Surat Flood AAP Gujarat: તાજેતરમાં ૭ અને ૮ જુલાઈના રોજ સુરતમાં પડેલા મુશળધાર વરસાદે આખા શહેરને પાણીમાં ગરકાવ કરી દીધું હતું. સામાન્ય રીતે સુરત શહેર દર વર્ષે નાની-મોટી આપદાઓનો સામનો કરતું આવ્યું છે અને સુરતીઓ હંમેશાં હસતા મોઢે અને ખંતથી આવી મુશ્કેલીઓમાંથી બહાર નીકળ્યા છે. પરંતુ, આ વખતની પરિસ્થિતિ અગાઉના તમામ વર્ષો કરતા સાવ અલગ અને અત્યંત ગંભીર રહી છે. માત્ર ૨૪ કલાકના વરસાદમાં શહેરના અનેક વિસ્તારો, દુકાનો અને બેઝમેન્ટો પાણીમાં ડૂબી ગયા હતા. આ પૂરના કારણે લગભગ ૪૦ જેટલા નિર્દોષ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે, જેનાથી સમગ્ર સુરત આઘાતમાં છે. આટલી મોટી ખુવારી અને કરોડોની આર્થિક નુકસાની જોઈને લોકોના મનમાં એક જ સવાલ ઉઠી રહ્યો છે: શું આ માત્ર કુદરતી વરસાદ હતો કે પછી તંત્રની નિષ્ફળતા?
૨૦૦૬ થી ૨૦૨૪: ૨૦ વર્ષમાં શાસકોનું મૌન અને નિષ્ફળતા
વર્ષ ૨૦૦૬માં સુરતે એક ભયાનક પૂર જોયું હતું, જે ઉકાઈ ડેમમાંથી છોડવામાં આવેલા પાણીને કારણે સર્જાયું હતું. તે સમયે એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી હતી કે શાસકો આમાંથી પાઠ શીખશે અને શહેરના આયોજનમાં નવી ટેકનોલોજી અને સુરક્ષાના માપદંડો અપનાવશે. તે વખતે વર્લ્ડ બેંક, આઈઆઈટી અમદાવાદ અને સરકારની ફ્લડ ડિપાર્ટમેન્ટ સમિતિ દ્વારા અનેક સૂચનો કરવામાં આવ્યા હતા. આ તમામ સમિતિઓનો સૂર એક જ હતો: સ્ટ્રોમ વોટર ડ્રેનેજ સિસ્ટમનું નિર્માણ કરવું, વરસાદી પાણીના નિકાલ માટે ખાડીઓને પહોળી કરવી અને શહેરના તળાવો તથા વોટર બોડીઝનો પુનરુદ્ધાર કરવો. જોકે, ૨૦ વર્ષના શાસન પછી આજે સ્થિતિ એ છે કે સુરત ફરી એકવાર પૂર જેવી સ્થિતિમાં ડૂબ્યું છે. ભાજપના શાસકોએ આ આયોજનોને અમલમાં મૂકવાને બદલે જમીનના વેપાર અને ભ્રષ્ટાચારને વધુ મહત્વ આપ્યું હોવાના ગંભીર આક્ષેપો થઈ રહ્યા છે.
સ્ટ્રોમ લાઈનોની સફાઈનો અભાવ: જવાબદારી કોની?
સુરતમાં સર્જાયેલી આ હોનારત પાછળનું સૌથી મોટું અને ચિંતાજનક કારણ સ્ટ્રોમ ડ્રેનેજ લાઈનોની સફાઈનો અભાવ છે. અધિકારીઓ અને નિષ્ણાતો સાથેની ચર્ચાઓ બાદ એવી હકીકત સામે આવી છે કે છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી સુરતની વરસાદી પાણીના નિકાલની લાઈનોની યોગ્ય રીતે સફાઈ જ કરવામાં આવી નથી. તંત્રની એવી માનસિકતા છે કે વરસાદ આવશે એટલે કચરો પોતાની જાતે વહી જશે, જેને કારણે આ વર્ષે પહેલી જ વરસાદી સિઝનમાં શહેરનું આયોજન ખોરવાઈ ગયું. જ્યારે પ્રી-મોન્સૂન કામગીરી કરવાનો મહત્વનો સમય હતો, ત્યારે સત્તાધારી પક્ષના નેતાઓ મેયર અને પદાધિકારીઓની પસંદગીની રાજનીતિમાં વ્યસ્ત હતા. ચૂંટણીના એક મહિના બાદ પણ શાસકો નક્કી ન થતા શહેરની પ્રાથમિક સુવિધાઓની ઉપેક્ષા કરવામાં આવી, જેનો ભોગ સુરતની ૮૦ લાખની જનતા બની છે.
ત્રિપલ એન્જિન સરકાર અને ગ્રાન્ટનો અન્યાય
સુરત શહેર જ્યારે ઓક્ટ્રોય નાબૂદ થયા બાદથી આર્થિક રીતે સક્ષમ બન્યું, ત્યારથી લઈને આજ સુધી આ ત્રિપલ એન્જિન સરકારમાં સુરતને મળતી ગ્રાન્ટમાં પણ ભારે અન્યાય થયો છે. પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ, સુરતને મળવાપાત્ર ૧૫,૦૦૦ કરોડની ગ્રાન્ટ સામે માત્ર ૬,૫૦૦ કરોડ જેટલી રકમ જ ફાળવવામાં આવી છે. આટલા વર્ષોમાં ધારાસભ્યો કે સાંસદોએ વિધાનસભા કે સંસદમાં સુરતનો અવાજ ઉઠાવવામાં કોઈ રસ દાખવ્યો નથી. સુરતનો વિકાસ અત્યારે માત્ર લોકો દ્વારા ચૂકવવામાં આવતા ટેક્સના પૈસાથી જ થઈ રહ્યો છે. સરકારી ગ્રાન્ટ અને આયોજનના અભાવે સુરતના પાયાના પ્રશ્નો ઉકેલવામાં શાસકો સદંતર નિષ્ફળ રહ્યા છે.
શોબાજી અને સંવેદનશીલતાનો અભાવ
આટલી મોટી માનવ હોનારત બાદ પણ શાસકોનું વર્તન પ્રજાની વેદના વધારનારું રહ્યું છે. પૂરના દ્રશ્યો વચ્ચે નેતાઓ રીલ બનાવવામાં અને પીડિતોને સાંત્વના આપવાના નામે ફોટોગ્રાફી કરવામાં વધુ વ્યસ્ત દેખાયા હતા. જાણે તેઓ કોઈ અવતાર હોય અને પ્રજાનું ભલું કરી રહ્યા હોય તેવો દેખાવ કરતા નેતાઓને જોઈને સુરતીઓમાં ભારે આક્રોશ છે. દુઃખની વાત એ છે કે આ હોનારતને કુદરતી કહીને લોકોની આંખમાં ધૂળ નાખવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે, જ્યારે વાસ્તવમાં આ એક માનવસર્જિત ‘ભાજપ સર્જિત હોનારત’ છે. જે લોકોએ સ્વજનો ગુમાવ્યા છે તેમના પરિવારના આક્રંદ સામે શાસકોની આ સંવેદનહીનતા લોકશાહીમાં શરમજનક છે.
સુરતની જનતા માટે જાગવાનો સમય
છેલ્લા કેટલાય દાયકાઓથી સુરતની જનતાએ ભારતીય જનતા પાર્ટી પર ભરોસો મૂકીને સત્તા આપી છે, પરંતુ વળતરના રૂપે માત્ર પૂર અને નિષ્ફળતા જ મળી છે. સત્તાના નશામાં ચૂર શાસકો હવે જનતાની પીડા પ્રત્યે પણ બહેરા બની ગયા છે. આ પૂર એ સુરતીઓ માટે માત્ર નુકસાન નથી, પણ એક ચેતવણી છે. હવે સમય આવી ગયો છે કે જનતા પોતાની જવાબદારી સમજે અને આ પાપનો ઘડો ભરાઈ ગયો હોય તો તેને ફોડવાની તૈયારી રાખે. સુરતના લોકોએ હવે સત્તાના દબાણમાંથી મુક્ત થઈને પોતાના અધિકારો અને પાયાની સુવિધાઓ માટે અવાજ ઉઠાવવો પડશે, જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ પરિવારને આવી રીતે પૂરની બલી ન ચઢવી પડે.
આ પણ વાંચો:
