Amit Shah: ભારત જેવા વિશાળ લોકશાહી દેશમાં ચૂંટણીઓ માત્ર સત્તા મેળવવાનું સાધન નથી, પરંતુ જનતાના વિશ્વાસનું પ્રતિબિંબ છે. પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીના પરિણામો બાદ દેશના રાજકારણમાં એક નવો વળાંક આવ્યો છે. એક તરફ ભાજપ પોતાની જીતને જનતાના આશીર્વાદ ગણાવી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ કોંગ્રેસ અને રાહુલ ગાંધી ‘વોટ ચોરી’ જેવા ગંભીર આરોપો લગાવી રહ્યા છે. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અમિત શાહે આ આરોપોનો વળતો જવાબ આપતા જે તર્કો રજૂ કર્યા છે, તે રાજકીય વિશ્લેષકો માટે ચર્ચાનો વિષય બન્યા છે. શાહના મતે કોંગ્રેસ પોતાની હાર પચાવી શકતી નથી અને તેથી જ તે બંધારણીય સંસ્થાઓ પર કાદવ ઉછાળી રહી છે. પરંતુ સવાલ એ થાય છે કે શું વિપક્ષના સવાલોને માત્ર ‘હારની નિરાશા’ કહીને નકારી શકાય?
હારના દાયકાઓ અને સત્તાથી દૂરીનો હિસાબ
અમિત શાહે પોતાના સંબોધનમાં આંકડાઓની જે માયાજાળ રજૂ કરી છે તે કોંગ્રેસ માટે ચોક્કસપણે વિચારવા જેવી છે. તેમણે યાદ અપાવ્યું કે તમિલનાડુમાં ૧૯૬૭થી, બિહારમાં ૩૬ વર્ષથી અને ગુજરાતમાં છેલ્લા ત્રણ દાયકાથી કોંગ્રેસ સત્તાથી બહાર છે. શાહનો સવાલ તાર્કિક છે કે જો ભાજપ વોટ ચોરી કરીને જીતે છે, તો આટલા લાંબા સમયથી અલગ-અલગ રાજ્યોમાં કોંગ્રેસની હારનું કારણ શું માત્ર ‘વોટ ચોરી’ જ હોઈ શકે? આ દલીલ સિક્કાની એક બાજુ બતાવે છે કે કોંગ્રેસે ગઠબંધન અને આક્ષેપોના સહારે જીતવાને બદલે જમીની સ્તર પર સંગઠન મજબૂત કરવાની જરૂર છે. દાયકાઓ સુધી સત્તાથી વંચિત રહેવું એ જનતા સાથેના સંપર્ક તૂટવાનો સંકેત પણ હોઈ શકે છે.
Live from West Bengal BJP Legislature Party meeting.
পশ্চিমবঙ্গ বিজেপি বিধায়ক দলের বৈঠক থেকে সরাসরি। https://t.co/prZv2smKCV
— Amit Shah (@AmitShah) May 8, 2026
રાહુલ ગાંધીના આરોપો અને સંસદીય ગરિમા
રાહુલ ગાંધીએ જે દાવો કર્યો કે ભાજપનો દર છઠ્ઠો સાંસદ વોટ ચોરીથી જીત્યો છે, તે ખૂબ જ મોટું નિવેદન છે. જો આ વાતમાં સત્યતા હોય તો તે ભારતીય લોકશાહી માટે ખતરાની ઘંટડી છે, અને જો તે માત્ર રાજકીય દાવપેચ હોય તો તે ચૂંટણી પંચ જેવી સ્વાયત્ત સંસ્થાઓની વિશ્વસનીયતા ઘટાડવાનું કામ કરે છે. અમિત શાહે આ મુદ્દે પલટવાર કરતા કહ્યું કે જ્યારે વિપક્ષ પાસે કોઈ મુદ્દો રહેતો નથી, ત્યારે તેઓ EVM કે મતદાર યાદી પર દોષારોપણ કરે છે. એક જાગૃત નાગરિક તરીકે આપણે એ સમજવું જોઈએ કે લોકશાહીમાં શંકા હોવી જોઈએ, પણ તે શંકા પુરાવા આધારિત હોવી જોઈએ જેથી સિસ્ટમમાં સુધારો કરી શકાય, નહીં કે માત્ર અરાજકતા ફેલાવવા માટે.
