Meenakshi Natarajan: મધ્યપ્રદેશમાંથી રાજ્યસભાની ચૂંટણી લડી રહેલા કોંગ્રેસના એકમાત્ર ઉમેદવાર મીનાક્ષી નટરાજનનું નામાંકન પત્ર રદ કરવામાં આવતા દેશના રાજકીય ગલિયારામાં ભારે આક્રોશ ફેલાઈ ગયો છે. આ ઘટના માત્ર એક ઉમેદવારી રદ થવાનો મામલો નથી, પરંતુ લોકશાહીમાં ‘સીટ ચોરી’ કરવાના એક વ્યવસ્થિત ષડયંત્ર જેવું દેખાય છે. મંગળવારે જ્યારે નટરાજનનું ફોર્મ રદ થયું, ત્યારે કોંગ્રેસે તત્કાલ ચૂંટણી પંચ અને કેન્દ્ર સરકાર પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. કથિત રીતે એક જૂની ખાનગી ફરિયાદ અને હૈદરાબાદની અદાલતમાં પડતર નોટિસને આધારે ભાજપે આ વાંધો ઉઠાવ્યો હતો, જેને તંત્રે ગણતરીની મિનિટોમાં સ્વીકારીને ઉમેદવારી રદ કરી દીધી. કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે આ કોઈ નિયમિત પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ વિરોધ પક્ષના અવાજને કાયદાકીય દાવપેચમાં ફસાવીને દબાવવાની એક કુચેષ્ટા છે.
ચૂંટણી પંચની બહાર ધરણા
જ્યારે કોંગ્રેસનું દિગ્ગજ પ્રતિનિધિમંડળ, જેમાં કે.સી. વેણુગોપાલ, જયરામ રમેશ, સચિન પાયલટ અને ભૂપેશ બઘેલ સામેલ હતા, આ અન્યાય સામે રજૂઆત કરવા ચૂંટણી પંચ પહોંચ્યું, ત્યારે તેમને અંદર પ્રવેશવાની પણ મંજૂરી આપવામાં ન આવી. દેશની સર્વોચ્ચ બંધારણીય સંસ્થાના દરવાજા એક મુખ્ય રાજકીય પક્ષ માટે બંધ કરી દેવાયા હોય તેવા દ્રશ્યોએ સાબિત કર્યું કે લોકશાહી સંસ્થાઓ હવે કેટલી લાચાર કે દબાણ હેઠળ બની ગઈ છે. પંચની કચેરી બહાર આ નેતાઓએ ધરણા કરવા પડ્યા, જે દ્રશ્યો લોકશાહીના સ્વાસ્થ્ય માટે ચિંતાજનક છે. કોંગ્રેસે સ્પષ્ટ આક્ષેપ કર્યો કે વડાપ્રધાન મોદી અને ચૂંટણી પંચ મળીને વિરોધના દરેક અવાજને દબાવવા માંગે છે. જ્યારે સંસ્થાઓને રાજકીય ઓજારમાં બદલી નાખવામાં આવે, ત્યારે જનતાનો વિશ્વાસ ડગી જાય તે સ્વાભાવિક છે.
મીનાક્ષી નટરાજનના સમર્થનમાં રાજ્યસભા સાંસદ વિવેક તનખાએ મજબૂત તર્ક રજૂ કર્યો છે. તેમના મતે, નટરાજન સામે કોઈ ફોજદારી કેસ કે એફઆઈઆર (FIR) નોંધાયેલી જ નથી. તે માત્ર ૧૦ કરોડ રૂપિયાના વળતર અંગેની એક સિવિલ નોટિસ હતી, જેનો કાયદાકીય જવાબ પણ આપી દેવામાં આવ્યો હતો. કોઈ પણ કાયદાકીય સમજ ધરાવનાર વ્યક્તિ જાણે છે કે સિવિલ નોટિસ એ ગુનો નથી, છતાં ભાજપે આ મુદ્દાને એવો તો ઉછાળ્યો જાણે મોટો અપરાધ થયો હોય. કમલનાથે ભાજપ પર પ્રહાર કરતા કહ્યું કે સત્તાધારી પક્ષે ચૂંટણી જીતવા માટે રાજકીય મર્યાદાની તમામ સીમાઓ ઓળંગી લીધી છે. ધારાસભ્યોને લઈ જતા વિમાનને મોડું કરવાથી લઈને ઉમેદવારને ગેરલાયક ઠેરવવા સુધીની દરેક હરકત સૂચવે છે કે ભાજપ સત્તાના નશામાં કોઈ પણ હદ સુધી જઈ શકે છે.
‘વોટ ચોરી’ થી ‘સીટ ચોરી’ સુધીની સફર
મીનાક્ષી નટરાજને એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં ભાવુક થઈને કહ્યું કે, “આ વાત હવે માત્ર વોટ ચોરી સુધી સીમિત નથી, તે સીટ ચોરી સુધી પહોંચી ગઈ છે.” તેમણે ઉમેર્યું કે ભાજપને ખબર હતી કે સદન એકજુથ છે, એટલે તેમણે કાયદાકીય નોટિસનો સહારો લઈને સીધો જ ખેલ કરી નાખ્યો. મધ્યપ્રદેશમાં ભાજપ પાસે ૧૬૪ ધારાસભ્યોનું પ્રચંડ બહુમત હોવા છતાં, તેમણે ત્રણ ઉમેદવારો ઉતાર્યા તે જ સૂચવે છે કે તેમનો હેતુ માત્ર ચૂંટણી જીતવાનો નથી, પણ કોંગ્રેસને માનસિક રીતે તોડવાનો છે. ભાજપના નેતા કૈલાશ વિજયવર્ગીયનો દાવો કે તેમને દસ્તાવેજો તેલંગાણામાંથી મળ્યા છે, તે એ વાતનો ઈશારો કરે છે કે ભાજપ દેશભરની કોંગ્રેસ સરકારોમાં જાસૂસી અને તોડફોડ કરવા માટે કેટલી સક્રિય છે.
દેશની જનતા અને લોકશાહી સામે મોટું સંકટ
આ સમગ્ર મામલો સૂચવે છે કે દેશમાં હવે બંધારણીય મૂલ્યોનું રક્ષણ કરવું કઠિન બનતું જાય છે. જ્યારે સત્તાધારી પક્ષ ચૂંટણી પંચ જેવી સંસ્થાઓને પોતાની ‘ઈચ્છા’ મુજબ ચલાવે, ત્યારે ચૂંટણીની પારદર્શિતા શૂન્ય થઈ જાય છે. કોંગ્રેસના નેતાઓનો આ સંઘર્ષ માત્ર પોતાની સીટ બચાવવાનો નથી, પણ દેશના લોકશાહી માળખાને બચાવવાનો છે. જો આજે એક મુખ્ય વિપક્ષી નેતાનું નામાંકન માત્ર એક ‘સિવિલ નોટિસ’ને કારણે રદ થઈ શકતું હોય, તો આવતીકાલે સામાન્ય માણસના અધિકારોનું શું થશે? ભાજપ ગમે તેટલા દાવા કરે કે જનતાનો ભરોસો મોદી પર છે, પરંતુ બંધારણીય સંસ્થાઓને નબળી પાડવાની આ પ્રક્રિયા આવનારા સમયમાં સત્તાધારી પક્ષ માટે જ આત્મઘાતી સાબિત થઈ શકે છે. લોકશાહી જનતાની છે, તેને કોઈ પણ શક્તિ હંમેશા માટે નબળી પાડી શકતી નથી.
આ પણ વાંચો:
