Jantar Mantar Protest Ban: દિલ્હીના જંતર-મંતર પર હવે ધરણાં અને વિરોધ પ્રદર્શનો યોજવાની મંજૂરી નહીં મળે. દિલ્હી પોલીસે આ સ્થળને પ્રદર્શન માટે નિર્ધારિત સ્થળોની સૂચિમાંથી દૂર કરીને તેના સ્થાને ત્રણ નવાં સ્થળો નક્કી કર્યાં છે. તેમાં રામલીલા મેદાન, બુરાડી ગ્રાઉન્ડ અને પૂર્વ દિલ્હીના CBD ગ્રાઉન્ડનો સમાવેશ થાય છે. દિલ્હી પોલીસ કમિશનર અનુરાગ કુમારે 11 ઑક્ટોબર, 2026ના રોજ જાહેર કરેલા આદેશમાં આ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે, જ્યારે CJP જંતર-મંતર પર શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શન કરવાની મંજૂરી માગી રહ્યું છે અને INDIA ગઠબંધન મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમરના રાજીનામા સહિતની માગણીઓ સાથે વિરોધ કરી રહ્યું છે.
11 ઑક્ટોબરના આદેશમાં શું બદલાયું?
દિલ્હી પોલીસ કમિશનર અનુરાગ કુમારે 11 ઑક્ટોબરે કાયમી આદેશ જાહેર કરીને અગાઉની વ્યવસ્થામાં ફેરફાર કર્યો હતો. આ પહેલાં 28 એપ્રિલ, 2022ના આદેશ હેઠળ જંતર-મંતરને વિરોધ પ્રદર્શનો માટે નિર્ધારિત સ્થળ તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી હતી. નવા આદેશ અનુસાર, કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય હેઠળની સમિતિની ભલામણોને ધ્યાનમાં રાખીને જંતર-મંતરને આ સૂચિમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યું છે.
હવે પ્રદર્શન અને ધરણાં માટે ત્રણ સ્થળો નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યાં છે:
- રામલીલા મેદાન
- બુરાડી ગ્રાઉન્ડ
- CBD ગ્રાઉન્ડ, પૂર્વ દિલ્હી
આદેશમાં જણાવાયું છે કે આ સ્થળોએ પ્રદર્શન યોજવા માટેની સુધારેલી સ્ટાન્ડર્ડ ઑપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOP) અલગથી જાહેર કરવામાં આવશે. જોકે, હાલમાં ઉપલબ્ધ આદેશમાં મંજૂરી મેળવવાની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા અને અન્ય શરતોની વિગત આપવામાં આવી નથી.
🚨STATEMENT🚨
Unacceptable.
Why is Narendra Modi scared of Jantar Mantar?
The Jantar Mantar belongs to THE PEOPLE OF INDIA. Did the Ministry of Home Affairs consult with the people of India? Were any stakeholders consulted? Were any organisations consulted?
Take it in writing—just how they are denotifying people’s Jantar Mantar, the Prime Minister will soon denotify democracy in India. This move is a step towards that.
We do not accept this arbitrary decision. It is an assault on people’s fundamental right to protest and peaceful assembly. Ab poora desh Jantar Mantar ban raha he!
@Cockroachisback
— Saurav Das (@SauravDassss) October 12, 2026
CJPને જંતર-મંતર પર પ્રદર્શનની મંજૂરીની રાહ
જંતર-મંતરને સૂચિમાંથી દૂર કરવાનો નિર્ણય CJP અને દિલ્હી પોલીસ વચ્ચે પ્રદર્શનની મંજૂરીને લઈને ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે આવ્યો છે. CJPના નેતાઓ જંતર-મંતર પર શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શન કરવા માગે છે અને આ માટે પોલીસ પાસે મંજૂરી તથા તારીખની માગ કરી રહ્યા છે.
CJPના મુખ્ય પ્રવક્તા સૌરભ દાસના જણાવ્યા અનુસાર, પક્ષે પોલીસને પ્રસ્તાવિત કાર્યક્રમની ઔપચારિક જાણકારી આપી હતી અને પ્રદર્શન માટે તારીખ નક્કી કરવાની વિનંતી કરી હતી. દાસે કહ્યું કે પોલીસે કાર્યક્રમની જાણકારી સ્વીકારી લીધી છે, પરંતુ હજુ સુધી પ્રદર્શન ક્યારે યોજી શકાય તે અંગે કોઈ તારીખ આપી નથી. તેમના દાવા પ્રમાણે, મંજૂરી ન આપવાનાં કારણો પણ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યાં નથી.
સૌરભ દાસે જણાવ્યું કે CJPએ પોલીસને જવાબ આપવા માટે 24 કલાકનો સમય આપ્યો છે. જો આ સમયગાળા દરમિયાન કોઈ જવાબ નહીં મળે, તો પક્ષ માર્ચ યોજવાની જાહેરાત કરી શકે છે.
Today, Modi denotified Jantar Mantar as a designated protest site.
Tomorrow, he will denotify democracy itself.
The dictator’s problem was never the protest site. It was the very idea of people protesting.
— Abhijeet Dipke (@abhijeet_dipke) October 12, 2026
‘જંતર-મંતર ભારતના લોકોનું છે’, CJPનો સવાલ
જંતર-મંતરને પ્રદર્શન સ્થળોની સૂચિમાંથી દૂર કરવાના નિર્ણયની CJPએ ટીકા કરી છે. પક્ષે સવાલ ઉઠાવ્યો છે કે સરકાર આ સ્થળે વિરોધ પ્રદર્શન થવા દેવા કેમ તૈયાર નથી. સૌરભ દાસે ગૃહ મંત્રાલયની નિર્ણય પ્રક્રિયા અંગે સવાલો કરતાં પૂછ્યું હતું કે શું આ નિર્ણય લેતાં પહેલાં સામાન્ય નાગરિકો, સંબંધિત સંગઠનો અથવા અન્ય હિતધારકોની સલાહ લેવામાં આવી હતી?
દાસે આ નિર્ણયને મનસ્વી ગણાવ્યો અને દાવો કર્યો કે તે શાંતિપૂર્ણ રીતે એકત્ર થવાના તથા વિરોધ નોંધાવવાના અધિકારને અસર કરે છે. તેમણે એવો પણ આક્ષેપ કર્યો કે જંતર-મંતરને સૂચિમાંથી દૂર કરવાની કાર્યવાહી લોકશાહી માટે ચિંતાજનક સંકેત છે. આ નિવેદનો CJPના નેતાઓના રાજકીય પ્રતિભાવ અને આક્ષેપો છે.
પોલીસ કાર્યવાહી અંગે CJPના ગંભીર આરોપો
CJPના મુખ્ય પ્રવક્તા સૌરભ દાસે અગાઉની પોલીસ કાર્યવાહી દરમિયાન પ્રદર્શનકારીઓ સાથે ગેરવર્તન થયાનો પણ આરોપ લગાવ્યો છે. તેમના દાવા પ્રમાણે, પ્રદર્શનકારીઓને બસની અંદર માર મારવામાં આવ્યો હતો અને પોલીસના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ તેમની ફરિયાદો સાંભળવાનો પ્રયાસ કર્યો નહોતો.
દાસે જણાવ્યું હતું કે પ્રતિનિધિમંડળે પોલીસ નાયબ કમિશનર અને વધારાના પોલીસ નાયબ કમિશનર સહિતના અધિકારીઓ સાથે વાત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ તેમની ફરિયાદો અંગે ચર્ચા થઈ નહોતી. તેમણે સરકાર પર પોતાના નાગરિકો સામે કાર્યવાહી કરવાનો આરોપ મૂક્યો હતો અને કહ્યું હતું કે CJP શાંતિપૂર્ણ રીતે વિરોધ ચાલુ રાખશે. જોકે, આ આરોપોની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ અંગે કોઈ વિગતો આપવામાં આવી નથી.
ગૃહ મંત્રાલયની સમિતિની ભલામણોનો હવાલો
દિલ્હી પોલીસના આદેશમાં સ્થળ બદલવા પાછળ કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય હેઠળ રચાયેલી સમિતિની ભલામણોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. મધ્ય દિલ્હીમાં આવેલા જંતર-મંતરનો ઉપયોગ લાંબા સમયથી રાજકીય પક્ષો, સામાજિક સંગઠનો અને નાગરિક જૂથો દ્વારા વિરોધ નોંધાવવા માટે થતો રહ્યો છે. નવા આદેશ બાદ પ્રદર્શનકારીઓએ હવે રામલીલા મેદાન, બુરાડી ગ્રાઉન્ડ અથવા પૂર્વ દિલ્હીના CBD ગ્રાઉન્ડનો વિકલ્પ અપનાવવો પડશે અને લાગુ નિયમો તથા મંજૂરીની શરતોનું પાલન કરવું પડશે.
SIR અને જ્ઞાનેશ કુમરના મુદ્દે પણ રાજકીય તણાવ
જંતર-મંતર અંગેનો નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે, જ્યારે મતદાર યાદીઓની વિશેષ સઘન સમીક્ષા એટલે કે સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) અને ચૂંટણી પંચની કામગીરીને લઈને વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. કોંગ્રેસ સહિતના વિપક્ષી પક્ષોનો આરોપ છે કે SIRની પ્રક્રિયાને કારણે યોગ્ય મતદારોનાં નામ મતદાર યાદીમાંથી દૂર થવાની શક્યતા છે. વિપક્ષ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમરના રાજીનામાની માગ પણ કરી રહ્યો છે. બીજી તરફ, ચૂંટણી પંચે પોતાની કામગીરી સામેના આક્ષેપોનો વિરોધ કર્યો છે.
INDIA ગઠબંધને ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને મતદારોના અધિકારોના મુદ્દે વિરોધ માર્ચ યોજવાની જાહેરાત કરી છે, જ્યારે CJP જંતર-મંતર પર પ્રદર્શન કરવાની મંજૂરી માગી રહ્યું છે. આ બંને ઘટનાક્રમ વચ્ચે દિલ્હીમાં પ્રદર્શન માટેનાં સ્થળોની વ્યવસ્થા બદલવાના નિર્ણયે નવો વિવાદ ઊભો કર્યો છે.
હવે પ્રદર્શનકારીઓ માટે કયા વિકલ્પો રહેશે?
જંતર-મંતર પર લાંબા સમયથી વિરોધ નોંધાવતા આવેલા સંગઠનો માટે સ્થળ બદલવાનો નિર્ણય મહત્વનો છે. હવે રામલીલા મેદાન, બુરાડી ગ્રાઉન્ડ અને CBD ગ્રાઉન્ડમાં પ્રદર્શન યોજવાની વ્યવસ્થા રહેશે, પરંતુ તેના માટેની વિગતવાર SOP અને મંજૂરીની શરતો સ્પષ્ટ થવાની બાકી છે.
આ નિર્ણયથી શાંતિપૂર્ણ વિરોધના અધિકાર, જાહેર સ્થળોના ઉપયોગ અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાને લઈને ચર્ચા શરૂ થઈ છે. CJPને પ્રદર્શન માટે ક્યારે અને કયા સ્થળે મંજૂરી મળશે, તે અંગે હજુ સ્પષ્ટતા સામે આવી નથી. આગામી દિવસોમાં દિલ્હી પોલીસની કાર્યવાહી અને નવા નિયમોની જાહેરાતથી આ વિવાદની આગળની દિશા નક્કી થશે.