ઈન્ડી ગઠબંધન અને વિરોધાભાસી રાજનીતિ
શાહનો એક કટાક્ષ ઘણો ગંભીર હતો કે જો ભાજપની જીત ‘ચોરી’ છે, તો કોંગ્રેસના સાથી પક્ષો પણ તે પ્રક્રિયાનો હિસ્સો છે. I.N.D.I.A ગઠબંધનના ઘણા પક્ષો એવા રાજ્યોમાં શાસન કરે છે જ્યાં ભાજપ હાર્યું છે. જો એ જ EVM અને એ જ ચૂંટણી પંચ હેઠળ વિપક્ષ જીતે ત્યારે તે લોકશાહીની જીત કહેવાય છે, પરંતુ જ્યારે ભાજપ જીતે ત્યારે તેને ગરબડ ગણાવવી, એ વિરોધાભાસી વલણ છે. રાજકારણમાં નૈતિકતાની અપેક્ષા બંને પક્ષો પાસેથી રાખવામાં આવે છે. સત્તાધારી પક્ષે વિપક્ષની શંકાઓનું નિવારણ પારદર્શિતાથી કરવું જોઈએ અને વિપક્ષે હારની જવાબદારી સ્વીકારીને આત્મમંથન કરવું જોઈએ.
ચૂંટણી પ્રક્રિયાની વિશ્વસનીયતા પર ઉઠતા સવાલો
અમિત શાહે SIR અને મતદાર યાદીમાં ગરબડના આરોપોને ફગાવી દીધા છે. પરંતુ લોકશાહીમાં પક્ષ ગમે તે હોય, ચૂંટણી પ્રક્રિયા નિષ્પક્ષ હોવી અનિવાર્ય છે. જો જનતાના મનમાં એક ટકા પણ એવી આશંકા જન્મે કે તેમનો મત યોગ્ય રીતે ગણાયો નથી, તો તે વ્યવસ્થાની નિષ્ફળતા છે. ભાજપની ‘બમ્પર જીત’ વિકાસના કામોને આભારી હોઈ શકે છે, પરંતુ વિપક્ષ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવતા સવાલો એ લોકશાહીમાં ‘ચેક એન્ડ બેલેન્સ’નું કામ કરે છે. સત્તા પક્ષે આ સવાલોથી ચીડવાને બદલે એવી મજબૂત વ્યવસ્થા બતાવવી જોઈએ જ્યાં કોઈ પણ આંગળી ચીંધી ન શકે.
લોકશાહીને પરિપક્વતાની જરૂર
અમિત શાહનું આ નિવેદન પશ્ચિમ બંગાળની ધરતી પરથી આપવામાં આવ્યું છે, જે પોતે હિંસક અને સંઘર્ષમય રાજકારણ માટે જાણીતું રહ્યું છે. કોંગ્રેસને આત્મચિંતનની સલાહ આપતા શાહે સ્પષ્ટ કર્યું કે વિકાસની રાજનીતિ જ અંતે જીતે છે. જોકે, એક સ્વસ્થ લોકશાહી માટે મજબૂત અને તર્કબદ્ધ વિરોધ પક્ષ પણ એટલો જ જરૂરી છે. શું કોંગ્રેસ ખરેખર પોતાના સંગઠનાત્મક માળખામાં ફેરફાર કરીને જનતાનો ભરોસો જીતશે, કે પછી આગામી સમયમાં પણ ‘EVM’ અને ‘વોટ ચોરી’ ના મુદ્દાઓ જ કેન્દ્રમાં રહેશે? અંતે તો જનતાનો જનાદેશ જ સર્વોપરી છે, અને તેને સ્વીકારવાની નમ્રતા એ જ સાચા નેતાની ઓળખ છે.
આ પણ વાંચો:
