Rahul Gandhi Bharat Summit: કોંગ્રેસના નેતા અને લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ શનિવાર, 14 નવેમ્બર 2026ના રોજ હૈદરાબાદમાં યોજાયેલી ભારત સમિટ-2026માં કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી સરકાર અને ભાજપ પર નિશાન સાધ્યું હતું. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે દેશમાં લોકશાહી વ્યવસ્થા નબળી પડી રહી છે. ચૂંટણી પંચ, મતદાર યાદીઓ, ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને મોટા ઉદ્યોગપતિઓ સાથે સરકારના કથિત સંબંધો અંગે તેમણે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
તેલંગાણા સરકાર દ્વારા આયોજિત બે દિવસીય સમિટમાં રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે ભારતની લોકશાહી માત્ર દેશ માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વના લોકશાહી આંદોલનો માટે પણ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. તેમણે દાવો કર્યો કે હાલની સ્થિતિમાં ભારત વાસ્તવિક લોકશાહી દેશ રહ્યો નથી.
When a few businessmen own the government, the people lose their voice.
India’s democracy is a global public good, and the world needs it to survive.
We will save it the only way we know – no hatred, no fear, no anger. Only truth, non-violence and love. https://t.co/ov6FQdie6i
— Rahul Gandhi (@RahulGandhi) November 14, 2026
2014 પછી ચૂંટણી વ્યવસ્થામાં મોટા ફેરફારનો આરોપ
રાહુલ ગાંધીએ 2014ની લોકસભા ચૂંટણીને ભારતીય રાજકારણમાં મોટા ફેરફારની શરૂઆત ગણાવી હતી. તેમના મતે, ત્યારથી ચૂંટણીમાં નાણાંનો ઉપયોગ અને પ્રચાર કરવાની પદ્ધતિમાં મોટો બદલાવ આવ્યો છે. વિપક્ષને આ પરિવર્તન સમજવામાં લાંબો સમય લાગ્યો હતો.
તેમણે કહ્યું કે કોંગ્રેસ અને અન્ય વિપક્ષી પક્ષો શરૂઆતમાં આઘાતમાં હતા અને લગભગ એક દાયકા સુધી ચૂંટણીનાં પરિણામો તથા રાજકીય ફેરફારોનું વિશ્લેષણ કરતા રહ્યા.
મહારાષ્ટ્ર ચૂંટણીમાં 70 લાખ નવા મતદારોનો મુદ્દો
રાહુલ ગાંધીએ મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભા ચૂંટણીનો ઉલ્લેખ કરીને ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે દાવો કર્યો કે લોકસભા ચૂંટણી અને તેના લગભગ ત્રણ મહિના પછી યોજાયેલી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં વિપક્ષને લગભગ સરખા પ્રમાણમાં મત મળ્યા હોવા છતાં પરિણામોમાં મોટો તફાવત જોવા મળ્યો હતો.
તેમના આરોપ મુજબ, બંને ચૂંટણીઓ વચ્ચે મહારાષ્ટ્રની મતદાર યાદીમાં લગભગ 70 લાખ નવા મતદારો ઉમેરાયા હતા અને આ તમામે ભાજપને મત આપ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે અન્ય રાજ્યોમાં પણ આવી પરિસ્થિતિ જોવા મળી છે. આ આંકડાઓ અને આરોપો અંગે સ્વતંત્ર તપાસ તથા સત્તાવાર સ્પષ્ટતા જરૂરી છે.
SIR પ્રક્રિયા અને 14 કરોડ મતદારો અંગે સવાલ
રાહુલ ગાંધીએ ચૂંટણી પંચની વિશેષ સઘન પુનરીક્ષણ પ્રક્રિયા (SIR) પર પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં મતદાન કરનારા લગભગ 14 કરોડ લોકોને પાછળથી ગેરહાજર અથવા મતદાર ન હોવાની શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યા હતા.
તેમણે સવાલ કર્યો કે જો ચૂંટણી પછી આટલી મોટી સંખ્યામાં મતદારોને અયોગ્ય ગણવામાં આવે, તો 2024ની લોકસભા ચૂંટણીની વિશ્વસનીયતા અંગે પ્રશ્નો કેમ ન ઊભા થાય. તેમના મતે, મતદાર યાદીઓમાં પારદર્શિતા લોકશાહી માટે અનિવાર્ય છે.
મોદી અને અદાણી વચ્ચેના સંબંધો પર નિશાન
રાહુલ ગાંધીએ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ઉદ્યોગપતિ ગૌતમ અદાણી વચ્ચેના કથિત સંબંધો અંગે પણ પ્રહાર કર્યા હતા. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે રાજકીય સત્તા અને મોટા વ્યવસાય વચ્ચેની રેખા ધૂંધળી થઈ ગઈ છે.
તેમણે અદાણી જૂથના હવાઈમથકો, બંદરો, માળખાગત સુવિધાઓ, સંરક્ષણ અને સિમેન્ટ ક્ષેત્રમાં વિસ્તરણનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. રાહુલ ગાંધીએ એવો પણ દાવો કર્યો કે છેલ્લા એક દાયકામાં ભાજપની સંપત્તિ લગભગ 11 ગણી વધી છે. તેમના મતે, આર્થિક શક્તિ થોડા લોકો પાસે કેન્દ્રિત થવાથી અન્ય રાજકીય પક્ષો માટે ચૂંટણીમાં સ્પર્ધા કરવી મુશ્કેલ બને છે.
ભારત જોડો યાત્રાનો ઉલ્લેખ, સત્ય અને અહિંસાનો સંદેશ
રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે ભાજપ સત્તામાં આવ્યા બાદ વિપક્ષે સંસ્થાઓ અને મીડિયા સાથે જોડાયેલા અનેક પડકારોનો સામનો કર્યો છે. તેથી કોંગ્રેસે માત્ર સંસ્થાઓ પર આધાર રાખવાને બદલે સીધા લોકો સુધી પહોંચવાનો માર્ગ અપનાવ્યો. તેમણે કન્યાકુમારીથી કાશ્મીર સુધીની ભારત જોડો યાત્રાને આ પ્રયાસનો ભાગ ગણાવી હતી.
ફાસીવાદ અને સરમુખત્યારશાહી અંગે વાત કરતાં તેમણે કહ્યું કે નફરત, ડર અને હિંસાનો સામનો સત્ય, અહિંસા અને પ્રેમથી કરવો જોઈએ. તેમના મતે, લોકોની વાત સાંભળવી અને પોતાની ભૂલો સ્વીકારવી લોકશાહી રાજકારણ માટે જરૂરી છે.
મોદી સરકારને સત્તા પરથી હટાવવાનો વિશ્વાસ
રાહુલ ગાંધીએ નરેન્દ્ર મોદી અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું કે વિપક્ષ મુશ્કેલ રાજકીય કસોટીમાંથી પસાર થયો છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે વિપક્ષ આગામી સમયમાં નરેન્દ્ર મોદીને સત્તા પરથી હટાવવામાં સફળ થશે.
વિદેશી પ્રતિનિધિઓને પ્રવેશ ન મળ્યાનો આરોપ
સમિટમાં વિદેશી પ્રતિનિધિઓની ભાગીદારી અંગે પણ વિવાદ થયો હતો. રાહુલ ગાંધીએ એવા આમંત્રિત પ્રતિનિધિઓની માફી માગી હતી, જેઓ ભારત આવી શક્યા નહોતા. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે કેટલાક વિદેશી પ્રતિનિધિઓના વિઝા રદ કરવામાં આવ્યા અથવા તેમને દેશમાં પ્રવેશવા દેવામાં આવ્યા નહોતા.
કોંગ્રેસના સાંસદ શશિ થરૂરના જણાવ્યા અનુસાર, વિદેશ મંત્રાલયની મંજૂરી મેળવનારા 315 વક્તાઓમાંથી 115ને પાછળથી અટકાવવામાં આવ્યા હતા અથવા તેમના વિઝા રદ થયા હતા. નોર્વેની પત્રકાર હેલે લિંગ (Helle Lyng) પણ આ યાદીમાં હોવાનું જણાવાયું હતું. તેમણે મે મહિનામાં ઓસ્લોમાં વડાપ્રધાન મોદીને પ્રેસની સ્વતંત્રતા અંગે સવાલ કર્યો હતો.
જોકે, વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે કહ્યું હતું કે વિઝા આપવા કે ન આપવા એ દરેક દેશ અને સરકારનો સાર્વભૌમ અધિકાર છે.
ભાજપ યુવા મોરચાનું વિરોધ પ્રદર્શન
રાહુલ ગાંધીના હૈદરાબાદ પ્રવાસ દરમિયાન ભાજપ યુવા મોરચા (BJYM)ના કાર્યકરોએ હૈદરાબાદ ઇન્ટરનેશનલ કન્વેન્શન સેન્ટર પાસે વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું. તેલંગાણા પ્રદેશ અધ્યક્ષ ગણેશ કુંડેએ કહ્યું કે રાહુલ ગાંધીએ રાજ્યની મુલાકાત પહેલાં કોંગ્રેસે ચૂંટણી દરમિયાન આપેલાં વચનો પૂરાં કરવાં જોઈએ.
આમ, ભારત સમિટ-2026માં રાહુલ ગાંધીના ભાષણથી કેન્દ્ર સરકાર, ચૂંટણી પંચ અને ઉદ્યોગપતિઓ સાથેના કથિત સંબંધો અંગે રાજકીય ચર્ચા તેજ બની હતી. બીજી તરફ, ભાજપે પણ કોંગ્રેસના રાજકીય વલણ અને સમિટમાં થયેલા વિરોધ દ્વારા પોતાની પ્રતિક્રિયા નોંધાવી હતી.
