Gulf countries Indian deaths: પૈસા કમાવવા અને પરિવારનું જીવન સુધારવા માટે ભારતમાંથી દર વર્ષે મોટી સંખ્યામાં લોકો સાઉદી અરબ, સંયુક્ત અરબ અમીરાત (UAE), કુવૈત, ઓમાન, બહેરીન અને કતાર જેવા ખાડી દેશોમાં જાય છે. વિદેશમાં કામ કરતા ભારતીયો દ્વારા મોકલવામાં આવતા નાણાં દેશની અર્થવ્યવસ્થામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપે છે અને તેમના પરિવારોની આર્થિક સ્થિતિ પણ મજબૂત બને છે. જોકે, આ ઉજળી તસવીરની પાછળ એક ગંભીર ચિંતા પણ સામે આવી છે. ખાડી દેશોમાં કામ કરતા અનેક ભારતીયોએ વિવિધ કારણોસર પોતાના જીવ ગુમાવ્યા છે, જેમાં આત્મહત્યાના કેસ ખાસ ચિંતાજનક છે.
વિદેશોમાં ભારતીયોના મૃત્યુ અંગે સરકારના આંકડા જાહેર
વિદેશ મંત્રાલય (MEA) દ્વારા સંસદમાં રજૂ કરાયેલા તાજા આંકડા અનુસાર, વર્ષ 2023 થી 2025 વચ્ચે વિદેશોમાં હજારો ભારતીય નાગરિકોના મૃત્યુ થયા છે. આ સમયગાળા દરમિયાન વિદેશોમાં મૃત્યુ પામેલા ભારતીયોની સંખ્યા 39,000થી વધુ રહી છે.
આમાંથી ખાડી સહયોગ પરિષદ (GCC) દેશોમાં જ કુલ 4,124 ભારતીયોના મૃત્યુ નોંધાયા છે. તેમાં આત્મહત્યા અને અન્ય કારણોથી થયેલા મૃત્યુનો સમાવેશ થાય છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે વિદેશમાં રોજગાર માટે જતા ભારતીય કામદારોની સુરક્ષા અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય એક મોટો મુદ્દો બની રહ્યો છે.
ખાડી દેશોમાં આત્મહત્યાના 70 ટકાથી વધુ કેસ
વિદેશ રાજ્ય મંત્રી કીર્તિ વર્ધન સિંહે લોકસભામાં માહિતી આપતા જણાવ્યું કે 2023થી 2025 દરમિયાન વિદેશોમાં આત્મહત્યા કરનારા ભારતીયોની સંખ્યા 1,900થી વધુ રહી છે.
આમાંથી 70 ટકાથી વધુ આત્મહત્યાના કેસ GCC દેશોમાં નોંધાયા છે. ખાડી દેશો બાદ મલેશિયામાં 131 અને અમેરિકામાં 62 ભારતીયોના આત્મહત્યાના કેસ સામે આવ્યા છે. આ ઉપરાંત ઇટાલી, કેનેડા અને યુનાઇટેડ કિંગડમમાં પણ આ સમયગાળા દરમિયાન 30થી વધુ કેસ નોંધાયા હતા.
સરકારે જણાવ્યું છે કે વિદેશમાં રહેતા ભારતીયોની સુરક્ષા અને કલ્યાણ માટે સતત પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.
UAE અને સાઉદી અરબમાં આત્મહત્યાના સૌથી વધુ કેસ
વિદેશ મંત્રાલયના આંકડા પ્રમાણે, છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ખાડી દેશોમાં કુલ 1,340 ભારતીયોએ આત્મહત્યા કરી છે.
દેશ પ્રમાણે આંકડા જોઈએ તો સંયુક્ત અરબ અમીરાત (UAE)માં સૌથી વધુ 511 ભારતીયોના આત્મહત્યાના કેસ નોંધાયા છે. ત્યારબાદ સાઉદી અરબમાં 354, કુવૈતમાં 162, ઓમાનમાં 146, બહેરીનમાં 101 અને કતારમાં 66 ભારતીયોના આત્મહત્યાના કેસ નોંધાયા છે.
આ આંકડા દર્શાવે છે કે ખાડી દેશોમાં કામ કરતા ભારતીય સમુદાય માટે માનસિક તણાવ, એકલતા અને કામકાજ સંબંધિત મુશ્કેલીઓ ગંભીર પડકાર બની શકે છે.
ખાડી દેશોમાં અન્ય કારણોથી પણ હજારો ભારતીયોના મોત
આત્મહત્યા સિવાય અન્ય કારણોથી પણ મોટી સંખ્યામાં ભારતીયોના મૃત્યુ થયા છે. 2023થી 2025 દરમિયાન GCC દેશોમાં 2,784 ભારતીયોના મૃત્યુ અન્ય કારણોથી થયા હોવાનું જણાવાયું છે.
આ સમયગાળામાં સાઉદી અરબમાં અન્ય કારણોથી મૃત્યુ પામેલા ભારતીયોના સૌથી વધુ 1,092 કેસ નોંધાયા છે. જ્યારે UAEમાં પણ મોટી સંખ્યામાં ભારતીયોના મૃત્યુ થયા છે.
આ અન્ય કારણોમાં કુદરતી મૃત્યુ, બીમારી, અકસ્માત, ગુનાહિત ઘટનાઓ અને અન્ય પરિસ્થિતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
કામના સ્થળે અકસ્માતો પણ મોટો ખતરો
ખાડી દેશોમાં કામ કરતા ભારતીય મજૂરો માટે કામના સ્થળે થતા અકસ્માતો પણ ચિંતાનો વિષય છે. ખાસ કરીને બાંધકામ અને શ્રમ આધારિત ક્ષેત્રોમાં કામ કરતા લોકો અકસ્માતોના જોખમનો સામનો કરે છે.
સરકારી માહિતી અનુસાર, કામના સ્થળે અકસ્માતોના કારણે સાઉદી અરબમાં 182 ભારતીયોના મૃત્યુ થયા છે, જ્યારે UAEમાં આવા 128 કેસ નોંધાયા છે.
આ ઉપરાંત કેનેડામાં 40, અમેરિકામાં 46, સિંગાપોરમાં 32 અને માલદીવમાં 13 ભારતીયોના કામકાજ દરમિયાન અકસ્માતથી મૃત્યુ થયા છે.
ખાડી દેશોમાં રહે છે લગભગ 1 કરોડ ભારતીયો
ખાડી દેશો ભારતીયો માટે રોજગારનું સૌથી મોટું કેન્દ્ર છે. અંદાજે 1 કરોડ જેટલા ભારતીયો GCC દેશોમાં રહે છે અને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કામ કરે છે.
આ સમુદાયમાં મોટી સંખ્યામાં કામદારો એવા છે જે પોતાના પરિવાર માટે રોજગારની શોધમાં વિદેશ જાય છે. જોકે, લાંબા સમય સુધી પરિવારથી દૂર રહેવું, કામનું દબાણ, આર્થિક મુશ્કેલીઓ અને સામાજિક એકલતા જેવી બાબતો તેમના જીવન પર અસર કરી શકે છે.
સરકારની સુરક્ષા યોજનાઓ અને પગલાં
વિદેશ રાજ્ય મંત્રી કીર્તિ વર્ધન સિંહે જણાવ્યું કે સરકાર વિદેશમાં કામ કરતા ભારતીય મજૂરોની સુરક્ષા અને કલ્યાણ માટે વિવિધ યોજનાઓ ચલાવી રહી છે.
સરકારે પ્રવાસી ભારતીય વીમા યોજના (PBBY) જેવી યોજનાઓ અમલમાં મૂકી છે. આ યોજના ખાસ કરીને ECR કેટેગરીના કામદારો માટે ફરજિયાત છે, જે ECR દેશોમાં રોજગાર માટે જાય છે.
આ યોજના હેઠળ અકસ્માતમાં મૃત્યુ અથવા કાયમી વિકલાંગતાની સ્થિતિમાં 10 લાખ રૂપિયાનું વીમા કવર આપવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત ઓછા પ્રીમિયમમાં અન્ય સુરક્ષા લાભો પણ આપવામાં આવે છે. બે વર્ષ માટે વીમા પ્રીમિયમ 275 રૂપિયા અને ત્રણ વર્ષ માટે 375 રૂપિયા રાખવામાં આવ્યું છે.
વિદેશમાં ભારતીયોની સુરક્ષા માટે વધતી ચિંતા
સરકારના આંકડા દર્શાવે છે કે વિદેશમાં રોજગાર મેળવતા ભારતીયોની સંખ્યા વધવાની સાથે તેમની સુરક્ષા અને માનસિક સુખાકારી પણ મહત્વનો મુદ્દો બની રહ્યો છે.
ખાડી દેશોમાં ભારતીયોનું યોગદાન ખૂબ મોટું છે, પરંતુ આત્મહત્યા, અકસ્માત અને અન્ય કારણોથી થતા મૃત્યુના આંકડા એ સંકેત આપે છે કે વિદેશમાં કામ કરતા ભારતીયો માટે વધુ મજબૂત સહાય વ્યવસ્થા, કાઉન્સેલિંગ અને સુરક્ષા પગલાં જરૂરી છે.
