Aravallis Hills: અરવલ્લી પર્વતમાળા બચાવવા યુવા વર્ગ દ્વારા સોશ્યલ મીડિયા ઉપર વિરોધ ચાલુ થતાં અને પર્યાવરણવાદીઓ દ્વારા ઠેરઠેર આંદોલનનું બ્યુગલ ફૂંકાતા આખરે કેન્દ્ર સરકારે અરવલ્લી ક્ષેત્રમાં ચાલી રહેલા ખાણકામમાં નવી લીઝ આપવા પર રોક લગાવવાનો આદેશ આપ્યો છે. વન અને પર્યાવરણ મંત્રાલયે રાજસ્થાન, હરિયાણા અને ગુજરાતના મુખ્ય સચિવોને પત્ર લખીને જણાવ્યું છે કે નવી માર્ગદર્શિકા જાહેર ન થાય ત્યાં સુધી કોઈપણ નવા ખાણકામ લીઝ મંજૂર ન કરવા જણાવાયું છે.
કેન્દ્ર સરકારે રાજ્યોને અરવલ્લી ક્ષેત્રમાં નવા ખાણકામ લીઝ આપવા પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ મૂકવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. જૈવવિવિધતા સંરક્ષણમાં તેની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાને ઓળખીને, સરકાર અરવલ્લી ઇકોસિસ્ટમના લાંબા ગાળાના રક્ષણ માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે. તેણે એમ પણ કહ્યું છે કે પર્યાવરણીય સંરક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે અરવલ્લી ક્ષેત્રમાં ચાલી રહેલી ખાણકામ પ્રવૃત્તિઓને કડક રીતે નિયંત્રિત કરવામાં આવશે.
કેન્દ્રીય પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે આ પ્રતિબંધ સમગ્ર અરવલ્લી પ્રદેશમાં એકસરખો લાગુ પડશે,તેનો ઉદ્દેશ્ય શ્રેણીની અખંડિતતા જાળવવાનો છે.
આ નિર્દેશોનો ઉદ્દેશ્ય અરવલ્લી પર્વતમાળાનું રક્ષણ કરવાનો છે, જે ગુજરાતથી રાષ્ટ્રીય રાજધાની ક્ષેત્ર સુધી ફેલાયેલી ભૂસ્તરીય પર્વતમાળા છે અને બધી અનિયંત્રિત ખાણકામ પ્રવૃત્તિઓને અટકાવવાનો છે.મંત્રાલયે ભારતીય વન સંશોધન અને શિક્ષણ પરિષદ (ICFRE) ને અરવલ્લી પ્રદેશમાં એવા વધારાના વિસ્તારો ઓળખવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો છે જ્યાં ખાણકામ પર પ્રતિબંધ હોવો જોઈએ.
વધુમાં, તેમાં જણાવાયું છે કે ખાણકામ માટે એક વ્યાપક અને વિજ્ઞાન આધારિત વ્યવસ્થાપન યોજના વિકસાવવામાં આવી રહી છે.આ યોજના પર્યાવરણીય અસર અને પર્યાવરણીય સ્થિતિસ્થાપકતાનું મૂલ્યાંકન કરશે અને સંવેદનશીલ અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રોને ઓળખશે.આ નિર્દેશ મુજબ, સમગ્ર અરવલ્લી ક્ષેત્રમાં ખાણકામથી સુરક્ષિત અને પ્રતિબંધિત વિસ્તારોનો વિસ્તાર કરવામાં આવશે.
કેન્દ્રએ એ પણ નિર્દેશ આપ્યો છે કે પહેલાથી કાર્યરત ખાણો માટે, સંબંધિત રાજ્ય સરકારો સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ મુજબ, તમામ પર્યાવરણીય સલામતી પગલાંનું કડક પાલન સુનિશ્ચિત કરશે. વધુમાં, પર્યાવરણીય સંરક્ષણ અને ટકાઉ ખાણકામ પ્રથાઓનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે વધારાના નિયંત્રણો સાથે ચાલુ ખાણકામ પ્રવૃત્તિઓને કડક રીતે નિયંત્રિત કરવામાં આવશે.
આમ,આખરે અરવલ્લીની ટેકરીઓ તોડવાનું વધારાની નવી લીઝ આપવાનું કામ હાલ પૂરતું ટળી ગયું છે પણ અગાઉથી ચાલુ રહેલું ખાણકામ સામે હજુપણ પર્યાવરણવાડીઓમાં વિરોધ રહ્યો છે જે બંધ કરવાની માંગ ચાલુ છે.
આ પણ વાંચો:
Bauxite mineral theft: ખેડાના અમૃતપુરા ગામે 62 હેક્ટર ગૌચરની જમીનમાંથી કોલસો ખોદાશે!
