ચંદો મળ્યાનો દાવો કરતા પૂછ્યું હતું કે આ નાણાં ક્યાંથી આવ્યા, પાર્ટીઓને કોણ ચલાવે છે અને પૈસા ક્યાં ગયા.
હાલ BBCના રિપોર્ટ બાદ આ તમામ સવાલો ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યા છે. જોકે, માત્ર મોટા ચંદા મળ્યા હોવાના આધારે કોઈ પાર્ટી અથવા વ્યક્તિ સામે ગેરકાયદેસર નાણાકીય પ્રવૃત્તિનો નિષ્કર્ષ કાઢી શકાય નહીં. હવે મુખ્ય સવાલ એ છે કે સંબંધિત સત્તાવાળાઓ આ નાણાંના સ્ત્રોત, ઉપયોગ અને નિયમોના પાલન અંગે કોઈ સત્તાવાર તપાસ કરે છે કે નહીં.
